കാലം എത്ര വേഗത്തിലാണ് കടന്നുപോകുന്നത്. ചില സിനിമകൾ തിയേറ്ററുകളിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങിയാലും പ്രേക്ഷകരുടെ മനസ്സിൽ നിന്ന് ഒരിക്കലും പടിയിറങ്ങാറില്ല. അവയോരോന്നും ഓരോ കാലഘട്ടത്തിന്റെയും ഓർമ്മകളുടെയും അടയാളങ്ങളായി നമ്മോടൊപ്പം സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കും. മലയാള സിനിമയിലെ അത്തരമൊരു മനോഹരമായ പ്രണയകാവ്യമാണ് പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ നായകനായ ‘അനാർക്കലി’. 2015 നവംബർ 13-ന് തിയേറ്ററുകളിലെത്തിയ ഈ ചിത്രം പതിനൊന്ന് വർഷങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കുമ്പോൾ, ലക്ഷദ്വീപിലെ കവരത്തിയുടെ നീലക്കടലിന് ആഴമുള്ള ആ പ്രണയകഥ ഇന്നും മലയാളികളുടെ ഹൃദയത്തിൽ അതേ കുളിർമയോടെ നിലനിൽക്കുന്നു. തിരക്കഥാകൃത്തെന്ന നിലയിൽ മലയാള സിനിമയിൽ തന്റേതായ സ്ഥാനം ഉറപ്പിച്ചിരുന്ന സച്ചി ആദ്യമായി സംവിധായകന്റെ കുപ്പായമണിഞ്ഞ ചിത്രം എന്ന പ്രത്യേകതയും അനാർക്കലിക്കുണ്ട്. പതിവ് പ്രണയസിനിമകളുടെ ചട്ടക്കൂടുകളിൽ നിന്ന് മാറി, കാത്തിരിപ്പിന്റെയും സൗഹൃദത്തിന്റെയും ആഴം വരച്ചുകാട്ടിയ ഒരു ദൃശ്യവിരുന്നായിരുന്നു അനാർക്കലി.
അനാർക്കലിയുടെ കഥ തുടങ്ങുന്നത് ലക്ഷദ്വീപിലെ കവരത്തി ദ്വീപിലാണ്. പുറംലോകത്തിന്റെ ബഹളങ്ങളിൽ നിന്നകന്ന്, കടലിന്റെ ശാന്തതയിൽ സ്വന്തം വേദനകളെയും ഓർമ്മകളെയും ഒളിപ്പിച്ചുവെച്ച് ജീവിക്കുന്ന ശന്തനു എന്ന ഡൈവിംഗ് ഇൻസ്ട്രക്ടറിലൂടെയാണ് ചിത്രം വികസിക്കുന്നത്. പൃഥ്വിരാജ് അവതരിപ്പിച്ച ശന്തനു എന്ന കഥാപാത്രം മലയാള സിനിമയിലെ പ്രണയനായകന്മാരിൽ നിന്ന് ഏറെ വ്യത്യസ്തനായിരുന്നു. പ്രണയനഷ്ടത്തിന്റെ പേരിൽ സ്വയം നശിക്കുന്നവനോ പ്രതികാരം ചെയ്യുന്നവനോ അല്ല അവൻ; മറിച്ച്, ഒരിക്കൽ തന്റെ പ്രണയിനി തന്നെത്തേടി തിരികെ വരുമെന്ന അചഞ്ചലമായ വിശ്വാസത്തിൽ വർഷങ്ങളോളം കാത്തിരിക്കുന്ന ഒരാളാണ്. നാവികസേനയിലെ ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥനായ റിയർ അഡ്മിറൽ ജാഫർ ഇമാമിന്റെ മകൾ നാദിറ ഇമാമുമായുള്ള ശന്തനുവിന്റെ പ്രണയവും, അധികാരത്തിന്റെയും അച്ചടക്കത്തിന്റെയും പേരിൽ അവർക്കിടയിൽ വീഴുന്ന വിള്ളലുകളുമാണ് സിനിമയുടെ കാതൽ. കൗമാരത്തിന്റെ ചാപല്യത്തിനപ്പുറം, ജീവിതകാലം മുഴുവൻ ഒരാളെ മാത്രം സ്നേഹിക്കാൻ കഴിയുന്ന മനസ്സിന്റെ കരുത്താണ് ശന്തനുവിനെ പ്രിയങ്കരനാക്കുന്നത്.
