പക്വതയില്ലാത്ത തീരുമാനം മാറ്റി ചിന്തിക്കാൻ ഒരു പക്ഷെ ആ കുരുന്നു പെൺകുട്ടിക്ക് സാധിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ എന്ന് ഓരോ പ്രേക്ഷകരെകൊണ്ടും ചിന്തിപ്പിച്ച മലയാളത്തിന്റെ ശോഭയ്ക്ക് ഇന്ന് ജന്മദിനമാണ്.
“വിടരും മുൻപേ കൊഴിഞ്ഞു പോയൊരു പൂവ്“… ശോഭ എന്ന അഭിനയ പ്രതിഭയുടെ നഷ്ടത്തെ നമുക്കിങ്ങനെ ഉപമിക്കാം. നാല് വയസ്സിൽ ക്യാമറക്ക് മുന്നിലേക്ക് വന്ന് വെറും പതിനാലു വർഷത്തിനുള്ളിൽ ഭാഷാഭേദമന്യേ ഇന്ത്യൻ സിനിമയിൽ തന്റേതായൊരിടം സൃഷ്ടിച്ച് അതി ദാരുണമായി മാഞ്ഞുപോയൊരു പെൺകുട്ടി. കിലുക്കാം പെട്ടി പോലെ കുലുങ്ങി ചിരിക്കുകയും, അഭിനയത്തിന്റെ പ്രാവീണ്യം കൊണ്ട് ആഴത്തിൽ ചിന്തിപ്പിക്കുകയും ചെയ്ത, ഇന്ത്യൻ സിനിമയിൽ ശോഭയോടെ തിളങ്ങിയ “ശോഭ”. 18 പൂർത്തിയാകാൻ ദിവസങ്ങൾ മാത്രം നിൽക്കെ ഒരു സാരി തുമ്പിൽ ജീവിതം അവസാനിപ്പിച്ച ശോഭയുടെ ജീവിതവും മരണവും ഇന്നും സംശയത്തിന്റെ നിഴലിലാണ്. പക്വതയില്ലാത്ത തീരുമാനം മാറ്റി ചിന്തിക്കാൻ ഒരു പക്ഷെ ആ കുരുന്നു പെൺകുട്ടിക്ക് സാധിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ എന്ന് ഓരോ പ്രേക്ഷകരെകൊണ്ടും ചിന്തിപ്പിച്ച മലയാളത്തിന്റെ ശോഭയ്ക്ക് ഇന്ന് ജന്മദിനമാണ്. ഓർമകളിൽ ഏറ്റവും മനോഹരമായി നിൽക്കുന്ന കലാകാരിക്ക് സെല്ലുലോയ്ഡിന്റെ ഹൃദയം നിറഞ്ഞ ജന്മദിനാശംസകൾ.
ഭാവനയുടെയും ആഴമേറിയ അഭിനയപാടവത്തിന്റെയും ലോകത്ത് സ്വന്തം അടയാളപ്പെടുത്തലുകൾ നടത്തി കനത്ത വേനലിലെ മഴപോലെ മലയാളികളുടെ മനസ്സിൽ പെയ്തിറങ്ങിയ ആ പ്രതിഭയുടെ ജന്മദിനമാണിന്ന്. വെറും സൗന്ദര്യത്തിനപ്പുറം കഥാപാത്രങ്ങളെ ആത്മാവറിഞ്ഞ് അവതരിപ്പിച്ച ശോഭ, മലയാളികളുടെ മാത്രമല്ല, തെന്നിന്ത്യൻ സിനിമാപ്രേമികളുടെ മുഴുവൻ പ്രിയങ്കരിയായിരുന്നു. വളരെ ചെറിയൊരു ജീവിതകാലം കൊണ്ട് തെന്നിന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രലോകത്ത് മായാത്ത മുദ്ര പതിപ്പിച്ച് കടന്നുപോയ ആ അതുല്യപ്രതിഭ.
