വർഷം 1987, തുടർച്ചയായി മമ്മൂട്ടി ചിത്രങ്ങൾ പരാജയപ്പെടുന്നൊരു കാലം. സംവിധായകൻ ജോഷിയും, ഡെന്നിസ് ജോസഫും ചേർന്ന് ആ പരാജയ നായകനെ വെച്ച് ഒരു പരീക്ഷണത്തിന് മുതിരുന്നു. നിരവധി തിരുത്തി കുറിക്കലുകൾക്കും, ചർച്ചകൾക്കുമൊടുക്കം “ന്യൂ ഡൽഹി”യെന്ന പേരിൽ ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങി. ചിത്രം ആദ്യം കാണുന്നത് നടൻ ദേവനും, സംവിധായകൻ പ്രിയദർശനും. ചിത്രം കണ്ട ഉടനെ മറുത്തൊന്നും പറയാതെ പ്രിയ ദർശൻ മോഹൻലാലിനെ വിളിക്കുന്നു, “മമ്മൂട്ടി ഈസ് ബാക്ക്” എന്ന ഒറ്റ വാക്കിൽ ആ കാൾ അവസാനപ്പിക്കുന്നു. മലയാള സിനിമ കണ്ട രാജകീയ തിരിച്ചു വരവ്. സാക്ഷാൽ സത്യജിത് റേയെപ്പോലും അമ്പരപ്പിച്ച “ന്യൂ ഡൽഹിയുടെ” 39 വർഷങ്ങൾ.
മലയാള സിനിമാ ചരിത്രത്തിലെ എക്കാലത്തെയും വലിയ തിരിച്ചു വരവുകളുടെയും പ്രതികാര കഥകളുടെയും താളുകളിൽ എഴുതപ്പെട്ട നാഴികക്കല്ലാണ് ‘ന്യൂ ഡൽഹി’. വെറുമൊരു സിനിമ എന്നതിലുപരി, പരാജയങ്ങളുടെ കൈപ്പറിഞ്ഞു നിന്ന ഒരു സൂപ്പർ താരത്തിന്റെയും, പ്രതിസന്ധിയിലായ ഒരു കൂട്ടം ചലച്ചിത്ര പ്രവർത്തകരുടെയും അതിജീവനത്തിന്റെയും പുനർജനിയുടെയും പ്രതീകമായിരുന്നു ഈ ചിത്രം. 1987 ഓഗസ്റ്റിൽ തീയേറ്ററുകളിലെത്തിയ ‘ന്യൂ ഡൽഹി’, അതുവരെ മലയാള സിനിമ കണ്ടിട്ടില്ലാത്ത തരത്തിലുള്ള നിർമ്മാണ രീതികൊണ്ടും, ആഖ്യാന ശൈലികൊണ്ടും, സാങ്കേതിക മികവുകൊണ്ടും ഇൻഡസ്ട്രിയുടെ ദിശ തന്നെ മാറ്റിമറിക്കുകയുണ്ടായി. ജോഷി എന്ന സംവിധായകന്റെയും ഡെന്നീസ് ജോസഫ് എന്ന തിരക്കഥാകൃത്തിന്റെയും കൂട്ടുകെട്ടിൽ പിറന്ന ഈ പൊളിറ്റിക്കൽ ക്രൈം ത്രില്ലർ, റിലീസ് ചെയ്ത് പതിറ്റാണ്ടുകൾ പിന്നിടുമ്പോഴും പ്രേക്ഷകമനസ്സുകളിൽ ഒടുങ്ങാത്ത ആവേശമായി നിലനിൽക്കുന്നു.
