ഇന്ത്യൻ സിനിമയിലെ ദൃശ്യഭാഷയുടെ തമ്പുരാൻ ബാലു മഹേന്ദ്രയുടെ സംവിധാനമികവിൽ പിറന്ന ‘ഊമക്കുയിൽ’ റിലീസ് ചെയ്തിട്ട് നാലര പതിറ്റാണ്ടോളമാകുന്നു. 1983-ൽ പ്രേക്ഷകർക്ക് മുന്നിലെത്തിയ ഈ ചിത്രം, കേവലം ഒരു ചലച്ചിത്രാനുഭവത്തിനപ്പുറം മനുഷ്യബന്ധങ്ങളുടെയും വികാരങ്ങളുടെയും സങ്കീർണ്ണമായ തലങ്ങളെ തൊട്ടറിഞ്ഞ ദൃശ്യകാവ്യമായിരുന്നു. സ്വാഭാവിക വെളിച്ചവും നിശ്ശബ്ദതയുടെ മനോഹരമായ ആവിഷ്കാരവും കൊണ്ട് മലയാള സിനിമയുടെ ചരിത്രത്തിൽ വേറിട്ടുനിന്ന ഈ ചിത്രം, നാല് പതിറ്റാണ്ടുകൾക്കിപ്പുറവും ചലച്ചിത്രാസ്വാദകരുടെ മനസ്സിൽ മായാതെ നിൽക്കുന്നു.
ഛായാഗ്രഹണത്തെയും സംവിധാനത്തെയും ഒരേനൂലിൽ കോർത്തുവെച്ച ബാലു മഹേന്ദ്രയുടെ സിനിമകൾക്ക് എപ്പോഴും ഒരു പ്രത്യേക സൗന്ദര്യമുണ്ടായിരുന്നു. ‘ഓളങ്ങൾ’ നൽകിയ വലിയ വിജയത്തിന് ശേഷം അദ്ദേഹം മലയാളത്തിൽ ഒരുക്കിയ ‘ഊമക്കുയിൽ’ ആ വ്യതിരിക്തമായ ശൈലിയുടെ തുടർച്ചയായിരുന്നു. സംഭാഷണങ്ങളേക്കാൾ കൂടുതൽ കഥാപാത്രങ്ങളുടെ കണ്ണുകളിലൂടെയും നിശ്ശബ്ദ നിമിഷങ്ങളിലൂടെയും വികാരങ്ങൾ നിവേദനം ചെയ്യുന്ന രീതിയാണ് ഇതിൽ അദ്ദേഹം സ്വീകരിച്ചത്. പൂർണ്ണിമ ജയറാം, വൈ. ജി. മഹേന്ദ്രൻ എന്നിവർ പ്രധാന വേഷങ്ങളിലെത്തിയ ചിത്രം, വൈകാരികമായ ഏടുകളിലൂടെയാണ് പ്രേക്ഷകരെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുന്നത്.
നായകന്റെയും നായികയുടെയും അന്തർമുഖത്വവും അവരുടെ ആന്തരിക ലോകവും വളരെ സൂക്ഷ്മമായി പകർത്തിവെക്കുന്നതിൽ ബാലു മഹേന്ദ്ര വിജയിച്ചു. ക്യാമറ ചലിപ്പിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം പുലർത്തിയ ലളിതവും എന്നാൽ അതീവ മനോഹരവുമായ സമീപനം ചിത്രത്തിലെ ഓരോ ഫ്രെയിമിനും ജീവൻ നൽകി. പ്രകൃതിദത്തമായ വെളിച്ചത്തിന്റെ ഉപയോഗവും ഫ്രെയിമുകളിലെ സൗന്ദര്യവും ചിത്രത്തിന്റെ ആകെത്തുകയെ മാറ്റിമറിച്ചു.
സംഗീതവും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും ചിത്രത്തിന് നൽകിയ അളവറ്റ പിന്തുണ എടുത്തുപറയേണ്ടതാണ്. ഇളയരാജയുടെ സംഗീതവും ഓ. എൻ. വി. കുറുപ്പിന്റെ കാവ്യാത്മകമായ വരികളും ചിത്രത്തിന്റെ വൈകാരികമായ അന്തരീക്ഷത്തെ കൂടുതൽ ആഴമുള്ളതാക്കി. ഗാനങ്ങളിലൂടെയും പശ്ചാത്തല സംഗീതത്തിലൂടെയും കഥാപാത്രങ്ങളുടെ മൗനത്തെപ്പോലും സംഗീതാത്മകമാക്കാൻ ഇളയരാജയ്ക്ക് സാധിച്ചു. “കാറ്റിൽ പാട്ടുപാടും…” എന്ന രീതിയിലുള്ള ഗാനങ്ങൾ ഇന്നും സംഗീതപ്രേമികളുടെ പ്രിയപ്പെട്ട ഈണങ്ങളായി നിലനിൽക്കുന്നു.
അഭിനേതാക്കളുടെ മികച്ച പ്രകടനമാണ് ഊമക്കുയിലിന്റെ മറ്റൊരു സവിശേഷത. പൂർണ്ണിമ ജയറാമിന്റെ സ്വാഭാവികമായ അഭിനയവും വൈ. ജി. മഹേന്ദ്രന്റെ വേറിട്ട വേഷപ്പകർച്ചയും ചിത്രത്തിന് വലിയൊരു മുതൽക്കൂട്ടായി. വലിയ ബഹളങ്ങളോ നാടകീയതയോ ഇല്ലാതെ, തികച്ചും റിയലിസ്റ്റിക്കായ അന്തരീക്ഷത്തിലാണ് ഓരോ രംഗങ്ങളും വികസിക്കുന്നത്. അന്നത്തെ കാലഘട്ടത്തിലെ മറ്റു ജനപ്രിയ സിനിമകളിൽ നിന്നും തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ ഒരു അനുഭവമാണ് ഇത് കാഴ്ചക്കാർക്ക് സമ്മാനിച്ചത്.
കാലം മുന്നോട്ട് പോകുന്തോറും സിനിമയുടെ സാങ്കേതികവിദ്യകളും കഥപറച്ചിൽ രീതികളും മാറിമറിഞ്ഞിരിക്കാം. എന്നാൽ, ‘ഊമക്കുയിൽ’ ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച ദൃശ്യസൗന്ദര്യവും വൈകാരികതയുടെ ആഴവും ഇന്നും പുതിയ തലമുറയിലെ ചലച്ചിത്ര പ്രവർത്തകർക്ക് ഒരു പാഠപുസ്തകമാണ്. നാല് പതിറ്റാണ്ട് പിന്നിടുമ്പോഴും ബാലു മഹേന്ദ്രയെന്ന പ്രതിഭ മലയാള സിനിമയ്ക്ക് സമ്മാനിച്ച ഈ ദൃശ്യകവിത, അതിന്റെ പേര് സൂചിപ്പിക്കുന്നത് പോലെ മൗനത്തിലൂടെ മനോഹരമായ പാട്ടുപാടി പ്രേക്ഷകമനസ്സുകളിൽ ഇന്നും ജീവിക്കുന്നു.