1962 സെപ്റ്റംബർ 23-നാണ് ശോഭ ജനിച്ചത്. സിനിമയുമായി ഏറെ അടുപ്പമുള്ള ഒരു കുടുംബ പശ്ചാത്തലമായിരുന്നു ശോഭയുടേത്. പ്രശസ്ത നിർമ്മാതാവായിരുന്ന കെ.പി. കൊട്ടാരക്കരയുടെയും അഭിനേത്രിയായ പ്രേമാവതിയുടെയും മകളായി ജനിച്ച ശോഭയ്ക്ക് അഭിനയലോകം അന്യമായിരുന്നില്ല. ചെന്നൈയിലായിരുന്നു ജനനവും വളർച്ചയും. ബാലതാരമായി സിനിമയിലേക്ക് കടന്നുവന്ന ശോഭ, ‘ബേബി ശോഭ’ എന്ന പേരിൽ നിരവധി ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു. ബാലതാരമെന്ന നിലയിൽ കുട്ടികളുടെ വേഷങ്ങൾ ചെയ്ത ശോഭ, പിന്നീട് നായികാവേഷങ്ങളിലേക്ക് ചുവടുമാറിയപ്പോൾ തെന്നിന്ത്യൻ സിനിമാലോകം അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ അത്ഭുതത്തോടെയാണ് അവരെ നോക്കിക്കണ്ടത്. വെള്ളിത്തിരയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുമ്പോൾ തന്നെ പ്രേക്ഷകരുടെ ശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റാൻ കഴിഞ്ഞ ആ പ്രത്യേക പ്രഭാവം ശോഭയ്ക്കുണ്ടായിരുന്നു. വലിയ കണ്ണുകളും ഭാവപൂർണ്ണമായ മുഖഭാവങ്ങളും സ്വാഭാവിക അഭിനയശൈലിയും അവരെ മറ്റുള്ളവരിൽ നിന്നും വേറിട്ടുനിർത്തി.
മലയാളം, തമിഴ്, തെലുങ്ക്, കന്നഡ ഭാഷകളിലായി നിരവധി ചിത്രങ്ങളിൽ ശോഭ അഭിനയിച്ചു. 1970-കളുടെ അവസാനത്തിലും 1980-കളുടെ തുടക്കത്തിലുമായിരുന്നു ശോഭയുടെ അഭിനയജീവിതത്തിന്റെ സുവർണ്ണകാലം. ആ കാലഘട്ടത്തിലെ മുൻനിര സംവിധായകരെല്ലാം ശോഭയെ തങ്ങളുടെ ചിത്രങ്ങളിൽ നായികയാക്കാൻ മത്സരിച്ചു. പ്രത്യേകിച്ച് മലയാളത്തിൽ, ഐ.വി. ശശി, ഭരതൻ, കെ.ജി. ജോർജ്ജ് തുടങ്ങിയ പ്രതിഭാധനന്മാരായ സംവിധായകരുടെ ചിത്രങ്ങളിലൂടെ ശോഭ മലയാള സിനിമാചരിത്രത്തിൽ പുതിയൊരു അധ്യായം രചിക്കുകയായിരുന്നു. ആ കാലഘട്ടത്തിലെ നായികാസങ്കൽപ്പങ്ങളെ പൊളിച്ചെഴുതുന്നതായിരുന്നു ശോഭ അവതരിപ്പിച്ച കഥാപാത്രങ്ങൾ. വെറുമൊരു ഗ്ലാമർ പ്രതീകമായോ നായകന്റെ നിഴലായോ ഒതുങ്ങിക്കൂടുന്നവയായിരുന്നില്ല അവരുടെ കഥാപാത്രങ്ങൾ. മറിച്ച്, ജീവിതത്തിന്റെ സംഘർഷങ്ങളും യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളും നേരിടുന്ന, സ്വന്തം നിലപാടുകളുള്ള പെൺകുട്ടികളായി അവർ സ്ക്രീനിൽ നിറഞ്ഞുനിന്നു.