എൺപതുകളുടെ മധ്യത്തിൽ തുടർച്ചയായ സാമ്പത്തിക പരാജയങ്ങൾ കാരണം പ്രതിസന്ധിയിലായ മമ്മൂട്ടി എന്ന നടന്റെ കരിയറിലെ ഏറ്റവും നിർണായകമായ ഘട്ടത്തിലാണ് ‘ന്യൂ ഡൽഹി’യുടെ പിറവി. നിരൂപകരും ഇൻഡസ്ട്രിയും ഒരുപോലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലം കഴിഞ്ഞു എന്ന് വിധിയെഴുതിയ സമയത്താണ് ജോഷിയും ഡെന്നീസ് ജോസഫും ചേർന്ന് ജി. കൃഷ്ണമൂർത്തി (ജി.കെ) എന്ന ഐക്കോണിക് കഥാപാത്രത്തെ രൂപപ്പെടുത്തിയത്. അമേരിക്കൻ എഴുത്തുകാരനായ ഇർവിങ് വാലസിന്റെ ‘ദി ആൽമൈറ്റി’ എന്ന നോവലിന്റെ അടിസ്ഥാന പ്രമേയത്തിൽ നിന്ന് പ്രചോദനമുൾക്കൊണ്ടാണ് ഡെന്നീസ് ജോസഫ് ഇതിന്റെ തിരക്കഥ രചിച്ചത്. എന്നാൽ കേവലമൊരു അനുകരണമാകാതെ, ഭാരതീയ രാഷ്ട്രീയ സാമൂഹിക പശ്ചാത്തലത്തിലേക്ക് അതിനെ സമർത്ഥമായി കൂട്ടിച്ചേർക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് സാധിച്ചു. സത്യസന്ധനായ ഒരു പത്രപ്രവർത്തകൻ സ്വാർത്ഥരായ രാഷ്ട്രീയക്കാരുടെ ചതിപ്രയോഗത്തിൽപ്പെട്ട് സർവ്വതും നഷ്ടപ്പെട്ട്, ഒടുവിൽ ക്രൂരമായ പ്രതികാരത്തിന് മുതിരുന്ന കഥ തീയേറ്ററുകളിൽ സൃഷ്ടിച്ച തരംഗം ചെറുതല്ല.
ജി.കെ എന്ന ജി. കൃഷ്ണമൂർത്തിയായി മമ്മൂട്ടി നടത്തിയത് വെറുമൊരു പ്രകടനമായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് അഭിനയത്തിന്റെ പരകായപ്രവേശമായിരുന്നു. ചിത്രത്തിന്റെ ആദ്യ പകുതിയിൽ നീതിമാനും ആദർശവാനുമായ ഒരു ഇൻവെസ്റ്റിഗേറ്റീവ് ജേണലിസ്റ്റായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന ജി.കെ, രാഷ്ട്രീയക്കാരുടെ അനീതികൾ പുറത്തു കൊണ്ടുവരാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിനിടെ ക്രൂരമായ മർദ്ദനത്തിനിരയാവുകയും, ചെയ്യാത്ത കുറ്റത്തിന് ജയിലിലടയ്ക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ജയിൽവാസത്തിനിടയിൽ അദ്ദേഹത്തിന് തന്റെ ഇരു കാലുകളുടെയും സ്വാധീനം നഷ്ടപ്പെടുന്നു. തുടർന്ന്, തടവറയിൽ നിന്ന് പുറത്തിറങ്ങുന്ന ജി.കെ ഒരു പുതിയ പത്രം ആരംഭിക്കുകയും, തന്നെ ഈ അവസ്ഥയിലാക്കിയ രാഷ്ട്രീയക്കാരെ ഓരോരുത്തരായി കൊലപ്പെടുത്താൻ പദ്ധതിയിടുകയും ചെയ്യുന്നു. ആ കൊലപാതക വാർത്തകൾ സ്വന്തം പത്രത്തിലൂടെ രാജ്യത്ത് ആദ്യമായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്ത് പത്രത്തിന്റെ പ്രചാരം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന ജി.