മലയാള സിനിമയിലെ വാണിജ്യചിത്രങ്ങളുടെ ചരിത്രത്തെ ‘രാജമാണിക്യം’ വരെയുള്ളതെന്നും അതിനു ശേഷമുള്ളതെന്നും രണ്ടായി തിരിക്കാം. 2005-ൽ തിയേറ്ററുകളിലെത്തി പ്രേക്ഷകരെ ആവേശത്തിന്റെ കൊടുമുടിയിലേറ്റിയ ഈ അൻവർ റഷീദ് ചിത്രം, കാൽനൂറ്റാണ്ട് തികയാൻ അഞ്ചു വർഷങ്ങൾ മാത്രം ബാക്കിനിൽക്കെ, ഇരുപത്തൊന്ന് വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറവും അതേ ഊർജ്ജത്തോടും പ്രസരിപ്പോടും കൂടിയാണ് മലയാളി മനസ്സിനെ രസിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. റിലീസ് ചെയ്ത കാലത്ത് ബോക്സ് ഓഫീസിലെ മുൻകാല റെക്കോർഡുകളെല്ലാം കാറ്റിൽപ്പറത്തി 25 കോടിയിലധികം രൂപ വാരിയ മാണിക്യം, ഇന്നത്തെ തിയേറ്റർ വരുമാന മൂല്യത്തിലേക്ക് കണക്കാക്കിയാൽ 250 കോടിയോളം വരുന്ന ഒരു വമ്പൻ ഹിറ്റായിരുന്നു. വലിപ്പ ചെറുപ്പമില്ലാതെ സർവ്വതലത്തിലുമുള്ള കാണികളെ ഒരേപോലെ ആനന്ദിപ്പിച്ച ഈ ചിത്രം, അതുവരെ ബാഹുല്യം സൃഷ്ടിച്ചിരുന്ന വടക്കൻ മലബാർ അല്ലെങ്കിൽ വള്ളുവനാടൻ കേന്ദ്രീകൃത നായക ഭാഷാ ശൈലികളെ ഒന്നാകെ തിരുത്തിയെഴുതുകയും ചെയ്തു. മമ്മൂട്ടി എന്ന മഹാനടന്റെ അഭിനയജീവിതത്തിലെ അത്യപൂർവ്വവും അതിശക്തവുമായ ഒരു ശൈലീമാറ്റത്തിനും മാസ് മസാല സിനിമകളെ കേരളീയ പശ്ചാത്തലത്തിലേക്ക് അങ്ങേയറ്റം സ്വാഭാവികമായി കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നതിനുമുള്ള വഴികാട്ടിയായി രാജമാണിക്യം മാറി.
ബിഗ് സ്ക്രീനിൽ നായക സങ്കൽപ്പങ്ങൾക്ക് അത്രയൊന്നും പരിചിതമല്ലാതിരുന്ന തിരുവനന്തപുരം ഭാഷാശൈലിയെ തികച്ചും വിനോദകരമായ രീതിയിൽ മാണിക്യത്തിലൂടെ സംഭാഷണങ്ങളിൽ ആവിഷ്കരിക്കുമ്പോൾ അണിയറപ്രവർത്തകർ പോലും ഇത്ര വലിയൊരു സാംസ്കാരിക തരംഗം പ്രതീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ടാകില്ല. രാജമാണിക്യം അഥവാ ബെല്ലാരി രാജ എന്ന കഥാപാത്രമായി മമ്മൂട്ടി അവതരിച്ചപ്പോൾ തിരുവനന്തപുരം ഭാഷയിലെ ആ ലാളിത്യവും വേഗതയും തനതു ശൈലിയും ഒരു കൊടുങ്കാറ്റായി മാറുകയായിരുന്നു. അൻവർ റഷീദിന്റെ അരങ്ങേറ്റ ചിത്രമെന്ന നിലയിൽ അതിശയിപ്പിക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള മേക്കിംഗ് മികവാണ് സിനിമ ഉടനീളം കാട്ടിത്തന്നത്. ടി.എ. ഷാഹിദിന്റെ അതിശക്തവും ഹാസ്യരസപ്രധാനവുമായ തിരക്കഥയും സംഭാഷണങ്ങളും സിനിമയുടെ ആത്മാവായിരുന്നു.
മലയാള സിനിമ കണ്ട ഏറ്റവും മികച്ച മാസ് എന്റർടൈനറുകളിൽ ഒന്നായി മാണിക്യത്തെ മാറ്റിയതിൽ ഷാഹിദിന്റെ പേനയ്ക്ക് വലിയൊരു പങ്കുണ്ട്. കന്നുകാലി വ്യാപാരിയായ ബെല്ലാരി രാജയുടെ വേഷവും വസ്ത്രധാരണവും സംസാരരീതിയും സ്റ്റൈലുമെല്ലാം മലയാളികളുടെ പോപ്പ് കൾച്ചറിൽ ഇന്നും ഒഴിവാക്കാനാവാത്ത ഘടകങ്ങളാണ്. ഇരുണ്ട കണ്ണടയും വർണ്ണപ്പകിട്ടുള്ള വസ്ത്രങ്ങളും ധരിച്ച് മാണിക്യം സ്ക്രീനിൽ വരുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന ആ മാസ് അന്തരീക്ഷം അന്നോളമുള്ള നായകസങ്കൽപ്പങ്ങൾക്ക് തീർത്തും അന്യമായിരുന്നു.