മലയാള സിനിമയിലെ പ്രമുഖനായ ബാലചന്ദ്രമേനോന്റെ ‘ഉത്രാടരാത്രിയിലായിരുന്നു’ നായികയായി ആദ്യ പ്രവേശനം. അതിനുശേഷം, കരിയറിന്റെ വെറും മൂന്ന് വർഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ തന്നെ, മലയാളത്തിലും തമിഴിലും അനവധി ശ്രദ്ധേയ കഥാപാത്രങ്ങൾ അവർ സൃഷ്ടിച്ചു. ‘ശാലിനി എന്റെ കൂട്ടുകാരി, ഉൾക്കടൽ, രണ്ട് പെൺകുട്ടികൾ, ഏകാകിനി’ തുടങ്ങി മലയാളത്തിലെ സിനിമകളിലും, തമിഴിൽ ‘പസി, കോകില, മുളളും മലരും’ എന്നിവയിലുമെല്ലാം അവർ അഭിനയിച്ചു. അവളുടെ അഭിനയത്തിലെ സൂക്ഷ്മതയും സ്വാഭാവികതയും അന്നത്തെ നായികമാരിൽ നിന്ന് വ്യക്തമായൊരു വ്യത്യാസം സൃഷ്ടിച്ചു. അശ്രദ്ധമായ ഭാവുകത്വത്തിൽ അലറിക്കൂവി അഭിനയിക്കുന്ന ശൈലി പതിവായിരുന്ന കാലത്ത്, ശോഭ തിരഞ്ഞെടുത്തത് മിതത്വവും യാഥാർത്ഥ്യവും നിറഞ്ഞൊരു അവതരണം ആയിരുന്നു.
ശോഭയുടെ അഭിനയജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വഴിതിരിവുകളിലൊന്ന് ബാലു മഹേന്ദ്ര സംവിധാനം ചെയ്ത ‘മൂടൽ പനി’ എന്ന തമിഴ് ചിത്രമാണ്. എന്നാൽ മലയാളത്തിൽ അവർ ചെയ്ത വേഷങ്ങളാണ് ശോഭയെ ഒരു നടിയെന്ന നിലയിൽ ചരിത്രത്തിൽ അമരയാക്കിയത്. ഭരതന്റെ സംവിധാനത്തിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ‘അടിമകൾ ചെങ്കൽത്തുറയിൽ’, ‘പഞ്ചാഗ്നി’ തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങൾക്ക് പുറമെ, ഐ.വി. ശശി സംവിധാനം ചെയ്ത ‘ഇതു ഞങ്ങളുടെ കഥ’, ‘മറ്റൊരു ഐതിഹ്യം’ തുടങ്ങി നിരവധി ചിത്രങ്ങളിൽ അവർ മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവച്ചു. എങ്കിലും, കെ.ജി. ജോർജ്ജ് സംവിധാനം ചെയ്ത ‘ഉൾക്കടൽ’ എന്ന ചിത്രം ശോഭയുടെ അഭിനയജീവിതത്തിലെ സുവർണ്ണരേഖയായി മാറി. ആ ചിത്രത്തിലെ റീത്ത എന്ന കഥാപാത്രമായി ശോഭ ജീവിക്കുകയായിരുന്നു. ഒരു യുവതിയുടെ മാനസിക സംഘർഷങ്ങളും പ്രണയവും നഷ്ടബോധവും എത്രമാത്രം തീവ്രതയോടെ അവതരിപ്പിക്കാമെന്ന് ശോഭ ആ ചിത്രത്തിലൂടെ തെളിയിച്ചു. പ്രേക്ഷകരുടെ ഉള്ളുലയ്ക്കുന്ന പ്രകടനമായിരുന്നു ആ ചിത്രത്തിലേത്.