കെ എന്ന കഥാപാത്രത്തിന്റെ നെഗറ്റീവ് ഷേഡുകളുള്ള പരിണാമം മമ്മൂട്ടി തികച്ചും വിസ്മയിപ്പിക്കുന്ന രീതിയിലാണ് സ്ക്രീനിൽ അവതരിപ്പിച്ചത്. ചക്രക്കസേരയിലിരുന്ന് കണ്ണുകൾ കൊണ്ടും ശബ്ദഗാംഭീര്യം കൊണ്ടും അദ്ദേഹം കാണിച്ച ഭാവങ്ങൾ മലയാള സിനിമയിലെ ഏറ്റവും മികച്ച അഭിനയ മുഹൂർത്തങ്ങളിൽ ഒന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
ചിത്രത്തിന്റെ ഓരോ രംഗത്തിലും ജോഷി എന്ന സംവിധായകന്റെ മാസ്റ്റർ ടച്ച് വ്യക്തമായിരുന്നു. പേസിംഗിലും വിഷ്വൽ സ്റ്റോറിടെല്ലിംഗിലും അദ്ദേഹം പുലർത്തിയ വേഗതയും സൂക്ഷ്മതയും പ്രേക്ഷകരെ സീറ്റിന്റെ അറ്റത്തിരുത്തി. അന്നത്തെ കാലത്ത് ഒരു മലയാള സിനിമയ്ക്ക് ലഭിക്കാവുന്നതിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും മികച്ച സാങ്കേതിക തികവോടെയാണ് ജോഷി ഈ ചിത്രം ഒരുക്കിയത്. തീയേറ്ററുകളിൽ സസ്പെൻസ് നിലനിർത്താനും, ഓരോ കൊലപാതക രംഗങ്ങളും കൃത്യമായ പ്ലാനിംഗോടെ സ്ക്രീനിൽ എത്തിക്കാനും അദ്ദേഹത്തിന് സാധിച്ചു. കൊച്ചിയിലും ഡൽഹിയിലുമായി ചിത്രീകരിച്ച സിനിമയുടെ മേക്കിംഗ് അന്നത്തെ പ്രേക്ഷകർക്ക് തികച്ചും പുതിയൊരു അനുഭവമായിരുന്നു. അതിവേഗം സഞ്ചരിക്കുന്ന കഥാഗതിയും, ഉദ്വേഗം നിറഞ്ഞ നിമിഷങ്ങളും സിനിമയുടെ ആസ്വാദനത്തെ വാനോളം ഉയർത്തി.
‘ന്യൂ ഡൽഹി’യുടെ വിജയത്തിന് പിന്നിലെ മറ്റൊരു പ്രധാന ഘടകം ശ്യാം ഒരുക്കിയ പശ്ചാത്തല സംഗീതമായിരുന്നു. ചിത്രത്തിലെ സസ്പെൻസിനും ആക്ഷൻ രംഗങ്ങൾക്കും അനുയോജ്യമായ രീതിയിൽ അദ്ദേഹം നൽകിയ ബി.ജി.എം പ്രേക്ഷകരിൽ വലിയ രീതിയിലുള്ള വികാരങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു. ക്യാമറ കൈകാര്യം ചെയ്ത സഞ്ജീവ് ശങ്കറിന്റെ ഛായാഗ്രഹണവും, കെ. ശങ്കുണ്ണിയുടെ ചിത്രസംയോജനവും സിനിമയ്ക്ക് അന്താരാഷ്ട്ര നിലവാരമുള്ള ഒരു ലുക്ക് നൽകി. വാർത്താമുറികളുടെ അന്തരീക്ഷവും, പ്രസ്സിന്റെ പ്രവർത്തനവും, ഡൽഹിയുടെ രാഷ്ട്രീയ വൃത്തങ്ങളും വളരെ യാഥാർത്ഥ്യത്തോടെയാണ് ചിത്രത്തിൽ ആവിഷ്കരിക്കപ്പെട്ടത്. പ്രിന്റിംഗ് പ്രസ്സുകളുടെ ശബ്ദവും, ടൈപ്പ് റൈറ്ററുകളുടെ കിലുക്കവും ചിത്രത്തിലുടനീളം ഒരു പ്രത്യേക മൂഡ് സൃഷ്ടിക്കാൻ സഹായിച്ചു.