പ്രണയത്തിനൊപ്പം തന്നെ, അല്ലെങ്കിൽ അതിനേക്കാൾ ഒരുപടി മുകളിൽ നിൽക്കുന്ന സൗഹൃദത്തിന്റെ കഥ കൂടിയാണ് അനാർക്കലി. ബിജു മേനോൻ അവതരിപ്പിച്ച സക്കറിയ എന്ന കഥാപാത്രം ശന്തനുവിന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ തണലാണ്. ശന്തനുവിന്റെ പ്രണയസാഫല്യത്തിനായി സ്വന്തം ജീവിതം പോലും മാറ്റിവെച്ച് കവരത്തിയിൽ അവനോടൊപ്പം നിൽക്കുന്ന സക്കറിയ മലയാള സിനിമയിലെ എക്കാലത്തെയും മികച്ച സുഹൃദ്കഥാപാത്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. പൃഥ്വിരാജും ബിജു മേനോനും തമ്മിലുള്ള കെമിസ്ട്രി ചിത്രത്തിന്റെ ജീവനാഡിയായിരുന്നു. ഗൗരവമേറിയ വൈകാരിക മുഹൂർത്തങ്ങൾക്കിടയിലും പ്രേക്ഷകരെ പൊട്ടിച്ചിരിപ്പിക്കാനും മനസ്സ് നിറയ്ക്കാനും സക്കറിയയുടെ സാന്നിധ്യത്തിന് സാധിച്ചു. അവരുടെ സൗഹൃദത്തിലെ സ്വാഭാവികതയും പരസ്പരമുള്ള കരുതലും തിരക്കഥയുടെ ഏറ്റവും വലിയ വിജയമായിരുന്നു. ഒരു സുഹൃത്തിന് മറ്റൊരു സുഹൃത്തിനായി എത്രത്തോളം ത്യാഗം സഹിക്കാനാകും എന്നതിന്റെ ലളിതവും ഹൃദ്യവുമായ ആവിഷ്കാരമായിരുന്നു സക്കറിയ.
സച്ചി എന്ന എഴുത്തുകാരന്റെയും സംവിധായകന്റെയും പ്രതിഭ തെളിഞ്ഞുനിന്ന ചിത്രമായിരുന്നു ഇത്. സേതുവിനൊപ്പം ചേർന്ന് നിരവധി ഹിറ്റ് തിരക്കഥകൾ ഒരുക്കുകയും, പിന്നീട് സ്വതന്ത്ര തിരക്കഥാകൃത്തായി മാറുകയും ചെയ്ത സച്ചി, തന്റെ ആദ്യ സംവിധാന സംരംഭത്തിനായി തിരഞ്ഞെടുത്തത് തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ ഒരു പ്രമേയമായിരുന്നു. ഒരു കൊമേഴ്സ്യൽ സിനിമയ്ക്ക് വേണ്ട ചേരുവകളെല്ലാം കൃത്യമായി ചേർക്കുമ്പോഴും, കഥയുടെ ആത്മാവ് നഷ്ടപ്പെടാതെ സൂക്ഷിക്കാൻ സച്ചിക്ക് കഴിഞ്ഞു. നാവികസേനയുടെ പശ്ചാത്തലവും ലക്ഷദ്വീപിന്റെ ഭൂപ്രകൃതിയും കഥാഗതിയുമായി ഇഴുകിച്ചേർന്നു നിന്നു. സാധാരണയായി പ്രണയകഥകളിൽ കാണുന്ന അതിഭാവുകത്വങ്ങളില്ലാതെ, വളരെ പക്വതയോടെയും കാവ്യാത്മകമായുമാണ് സച്ചി ഓരോ രംഗവും ഒരുക്കിയത്. അന്തരിച്ചുപോയ ആ മഹാനായ കലാകാരന്റെ സംവിധാന മികവിന്റെ ആദ്യത്തെയും ഏറ്റവും മനോഹരവുമായ അടയാളമായി അനാർക്കലി എന്നും ഓർമ്മിക്കപ്പെടും.
പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങൾക്കൊപ്പം തന്നെ ചിത്രത്തിലെ ഓരോ ചെറിയ കഥാപാത്രങ്ങൾക്കും വ്യക്തമായ വ്യക്തിത്വവും പ്രാധാന്യവും നൽകാൻ സച്ചി ശ്രദ്ധിച്ചിരുന്നു. മിയ ജോർജ് അവതരിപ്പിച്ച ഡോക്ടർ ഷെറിൻ എന്ന കഥാപാത്രം ഇതിന് ഉത്തമ ഉദാഹരണമാണ്. ശന്തനുവിനോട് ഉള്ളിന്റെയുള്ളിൽ പ്രണയമുണ്ടായിട്ടും, അവന്റെ മനസ്സിൽ മറ്റൊരാളാണെന്ന് തിരിച്ചറിയുമ്പോൾ ആ പ്രണയത്തെ നിശ്ശബ്ദമായി ഉള്ളിലൊതുക്കി അവന്റെ സന്തോഷത്തിനായി കൂടെ നിൽക്കുന്ന ഷെറിന്റെ പക്വത പ്രേക്ഷകരുടെ കണ്ണ് നനയിക്കുന്നതാണ്. പ്രിയാൽ ഗോർ അവതരിപ്പിച്ച നാദിറ ഇമാം എന്ന കഥാപാത്രം തന്റെ നിസ്സഹായാവസ്ഥകളെയും പ്രണയത്തെയും മനോഹരമായി പ്രതിഫലിപ്പിച്ചു. കബീർ ബേദിയുടെ ജാഫർ ഇമാം എന്ന കഥാപാത്രം കർക്കശക്കാരനായ പിതാവിന്റെയും ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെയും ഗാംഭീര്യം ഒട്ടും ചോരാതെ അവതരിപ്പിച്ചു. സംസ്കൃതി ഷേണായിയുടെ ദുആ എന്ന കഥാപാത്രവും, സുരേഷ് കൃഷ്ണ, രൺജി പണിക്കർ, മേജർ രവി, മധുപാൽ, ശ്യാമപ്രസാദ് തുടങ്ങിയവരുടെ പ്രകടനങ്ങളും സിനിമയ്ക്ക് വലിയ കരുത്തായി മാറി.
അനാർക്കലിയെ ഒരു അവിസ്മരണീയ അനുഭവമാക്കി മാറ്റിയതിൽ സംഗീതത്തിനും ഛായാഗ്രഹണത്തിനുമുള്ള പങ്ക് ചെറുതല്ല. വിദ്യാസാഗർ എന്ന സംഗീത മാന്ത്രികന്റെ കരിയറിലെ ഏറ്റവും മികച്ച ആൽബങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് അനാർക്കലിയിലേത്. റഫീഖ് അഹമ്മദിന്റെയും രാജീവ് നായരുടെയും വരികൾക്ക് വിദ്യാസാഗർ നൽകിയ ഈണങ്ങൾ പ്രണയത്തിന്റെ വിവിധ ഭാവങ്ങളെ തൊട്ടുണർത്തുന്നവയായിരുന്നു. “ആ ഒരുത്തി അവൾ ഒരുത്തി” എന്ന ഗാനത്തിലെ പ്രണയവും വിരഹവും, “മൊഹബത്ത്” എന്ന ഗാനത്തിലെ ആഘോഷവും, “വാനം ചായും” എന്ന ഗാനത്തിലെ പ്രതീക്ഷയും, “സാഹിബാ” എന്ന ഗാനത്തിലെ തീവ്രതയും ഇന്നും സംഗീതപ്രേമികളുടെ പ്ലേലിസ്റ്റുകളിൽ ഇടംപിടിച്ചിട്ടുണ്ട്. പശ്ചാത്തല സംഗീതത്തിലൂടെയും വിദ്യാസാഗർ ചിത്രത്തിന്റെ വൈകാരികതയെ മറ്റൊരു തലത്തിലേക്ക് ഉയർത്തി.