1979-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ‘പസി’ എന്ന തമിഴ് ചിത്രത്തിലെ പ്രകടനത്തിന് മികച്ച നടിക്കുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം ശോഭയെ തേടിയെത്തി. ആ സമയത്ത് ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ പ്രായത്തിൽ മികച്ച നടിക്കുള്ള ദേശീയ അവാർഡ് നേടിയ അഭിനേത്രിയെന്ന അപൂർവ്വ റെക്കോർഡും ശോഭ സ്വന്തമാക്കി. സിനിമയോടുള്ള സമർപ്പണത്തിന്റെയും കഠിനാധ്വാനത്തിന്റെയും ഫലമായിരുന്നു ആ അംഗീകാരം. വെറും ഇരുപത്തിമൂന്ന് വയസ്സിനുള്ളിൽ ഇത്രയധികം മികച്ച കഥാപാത്രങ്ങളെ ചെയ്യാനും ദേശീയ തലത്തിൽ അംഗീകാരം നേടാനും കഴിഞ്ഞു എന്നത് ഏതൊരു കലാകാരനും അഭിമാനിക്കാവുന്ന നേട്ടമാണ്. തമിഴ്നാട് സർക്കാരിന്റെയും കേരള സർക്കാരിന്റെയും മികച്ച നടിക്കുള്ള പുരസ്കാരങ്ങളും ശോഭ നേടിയിട്ടുണ്ട്. പ്രശസ്തിയുടെ നെറുകയിൽ നിൽക്കുമ്പോഴും ലളിതമായ പെരുമാറ്റവും മാന്യതയും കൊണ്ട് സഹപ്രവർത്തകരുടെയും ആരാധകരുടെയും സ്നേഹം പിടിച്ചുപറ്റാൻ ശോഭയ്ക്ക് കഴിഞ്ഞു.
അഭിനയത്തിലെ ഉയർച്ചകൾക്കിടയിൽ, ശോഭയുടെ സ്വകാര്യജീവിതം ചുഴലിക്കാറ്റുകൾ നിറഞ്ഞതായിരുന്നു. ‘കോകില’ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സെറ്റിലാണ് സംവിധായകൻ ബാലു മഹേന്ദ്രയുമായി അവർ അടുത്തു വന്നത്. വിവാഹിതനായിരുന്ന ബാലുവിന്റെ സ്നേഹവും കരുതലും, അച്ഛന്റെ അഭാവത്തിൽ വളർന്ന ശോഭയ്ക്ക് ആശ്വാസമായി. അവരുടെ ബന്ധം പിന്നീട് വിവാഹത്തിലേക്കും നീങ്ങിയെങ്കിലും, അത് കൂടുതൽ മാനസിക സംഘർഷങ്ങളിലേക്ക് വഴിമാറി. ബാലുവിന്റെ കുടുംബജീവിതത്തിലെ സങ്കീർണ്ണതകളും, അമ്മ പ്രേമയുടെ സിനിമാകാംക്ഷകളും, സിനിമാ ലോകത്തിന്റെ അമിത സമ്മർദ്ദങ്ങളും എല്ലാം കൂടി പതിനേഴുകാരിയായ ശോഭയെ അരക്ഷിതാവസ്ഥയിലാക്കി.
1980 മേയ് ഒന്നിന്, വെറും 17-ാം വയസ്സിൽ, ശോഭ ആത്മഹത്യ ചെയ്തു. ചാരുത നിറഞ്ഞ മുഖവും, അതുല്യമായ കഴിവും, ഭാവിയിൽ പ്രതീക്ഷിച്ച അനവധി സ്വപ്നങ്ങളും, എല്ലാം അന്നേദിവസം അവസാനിച്ചു. അവളുടെ മരണം സിനിമാ ലോകത്തെ നടുക്കി. അമ്മ പ്രേമയുടെ കുറ്റപ്പെടുത്തലുകളും, ബാലു മഹേന്ദ്രയെ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്ന ആരോപണങ്ങളും, മാധ്യമങ്ങളിലെ വിവാദങ്ങളും എല്ലാം തുടർന്നു.