മമ്മൂട്ടിയോടൊപ്പം തന്നെ ചിത്രത്തിൽ അവിസ്മരണീയമായ പ്രകടനം കാഴ്ചവെച്ച വലിയൊരു താരനിര തന്നെയുണ്ടായിരുന്നു. ജി.കെ.യുടെ വിശ്വസ്തയും കാമുകിയുമായ മരിയയായി എത്തിയ സുമലത തന്റെ കരിയറിലെ ഏറ്റവും മികച്ച കഥാപാത്രങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇതിൽ പുറത്തെടുത്തത്. സുരേഷ് ഗോപി അവതരിപ്പിച്ച സുരേഷ് എന്ന ജൂനിയർ ജേണലിസ്റ്റിന്റെ കഥാപാത്രവും ഏറെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. ജി.കെ ചെയ്യുന്ന അനീതികൾക്കെതിരെ പ്രതികരിക്കാൻ മടിക്കാത്ത, സത്യസന്ധനായ യുവ പത്രപ്രവർത്തകനായി സുരേഷ് ഗോപി തിളങ്ങി. നടൻ ത്യാഗരാജൻ അവതരിപ്പിച്ച നടരാജ് എന്ന ഗുണ്ടാ കഥാപാത്രവും, കന്നഡ നടൻ ദേവൻ, ഉർവ്വശി, വിജയരാഘവൻ, സിദ്ദിഖ്, മോഹൻ ജോസ് എന്നിവരുടെ പ്രകടനങ്ങളും ചിത്രത്തിന് വലിയ കരുത്തു പകർന്നു. ഓരോ കഥാപാത്രത്തിനും വ്യക്തമായ വ്യക്തിത്വവും പ്രാധാന്യവും നൽകാൻ ഡെന്നീസ് ജോസഫിന്റെ തിരക്കഥയ്ക്ക് സാധിച്ചിരുന്നു.
തീർത്തും പരീക്ഷണാത്മകമായ ഒരു പ്രമേയമായിരുന്നിട്ടും പ്രേക്ഷകർ ‘ന്യൂ ഡൽഹി’യെ ഇരുകൈയും നീട്ടി സ്വീകരിച്ചു. അതുവരെ കണ്ടുപരിശോധിച്ച നന്മമരങ്ങളായ നായക സങ്കൽപ്പങ്ങളെ കാറ്റിൽപ്പറത്തിക്കൊണ്ട്, സ്വന്തം ലക്ഷ്യത്തിനായി എന്ത് ക്രൂരതയും ചെയ്യാൻ മടിക്കാത്ത ഒരു ആന്റി-ഹീറോയെ മലയാളി നെഞ്ചിലേറ്റുകയായിരുന്നു. തീയേറ്ററുകളിൽ റിക്കോർഡ് കളക്ഷൻ നേടിയ ചിത്രം മാസങ്ങളോളം പെട്ടിപ്പൊട്ടാതെ പ്രദർശിപ്പിച്ചു. മമ്മൂട്ടി എന്ന നടന്റെ രണ്ടാം വരവിന് വഴിതുറന്ന ചിത്രം, അദ്ദേഹത്തെ വീണ്ടും മലയാള സിനിമയുടെ സിംഹാസനത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു. സാമ്പത്തികമായി തകർച്ച നേരിട്ട നിർമ്മാതാക്കൾക്കും വിതരണക്കാർക്കും ഈ ചിത്രം നൽകിയ ആശ്വാസം ചെറുതായിരുന്നില്ല.