അതുപോലെ തന്നെ എടുത്തുപറയേണ്ട ഒന്നാണ് സുജിത്ത് വാസുദേവിന്റെ ഛായാഗ്രഹണം. ലക്ഷദ്വീപിന്റെ അതുവരെ കാണാത്ത സൗന്ദര്യം ക്യാമറക്കണ്ണുകളിലൂടെ പ്രേക്ഷകർക്ക് മുന്നിലെത്തിക്കാൻ സുജിത്തിന് സാധിച്ചു. കടലിനടിയിലെ ദൃശ്യങ്ങളും പവിഴപ്പുറ്റുകളുടെ വർണ്ണക്കാഴ്ചകളും കവരത്തിയിലെ സൂര്യാസ്തമയങ്ങളുമെല്ലാം ഒരു പെയിന്റിംഗ് പോലെ മനോഹരമായിരുന്നു. മലയാള സിനിമയിൽ അണ്ടർവാട്ടർ ഷോട്ടുകൾ ഇത്രയധികം ഭംഗിയായും കഥയോട് ചേർന്നുനിൽക്കുന്ന രീതിയിലും ചിത്രീകരിച്ച സിനിമകൾ വിരളമാണ്. കടൽ കേവലം ഒരു പശ്ചാത്തലം മാത്രമായിരുന്നില്ല ഈ സിനിമയിൽ; ശന്തനുവിന്റെ പ്രണയത്തിന്റെയും കാത്തിരിപ്പിന്റെയും സാക്ഷിയായി കടലും സിനിമയിൽ ഉടനീളം നിറഞ്ഞുനിന്നു.
പൃഥ്വിരാജ് എന്ന നടന്റെ അഭിനയജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച റൊമാന്റിക് വേഷങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ശന്തനു. നാവികസേനയിലെ ഉത്സാഹിയായ യുവാവിൽ നിന്ന്, പ്രണയനഷ്ടത്തിന് ശേഷം ശാന്തനും പക്വമതിയുമായ ഡൈവിംഗ് ഇൻസ്ട്രക്ടറിലേക്കുള്ള ശന്തനുവിന്റെ മാറ്റം പൃഥ്വിരാജ് അതിസൂക്ഷ്മമായി അവതരിപ്പിച്ചു. കണ്ണുകളിലൂടെ പ്രണയവും വേദനയും കാത്തിരിപ്പും പ്രകടിപ്പിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് സാധിച്ചു. ആക്ഷൻ ഹീറോ പരിവേഷങ്ങളിൽ നിന്ന് മാറി, തികച്ചും റൊമാന്റിക്കായ ഒരു കഥാപാത്രത്തെ പൃഥ്വിരാജ് അനായാസമായി അവതരിപ്പിച്ചപ്പോൾ പ്രേക്ഷകർ അത് ഇരുകൈയും നീട്ടി സ്വീകരിച്ചു. തിയേറ്ററുകളിൽ വലിയ വിജയമായി മാറിയ ചിത്രം ബോക്സ് ഓഫീസിലും മികച്ച നേട്ടമുണ്ടാക്കി.
പതിനൊന്ന് വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറം അനാർക്കലിയെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുമ്പോൾ, കാലം ചെല്ലുന്തോറും വീര്യം കൂടുന്ന ഒരു വീഞ്ഞുപോലെയാണ് ഈ സിനിമ എന്ന് തോന്നിപ്പോകും. വേഗതയേറിയ ജീവിതത്തിനിടയിലും, തിരക്കുകൾക്കിടയിലും മനസ്സിന് ഒരു തണുപ്പ് തേടുമ്പോൾ മലയാളികൾ വീണ്ടും വീണ്ടും കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഒരു ‘കംഫർട്ട് വാച്ച്’ ആയി അനാർക്കലി മാറിക്കഴിഞ്ഞു. യഥാർത്ഥ പ്രണയത്തിന് അതിരുകളോ കാലപരിധിയോ ഇല്ലെന്നും, ആത്മാർത്ഥമായ കാത്തിരിപ്പിന് എന്നെങ്കിലും ഫലമുണ്ടാകുമെന്നും ഈ ചിത്രം നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. സച്ചിയുടെ ഓർമ്മകൾക്കും, വിദ്യാസാഗറിന്റെ സംഗീതത്തിനും, ലക്ഷദ്വീപിന്റെ നീലത്തിരമാലകൾക്കുമൊപ്പം ‘അനാർക്കലി’ ഇനിയും എത്രയോ വർഷങ്ങൾ പ്രേക്ഷകരുടെ പ്രണയസങ്കൽപ്പങ്ങൾക്ക് കൂട്ടായി ഇവിടെത്തന്നെയുണ്ടാകും.