ശോഭയുടെ കഥയെ ആസ്പദമാക്കി, കെ.ജി. ജോർജ് ഒരുക്കിയ ലേഖയുടെ മരണം ഒരു ഫ്ലാഷ്ബാക്ക് പിന്നീട് മലയാള സിനിമയിലെ ക്ലാസിക്കായി മാറി. വെറും 18 വയസ്സിനുള്ളിൽ 75-ത്തിലധികം സിനിമകളിൽ അഭിനയിച്ച ശോഭ, സിനിമയുടെ ചരിത്രത്തിൽ ഒരിക്കലും മറക്കാനാവാത്ത ചുരുങ്ങിയ കാലയളവിലെ മഹാപ്രതിഭയാണ്. കമൽഹാസൻ, രജനീകാന്ത്, ജയൻ, മോഹൻ, ശ്രീദേവി തുടങ്ങിയവരോടൊപ്പം സ്ക്രീൻ പങ്കിട്ടപ്പോൾ പോലും, സ്വന്തം മികവിലൂടെ അവരെ മറികടന്ന പ്രകടനങ്ങളായിരുന്നു ശോഭയുടെത്. അവളുടെ കണ്ണുകളിൽ കാണപ്പെട്ടിരുന്ന ഒരു നിഷ്കളങ്കതയും ദുഃഖവും കലർന്ന ഭാവം, ഇന്നും സിനിമാസ്നേഹികൾ മറക്കാത്തതാണ്.
ഇന്ന് ശോഭയുടെ ജന്മദിനം ഓർക്കുമ്പോൾ, കാലം എത്ര കഴിഞ്ഞാലും മലയാളികളുടെ മനസ്സിൽ നിന്നും മായാത്ത ചില സാന്നിധ്യങ്ങളുണ്ട് എന്ന ബോധ്യമാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്. ശോഭ അത്തരത്തിലുള്ളൊരു സാന്നിധ്യമാണ്. മരണപ്പെട്ട് പതിറ്റാണ്ടുകൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും മലയാള സിനിമയെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുമ്പോൾ ശോഭയുടെ പേര് സുവർണ്ണ ലിപികളിൽ ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. അവർ ചെയ്ത കഥാപാത്രങ്ങൾ ഇന്നും പ്രേക്ഷകരെ വിസ്മയിപ്പിക്കുന്നു. ‘ഉൾക്കടലിലെ’ റീത്തയും മറ്റ് സിനിമകളിലെ കഥാപാത്രങ്ങളും പുതിയ തലമുറയിലെ സിനിമ വിദ്യാർത്ഥികളും ആസ്വാദകരും ഇന്നും ചർച്ച ചെയ്യുന്നു. അഭിനയം എന്നാൽ കേവലം ഡയലോഗ് പറയലല്ല, മറിച്ച് ക്യാമറയ്ക്ക് മുന്നിൽ ജീവിക്കുകയാണെന്ന് സ്വന്തം ജീവിതം കൊണ്ട് കാണിച്ചുതന്ന നടിയാണ് ശോഭ.
അമ്മ പ്രേമയെ പോലെ തന്നെ, അവളും തന്റെ ജീവിതം സിനിമയ്ക്കായി തന്നു. എന്നാൽ, സിനിമ മാത്രമല്ല, അവരുടെ ജീവിതവും മരണവും, പിന്നിടും തലമുറകൾക്കുള്ള ഒരു പാഠവും മുന്നറിയിപ്പും ആയി മാറി. അവരുടെ ജീവിത കഥ ഒരു തിളങ്ങുന്ന നക്ഷത്രം പെട്ടെന്ന് അസ്തമിക്കുന്നത് പോലെയാണ്. എന്നാൽ, അവർ അഭിനയിച്ച കഥാപാത്രങ്ങളും, നേടിയ അംഗീകാരങ്ങളും, സിനിമാസ്നേഹികളുടെ മനസ്സുകളിൽ പതിഞ്ഞ മുഖവും എല്ലാം കൂടി, ഇന്നും മലയാളവും തമിഴും ചേർന്നൊരു സംസ്കാരത്തിന്റെ ഭാഗമായിത്തന്നെ അവളെ ജീവനോടെ നിലനിർത്തുന്നു. “പതിനെട്ട് തികയാത്ത പ്രായത്തിൽ പോലും, അനശ്വരമായൊരു ഇതിഹാസമായി മാറിയ ശോഭയെ, ആദരവോടെയും സ്നേഹത്തോടെയും പ്രേക്ഷകർ ഓർക്കുന്നു.”ഒരിക്കൽ കൂടി ഹൃദയം നിറഞ്ഞ ജന്മദിനാശംസകൾ.