മലയാളത്തിൽ മാത്രമായി ഒതുങ്ങിനിന്നില്ല ‘ന്യൂ ഡൽഹി’യുടെ വിജയം. തെലുങ്ക്, കന്നഡ, ഹിന്ദി എന്നീ ഭാഷകളിലേക്കും ചിത്രം റീമേക്ക് ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഹിന്ദിയിൽ കൃഷ്ണം രാജുവിന്റെ സംവിധാനത്തിൽ ജി.കെ.യായി മമ്മൂട്ടി തന്നെ വീണ്ടും അഭിനയിച്ചപ്പോൾ, തെലുങ്കിൽ കൃഷ്ണം രാജുവും കന്നഡയിൽ അംബരീഷുമാണ് ഈ കഥാപാത്രത്തെ സ്ക്രീനിലെത്തിച്ചത്. എന്നാൽ മലയാളത്തിൽ മമ്മൂട്ടി സൃഷ്ടിച്ച ആ മാന്ത്രികത മറ്റ് ഭാഷകളിൽ പൂർണ്ണമായി ആവർത്തിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല എന്നത് യഥാർത്ഥ പതിപ്പിന്റെ മൂല്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഒരു മലയാള സിനിമയ്ക്ക് മറ്റ് ഭാഷകളിൽ ലഭിച്ച ഈ വലിയ സ്വീകാര്യത അന്നത്തെ ഇൻഡസ്ട്രിക്ക് വലിയൊരു അഭിമാന നിമിഷമായിരുന്നു.
മാധ്യമപ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഇരുണ്ട വശങ്ങളും, രാഷ്ട്രീയത്തിലെ അഴിമതിയും, പ്രതികാരത്തിന്റെ തീവ്രതയും ഒത്തുചേർന്ന ‘ന്യൂ ഡൽഹി’ എന്ന ചിത്രം 39 വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറവും പ്രസക്തമായി നിലനിൽക്കുന്നു. ഇന്നത്തെ മാധ്യമ അന്തരീക്ഷവും റേറ്റിംഗിനായുള്ള മത്സരങ്ങളും കാണുമ്പോൾ, മൂന്നര പതിറ്റാണ്ട് മുൻപ് ഡെന്നീസ് ജോസഫ് എഴുതിവെച്ച വരികളുടെ പ്രവചന സ്വഭാവം നമ്മെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തും. പത്രധർമ്മവും വ്യക്തിവൈരാഗ്യവും തമ്മിലുള്ള അതിർവരമ്പുകൾ മാഞ്ഞുപോകുന്ന ജി.കെ.യുടെ ജീവിതം ഒരു മുന്നറിയിപ്പ് കൂടിയായിരുന്നു. സിനിമയുടെ ക്ലൈമാക്സിൽ തന്റെ തന്നെ പത്രത്തിൽ സ്വന്തം അറസ്റ്റ് വാർത്ത അച്ചടിച്ചുവരുന്ന രംഗം മലയാള സിനിമയിലെ ഏറ്റവും മികച്ച ക്ലൈമാക്സുകളിൽ ഒന്നായി ഇന്നും വാഴ്ത്തപ്പെടുന്നു.
39-ാം വാർഷിക വേളയിൽ ‘ന്യൂ ഡൽഹി’യെക്കുറിച്ച് ഓർക്കുമ്പോൾ, അത് വെറുമൊരു പഴയ സിനിമയുടെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തൽ മാത്രമല്ല, മറിച്ച് പ്രതിസന്ധികളിൽ നിന്ന് എങ്ങനെ തിരിച്ചു വരാം എന്നതിന്റെ പാഠം കൂടിയാണ്. മമ്മൂട്ടി എന്ന മഹാനടന്റെ കരിയറിലെ ടേണിംഗ് പോയിന്റായ, ജോഷി-ഡെന്നീസ് ജോസഫ് കൂട്ടുകെട്ടിന്റെ മാസ്റ്റർപീസായ ഈ ചിത്രം മലയാള സിനിമയിലെ എക്കാലത്തെയും വലിയ ട്രെൻഡ് സെറ്ററുകളിൽ ഒന്നായി എന്നും ശോഭിച്ചു നിൽക്കും. സിനിമയിലെ ആക്ഷനും ഡയലോഗുകളും സാങ്കേതിക മികവും തലമുറകൾ കൈമാറി ഇന്നും ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുമ്പോൾ, ‘ന്യൂ ഡൽഹി’ ഒരു ചരിത്രമായി, മറക്കാനാവാത്ത അനുഭവമായി നമ്മുടെ സിനിമാ സങ്കൽപ്പങ്ങളിൽ ജ്വലിച്ചു നിൽക്കുന്നു.