മലയാള സിനിമയുടെ കച്ചവട സമവാക്യങ്ങളെയും രാഷ്ട്രീയ ബോധ്യങ്ങളെയും ഒരേസമയം മാറ്റിമറിച്ച ശക്തമായ എഴുത്തുകളിലൂടെയും തനതായ അഭിനയശൈലിയിലൂടെയും പ്രേക്ഷക മനസിൽ ഇടംനേടിയ പ്രതിഭയാണ് രഞ്ജി പണിക്കർ. മലയാളിയുടെ രാഷ്ട്രീയബോധത്തെയും ആക്ഷേപഹാസ്യത്തെയും ഒരുപോലെ ത്രസിപ്പിച്ച മാസ് ഡയലോഗുകളുടെ തമ്പുരാൻ എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന അദ്ദേഹം, എഴുത്തുകാരൻ, സംവിധായകൻ, നടൻ എന്നീ നിലകളിൽ മലയാള ചലച്ചിത്ര ചരിത്രത്തിൽ തന്റേതായ കയ്യൊപ്പ് ചാർത്തിക്കഴിഞ്ഞു. ശക്തമായ നിലപാടുകളും സിനിമയോടുള്ള അടങ്ങാത്ത അഭിനിവേശവുമായി ഇന്നും സജീവമായി തുടരുന്ന ഈ കലാകാരന് സെല്ലുലോയ്ഡിന്റെ ഹൃദയം നിറഞ്ഞ ജന്മദിനാശംസകൾ.
കേരളത്തിലെ ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ കുട്ടനാട്ടിൽ കാവാലം ഗ്രാമത്തിലാണ് രഞ്ജി പണിക്കർ ജനിച്ചത്. കുട്ടനാടിന്റെ ഗ്രാമീണ സൗന്ദര്യവും സമൃദ്ധിയും കാർഷിക സംസ്കൃതിയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യകാല ജീവിതത്തെ സ്വാധീനിച്ചിരുന്നു. സാധാരണ കുടുംബ പശ്ചാത്തലത്തിൽ നിന്നാണ് അദ്ദേഹം സിനിമാ ലോകത്തേക്ക് എത്തുന്നത്. വിദ്യാർത്ഥി കാലഘട്ടം മുതൽ തന്നെ രാഷ്ട്രീയത്തിലും സാഹിത്യത്തിലും പത്രപ്രവർത്തനത്തിലും അദ്ദേഹം സജീവമായി താല്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു. പത്രപ്രവർത്തകനായി തന്റെ ഔദ്യോഗിക ജീവിതം ആരംഭിച്ച രഞ്ജി പണിക്കർ, പിന്നീട് ചലച്ചിത്ര മാധ്യമത്തിലേക്ക് ചുവടുമാറ്റുകയായിരുന്നു. എഴുത്തിനോടുള്ള അടങ്ങാത്ത അഭിനിവേശമാണ് അദ്ദേഹത്തെ സിനിമയിലേക്ക് നയിച്ചത്.
മലയാള ചലച്ചിത്ര ചരിത്രത്തിൽ ‘രഞ്ജി പണിക്കർ ചിത്രങ്ങൾ’ എന്നത് ഒരു പ്രത്യേക ബ്രാൻഡ് നെയിം ആയി മാറുകയായിരുന്നു. ഷാജി കൈലാസ് – രഞ്ജി പണിക്കർ കൂട്ടുകെട്ട് മലയാള സിനിമയിൽ സൃഷ്ടിച്ച ചരിത്രം വളരെ വലുതാണ്. ‘തലസ്ഥാനം’ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ തിരക്കഥാകൃത്തായി അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ച അദ്ദേഹം പിന്നീട് മലയാള സിനിമ കണ്ട ഏറ്റവും വലിയ ബോക്സ് ഓഫീസ് വിജയങ്ങളുടെ അമരക്കാരനായി മാറി. ‘സ്ഥലം’, ‘ഏകവ്യക്തി’, ‘അക്ഷരം’, ‘കമ്മീഷണർ’, ‘ലേലം’, ‘അഗ്നിദേവൻ’, ‘പത്രം’, ‘നരസിംഹം’, ‘റൺവേ’ തുടങ്ങി ഒട്ടനവധി ചിത്രങ്ങൾ മലയാളികൾക്ക് സമ്മാനിച്ചു.
