മലയാള ചലച്ചിത്ര വേദിയിലെ വിസ്മയകരമായ അഭിനയമുഹൂർത്തങ്ങൾക്ക് ജീവൻ നൽകിയ അതുല്യ പ്രതിഭയാണ് മുരളി. വേഷപ്പകർച്ചകളുടെ തമ്പുരാനായി മലയാളി നെഞ്ചിലേറ്റിയ മഹാനടൻ. ഭാവതീവ്രതയാർന്ന കണ്ണുകളും ഗാംഭീര്യമുള്ള ശബ്ദവും തനതായ ശരീരഭാഷയും കൊണ്ട് മലയാള സിനിമയിൽ സ്വന്തമായൊരു സിംഹാസനം തീർത്ത മുരളി, കേവലം ഒരു നടൻ എന്നതിനപ്പുറം അഭിനയകലയിലെ ഒരു പാഠപുസ്തകമായിരുന്നു. വാണിജ്യ സിനിമകളുടെ അതിർവരമ്പുകൾക്കുള്ളിൽ നിൽക്കുമ്പോഴും സമാന്തര സിനിമകളുടെ കലാമൂല്യത്തെ നെഞ്ചോട് ചേർത്തുവെക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് സാധിച്ചു. മലയാളിയുടെ ഭാവുകത്വത്തെയും ആസ്വാദന നിലവാരത്തെയും ഇത്രമേൽ സ്വാധീനിച്ച മറ്റൊരു നടൻ ഉണ്ടോ എന്നത് സംശയമാണ്. ഓരോ കഥാപാത്രത്തിനും തന്റെ ചോരയും നീരും നൽകി അദ്ദേഹം അമരത്വമേകി. മലയാളത്തിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട കലാകാരന് സെല്ലുലോയ്ഡിന്റെ ഹൃദയം നിറഞ്ഞ ജന്മദിനാശംസകൾ.
നാടകത്തിന്റെ തത്സമയ ഊർജ്ജവും തീക്ഷ്ണതയും ഉൾക്കൊണ്ടുകൊണ്ടാണ് മുരളി സിനിമയിലേക്ക് ചുവടുവെക്കുന്നത്. തിരുവനന്തപുരം നരേന്ദ്രപ്രസാദിന്റെ ‘നാട്യഗൃഹം’ എന്ന നാടകസംഘത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം തന്റെ അഭിനയജീവിതത്തിന് ശക്തമായ അടിത്തറയിട്ടത്. സ്റ്റേജിലെ ആ വന്യമായ ഊർജ്ജം ക്യാമറയ്ക്ക് മുന്നിലും ഒട്ടും ചോർന്നുപോകാതെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിഞ്ഞു. ഹരിഹരന്റെ ‘പഞ്ചാഗ്നി’ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ സിനിമയിൽ ശ്രദ്ധേയനായ മുരളി, പിന്നീട് മലയാള സിനിമയുടെ ഒഴിച്ചുകൂടാനാവാത്ത സാന്നിധ്യമായി മാറി. നായകനായും വില്ലനായും സ്വഭാവനടനായും അദ്ദേഹം പകർന്നാടിയ വേഷങ്ങളെല്ലാം ഒന്നിനൊന്ന് വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു. കേവലമൊരു നായക സങ്കൽപ്പത്തിന്റെ വാർപ്പുമാതൃകകളെ തച്ചുടച്ചുകൊണ്ടാണ് മുരളി ജനമനസ്സുകളിൽ ഇടംനേടിയത്. കരുത്തുറ്റ കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുമ്പോഴും അവരുടെ ഉള്ളിലെ ആത്മസംഘർഷങ്ങളെയും വേദനകളെയും പ്രേക്ഷകരിലേക്ക് എത്തിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മാഭിനയത്തിന് കഴിഞ്ഞു.
മലയാള ചലച്ചിത്ര ചരിത്രത്തിൽ മുരളി അടയാളപ്പെടുത്തിയ നാഴികക്കല്ലുകൾ അനവധിയാണ്. ലോഹിതദാസിന്റെ രചനയിൽ പിറന്ന ‘ഭരതം’, ‘അമരം’, ‘ധനം’ തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലെ കഥാപാത്രങ്ങൾ മുരളിയുടെ അഭിനയജീവിതത്തിലെ സുവർണ്ണ അധ്യായങ്ങളാണ്. ‘അമര’ത്തിലെ കൊച്ചുരാമൻ എന്ന കഥാപാത്രം മമ്മൂട്ടിയുടെ അച്ചൂട്ടിയോടൊപ്പം തന്നെ പ്രേക്ഷകമനസ്സിൽ ഇന്നും ജീവിക്കുന്നു. സൗഹൃദത്തിന്റെയും ത്യാഗത്തിന്റെയും പ്രതീകമായ കൊച്ചുരാമനെ മുരളി എത്രത്തോളം ആഴത്തിലാണ് അവതരിപ്പിച്ചതെന്ന് സിനിമ കണ്ട ആർക്കും മറക്കാനാവില്ല. അതുപോലെ തന്നെ ‘ആധാരം’ എന്ന ചിത്രത്തിലെ ബാപ്പുട്ടി, ‘വരവേൽപ്പ്’ എന്ന ചിത്രത്തിലെ യൂണിയൻ നേതാവ് എന്നിവയെല്ലാം മലയാളി സമൂഹത്തിന്റെ പ്രതിഫലനങ്ങളായിരുന്നു. അധികാരത്തോടും വ്യവസ്ഥിതിയോടും കലഹിക്കുന്ന, ഉള്ളിൽ കനലെരിയുന്ന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കാൻ മുരളിയോളം പോന്ന മറ്റൊരു നടൻ അക്കാലത്ത് ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പശ്ചാത്തലമുള്ള വേഷങ്ങളിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രകടനം എന്നും വേറിട്ടുനിന്നു. ‘ലാൽ സലാം’, ‘രക്തസാക്ഷികൾ സിന്ദാബാദ്’ തുടങ്ങിയ സിനിമകൾ ഇതിന് ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.