ഇതിൽ ‘കമ്മീഷണർ’ എന്ന ചിത്രം മലയാള സിനിമയിലെ ആക്ഷൻ ചിത്രങ്ങളുടെ രീതികളെ പൂർണ്ണമായും മാറ്റിമറിച്ചു. ഭരത് ചന്ദ്രൻ ഐ.പി.എസ് എന്ന കഥാപാത്രവും സുരേഷ് ഗോപി അവതരിപ്പിച്ച ആ വേഷവും രഞ്ജി പണിക്കരുടെ പേനത്തുമ്പിൽ നിന്ന് പിറന്ന ശക്തമായ ഡയലോഗുകളും കേരളക്കരയിലെ തിയേറ്ററുകളിൽ വലിയ തരംഗമാണ് സൃഷ്ടിച്ചത്. അഴിമതിക്കെതിരെയുള്ള പോരാട്ടവും ഭരണകൂടത്തിന്റെ പോരായ്മകളും തീപ്പൊരി ഡയലോഗുകളിലൂടെ വെള്ളിത്തിരയിൽ അവതരിപ്പിക്കാൻ രഞ്ജി പണിക്കർക്ക് കഴിഞ്ഞു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ തിരക്കഥകളിലെ ഓരോ വാക്കും പ്രേക്ഷകരിൽ ആവേശം ജനിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു. രാഷ്ട്രീയമായ ആഴവും ചടുലതയും നിറഞ്ഞ സംഭാഷണങ്ങൾ മലയാളികൾ ഏറ്റെടുത്തു.
എഴുത്തിൽ തിളങ്ങി നിൽക്കുന്നതിനിടയിലാണ് അദ്ദേഹം സംവിധാനത്തിലേക്ക് തിരിഞ്ഞത്. സുരേഷ് ഗോപിയെ നായകനാക്കി അദ്ദേഹം സംവിധാനം ചെയ്ത ‘ഭരത് ചന്ദ്രൻ ഐ.പി.എസ്’ എന്ന ചിത്രം വലിയ വിജയമായി മാറി. വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം കമ്മീഷണറുടെ രണ്ടാം വരവായി എത്തിയ ആ ചിത്രം സംവിധായകനെന്ന നിലയിലും രഞ്ജി പണിക്കരുടെ കഴിവ് തെളിയിച്ചു. പിന്നീട് ‘റെഡ് ഇന്ത്യൻസ്’, ‘സത്യം’ എന്നീ ചിത്രങ്ങളും അദ്ദേഹം സംവിധാനം ചെയ്തു. താൻ വിശ്വസിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ സാമൂഹിക കാഴ്ചപ്പാടുകൾ തന്റെ സംവിധാനത്തിലൂടെയും അദ്ദേഹം ദൃശ്യവൽക്കരിച്ചു.
കരിയറിന്റെ തുടക്കത്തിൽ എഴുത്തുകാരനായും സംവിധായകനായും തിളങ്ങിയ രഞ്ജി പണിക്കർ പിന്നീട് നടന്റെ വേഷത്തിലാണ് പുതിയ തലമുറയുടെ പ്രിയങ്കരനായത്. വിനയൻ സംവിധാനം ചെയ്ത ‘ബ്ലാക്ക് ആൻഡ് വൈറ്റ്’ പോലെയുള്ള സിനിമകളിലൂടെ അഭിനയരംഗത്തേക്ക് പ്രവേശിച്ച അദ്ദേഹം പിന്നീട് മലയാള സിനിമയിലെ ഏറ്റവും തിരക്കുള്ള സ്വഭാവ നടന്മാരിൽ ഒരാളായി മാറി. അച്ഛൻ വേഷങ്ങളിലും വില്ലൻ വേഷങ്ങളിലും ശക്തമായ രാഷ്ട്രീയക്കാരനായും അദ്ദേഹം തന്റേതായ മുദ്ര പതിപ്പിച്ചു. ‘പ്രണയം’, ‘ഓം ശാന്തി ഓശാന’, ‘ഗോഡ്സ് ഓൺ കൺട്രി’, ‘ഫിലിപ്സ് ആൻഡ് ദി മങ്കി പെൻ’, ‘കലി’, ‘ബെസ്റ്റ് ആക്ടർ’, ‘ആനന്ദം’, ‘ജോസഫ്’, ‘ലൂസിഫർ’, ‘അയ്യപ്പനും കോശியும்’ തുടങ്ങി നിരവധി ചിത്രങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം അവിസ്മരണീയമായ പ്രകടനങ്ങൾ കാഴ്ചവെച്ചു.
അദ്ദേഹം നടത്തിയ പ്രകടനങ്ങൾ ഏറെ പ്രശംസ പിടിച്ചുപറ്റി. ഗൗരവമുള്ള കഥാപാത്രങ്ങൾക്കൊപ്പം തന്നെ ഹാസ്യഭരിതമായ വേഷങ്ങളും തനിക്ക് ഇണങ്ങുമെന്ന് അദ്ദേഹം തെളിയിച്ചു. ഒരു കാലത്ത് തന്റെ തൂവൽത്തുമ്പിൽ നിന്ന് ആളിക്കത്തിയ ഡയലോഗുകൾ ഇന്ന് സ്വന്തം ശബ്ദത്തിൽ വെള്ളിത്തിരയിൽ പറയുമ്പോൾ പ്രേക്ഷകർ അത് ഇരുകൈയും നീട്ടി സ്വീകരിക്കുന്നു.
സിനിമയ്ക്ക് പുറത്ത് സാമൂഹിക സാംസ്കാരിക രാഷ്ട്രീയ വിഷയങ്ങളിൽ വ്യക്തമായ നിലപാടുകൾ പുലർത്തുന്ന വ്യക്തിയാണ് രഞ്ജി പണിക്കർ. വിവാദങ്ങളിൽ പതറാതെ തന്റെ അഭിപ്രായങ്ങൾ മുഖംനോക്കാതെ തുറന്നുപറയാൻ അദ്ദേഹം എപ്പോഴും തയ്യാറായിട്ടുണ്ട്. മാധ്യമപ്രവർത്തനത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലമുള്ളതുകൊണ്ട് തന്നെ സമൂഹത്തിൽ നടക്കുന്ന ഓരോ സംഭവവികാസങ്ങളെയും വളരെ സൂക്ഷ്മമായി അദ്ദേഹം നിരീക്ഷിക്കുന്നു. കേരള സാഹിത്യ സാംസ്കാരിക വേദികളിലും ചലച്ചിത്രോത്സവങ്ങളിലും സജീവ സാന്നിധ്യമാണ് അദ്ദേഹം. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മക്കളായ നിഖിൽ പണിക്കറും സച്ചിൻ പണിക്കരും സിനിമയുടെ വിവിധ മേഖലകളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്.
കാലം മാറുന്നതിനനുസരിച്ച് തന്റെ ശൈലിയെയും മാറ്റിയെടുക്കാൻ രഞ്ജി പണിക്കർക്ക് കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. തൊണ്ണൂറുകളിലെ രൗദ്ര ഭാവങ്ങളിൽ നിന്ന് പുതിയ കാലഘട്ടത്തിന്റെ പക്വതയുള്ള നടനിലേക്കും എഴുത്തുകാരനിലേക്കുമുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാറ്റം അത്ഭുതകരമാണ്. മലയാള സിനിമയുടെ ഓരോ ഘട്ടത്തിലും തന്റേതായ സ്വാധീനം ചെലുത്താൻ കഴിഞ്ഞു എന്നത് ചെറിയ കാര്യമല്ല. ഇന്നത്തെ യുവതലമുറയിലെ സംവിധായകരുടെയും നടന്മാരുടെയും ഒപ്പം ചേർന്നുനിന്ന് മികച്ച സിനിമകളുടെ ഭാഗമാകാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിയുന്നുണ്ട്.
മലയാള ചലച്ചിത്ര ലോകത്ത് മായാത്ത മുദ്ര പതിപ്പിച്ച ഈ അതുല്യ പ്രതിഭയ്ക്ക് എല്ലാവിധ ആശംസകളും നേരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സർഗാത്മക യാത്രകൾ ഇനിയും തുടരട്ടെയെന്നും കൂടുതൽ മികച്ച കഥാപാത്രങ്ങളിലൂടെയും സിനിമകളിലൂടെയും മലയാളികളെ വിസ്മയിപ്പിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് സാധിക്കട്ടെയെന്നും ആശംസിക്കുന്നു. ഇന്നത്തെ പിറന്നാൾ ദിനത്തിൽ ചലച്ചിത്ര ലോകവും സിനിമാപ്രേമികളും ഒരേ സ്വരത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന് ജന്മദിനാശംസകൾ നേരുന്നു.