മുരളിയുടെ അഭിനയജീവിതത്തിന്റെ കിരീടത്തിലെ ഏറ്റവും തിളക്കമാർന്ന രത്നമായിരുന്നു ‘നെയ്ത്തുകാരൻ’ എന്ന ചിത്രം. പ്രിയനന്ദനൻ സംവിധാനം ചെയ്ത ഈ ചിത്രത്തിലെ മേസ്ത്രി എന്ന കഥാപാത്രത്തിന് 2002-ൽ അദ്ദേഹത്തിന് മികച്ച നടനുള്ള ദേശീയ പുരസ്കാരം ലഭിക്കുകയുണ്ടായി. ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ആദർശങ്ങളിൽ വിശ്വസിച്ച്, ഒടുവിൽ കാലം മാറുമ്പോൾ ഒറ്റപ്പെട്ടുപോകുന്ന വൃദ്ധനായ നെയ്ത്തുകാരന്റെ വേഷം മുരളി എന്ന നടന്റെ അഭിനയപാടവത്തിന്റെ പരകോടിയായിരുന്നു. ശരീരത്തിന്റെ ഓരോ ചലനത്തിലും ശബ്ദത്തിന്റെ വിറയലിലും പോലും മേസ്ത്രിയുടെ നിസ്സഹായതയും ആദർശദാർഢ്യവും ആവിഷ്കരിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് സാധിച്ചു. ഇതിനുപുറമേ നാല് തവണ മികച്ച നടനുള്ള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരവും അദ്ദേഹം സ്വന്തമാക്കി.
പുരസ്കാരങ്ങൾക്കും അംഗീകാരങ്ങൾക്കും അപ്പുറം ജനഹൃദയങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം നേടിയെടുത്ത സ്ഥാനമാണ് മുരളി എന്ന നടനെ സമാനതകളില്ലാത്തവനാക്കുന്നത്.
മലയാളത്തിൽ മാത്രമല്ല, തമിഴ്, തെലുങ്ക് തുടങ്ങിയ അന്യഭാഷാ ചിത്രങ്ങളിലും മുരളി തന്റെ സാന്നിധ്യം അറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. മണിരത്നത്തിന്റെ ‘മേഘം’ (തമിഴ് സിനിമ ‘ആയുധ എഴുത്ത്’), ‘ഡ്യൂറ്റ്’ തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലെ പ്രകടനം അന്യഭാഷാ പ്രേക്ഷകരെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആരാധകരാക്കി മാറ്റി. ഗാംഭീര്യമുള്ള വില്ലൻ വേഷങ്ങളിൽ തമിഴകം അദ്ദേഹത്തെ ഇരുകൈയും നീട്ടിയാണ് സ്വീകരിച്ചത്. അഭിനയത്തിന് പുറമേ മികച്ചൊരു എഴുത്തുകാരനും ചിന്തകനുമായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ‘അഭിനയവും ഏകാന്തതയും’ എന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുസ്തകം അഭിനയകലയെക്കുറിച്ചുള്ള ആഴമേറിയ നിരീക്ഷണങ്ങൾ പങ്കുവെക്കുന്ന ഒന്നാണ്. സംഗീത നാടക അക്കാദമി ചെയർമാൻ എന്ന നിലയിലും അദ്ദേഹം കലാരംഗത്ത് വലിയ സംഭാവനകൾ നൽകി.
സിനിമയിലെ തിരക്കുകൾക്കിടയിലും നാടകത്തോടും സാഹിത്യത്തോടുമുള്ള തന്റെ ആഭിമുഖ്യം അദ്ദേഹം എപ്പോഴും നിലനിർത്തിപ്പോന്നു. ഭാവതീവ്രതയുടെ ആ പെരുന്തച്ചൻ നമ്മെ വിട്ടുപിരിഞ്ഞിട്ട് വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും, അദ്ദേഹം അവശേഷിപ്പിച്ചുപോയ കഥാപാത്രങ്ങളിലൂടെ മുരളി ഇന്നും ജീവിക്കുന്നു. മലയാള സിനിമയ്ക്ക് ഇന്ന് പലപ്പോഴും നഷ്ടമാകുന്ന ആ വന്യമായ ഭാവപ്പകർച്ചയും ആത്മാർത്ഥതയും മുരളി എന്ന നാമത്തെ വീണ്ടും വീണ്ടും ഓർക്കാൻ നമ്മെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. വെള്ളിത്തിരയിൽ അദ്ദേഹം പകർന്നുതന്ന വികാരങ്ങളുടെ വേലിയേറ്റങ്ങൾ മലയാളി പ്രേക്ഷകരുടെ ഉള്ളിൽ ഇന്നും അടങ്ങിയിട്ടില്ല. ഓരോ ജന്മദിനവും കടന്നുപോകുമ്പോഴും ആ നടനവൈഭവത്തിന്റെ അഭാവം മലയാള സിനിമാലോകത്ത് കൂടുതൽ പ്രകടമായിക്കൊണ്ടേയിരിക്കുന്നു. അഭിനയത്തെ ഒരു തപസ്യയായി കൊണ്ടുനടന്ന, മലയാളത്തിന്റെ സ്വന്തം ഭരത് മുരളിയുടെ ജ്വലിക്കുന്ന ഓർമ്മകൾക്ക് മുന്നിൽ ജന്മദിനാശംസകൾ നേർന്നുകൊണ്ട് ആദരാഞ്ജലികൾ അർപ്പിക്കുന്നു.