സിനിമയുടെ വിജയത്തിനുള്ള പ്രധാന കാരണങ്ങളിലൊന്ന് അതിന്റെ കാസ്റ്റിംഗ് തന്നെയാണ്. മമ്മൂട്ടിയുടെ ബെല്ലാരി രാജയ്ക്കൊപ്പം തുല്യ പ്രാധാന്യത്തോടെ നിൽക്കുന്ന ഒട്ടേറെ കഥാപാത്രങ്ങൾ ഈ ചിത്രത്തിലുണ്ട്. സായി കുമാർ അവതരിപ്പിച്ച രാജരത്നം പിള്ളയും, മനോജ്‌ കെ. ജയൻ പകർന്നുനൽകിയ രാജശെൽ‌വവും, റഹ്‌മാൻ ജീവൻ നൽകിയ രാജുവും, രഞ്ജിത്തിന്റെ വില്ലൻ കഥാപാത്രമായ സൈമൺ നാടാറും ചിത്രത്തിന് നൽകിയ അളവറ്റ വൈകാരിക തലവും ആക്ഷൻ മൂഡും ചെറുതല്ല. ഭീമൻ രഘുവിന്റെ വർക്കിച്ചനും, സുരേഷ് കൃഷ്ണയുടെ രമേഷും, സലീം കുമാറിന്റെ ദാസപ്പനും, കൊച്ചിൻ ഹനീഫയുടെ വർഗ്ഗീസും തങ്ങളുടെ തനതായ ശൈലി കൊണ്ട് തിയേറ്ററുകളിൽ വലിയ ചിരികൾ സമ്മാനിച്ചു. ബാബുരാജ്, മണിയൻപിള്ള രാജു, ടി.പി. മാധവൻ, ദണ്ഡപാണി, സന്തോഷ് ജോഗി, വിജയ് മേനോൻ, കിരൺ രാജ്, അബു സലീം തുടങ്ങിയ വൻ താരനിര തന്നെ കഥാപാത്രങ്ങൾക്ക് കരുത്തുപകർന്നു. നായികമാരായ പത്മപ്രിയയുടെ മല്ലിയും സിന്ധു മേനോന്റെ റാണി രത്നവും കഥയുടെ ഒഴുക്കിൽ അത്യന്തം പ്രാധാന്യമുള്ള കണ്ണികളായി മാറി. ഇതിൽ നടനും സംവിധായകനുമായ രഞ്ജിത്തിന്റെ സൈമൺ നാടാർ എന്ന പ്രതിനായക കഥാപാത്രം മാണിക്യത്തിന് മുന്നിൽ ഉയർത്തിയ ഭീഷണികൾ മാസ് രംഗങ്ങൾക്ക് അനുയോജ്യമായ വീര്യം നൽകിയവയായിരുന്നു.
ദൃശ്യഭംഗിയും പശ്ചാത്തല സംഗീതവും സിനിമയുടെ ഒഴുക്കിനെ വല്ലാതെ സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ട്. സഞ്ജീവ് ശങ്കറിന്റെ ഛായാഗ്രഹണവും രഞ്ജൻ എബ്രഹാമിന്റെ ചിത്രസംയോജനവും സാങ്കേതികമായി സിനിമയെ ഏറെ മുന്നിൽ നിർത്തി. ബോബൻ ഒരുക്കിയ കലാസംവിധാനവും പി.വി. ശങ്കർ, ജോർജ്ജ് എന്നിവരുടെ ചമയവും സിനിമയ്ക്ക് യഥാർത്ഥ നിറം നൽകിയപ്പോൾ, ബെല്ലാരി രാജയുടെ ഗെറ്റപ്പിന് പൂർണ്ണത നൽകിയത് എസ്.ബി.
സതീഷും ബാലുവും ചേർന്നൊരുക്കിയ വസ്ത്രാലങ്കാരമാണ്. പഴനിരാജയുടെ മാസ് സംഘട്ടന രംഗങ്ങൾ തിയേറ്ററുകളെ ഇളക്കിമറിച്ചു. ഗിരീഷ് പുത്തഞ്ചേരിയുടെ അർത്ഥവത്തായ വരികൾക്ക് അലക്സ് പോൾ നൽകിയ ഈണങ്ങൾ ഇന്നും ജനപ്രിയമായി തുടരുന്നു. സത്യം ഓഡിയോസ് വിപണിയിലെത്തിച്ച ‘രാജാ രാജാ രാജമാണിക്യം’, ‘പാണ്ടിമേളം പാട്ടും കൂത്തും’ തുടങ്ങിയ ഗാനങ്ങൾ ഇന്നും ഉത്സവപ്പറമ്പുകളിലും ആഘോഷങ്ങളിലും ഒരുപോലെ മുഴങ്ങിക്കേൾക്കുന്നവയാണ്. രമേഷ് ബാബുവും പ്രദീപ് പള്ളുരുത്തിയും ചേർന്ന് ആലപിച്ച ഈ ഗാനങ്ങൾ ചിത്രത്തിന് നൽകിയ എനർജി ചെറുതല്ല. സൗണ്ട് മിക്സിംഗിലും സൗണ്ട് ഡിസൈനിലും കാണിച്ച പുലമയും വാർത്താപ്രചരണത്തിലും നിർമ്മാണ നിയന്ത്രണത്തിലും കാട്ടിയ മികവും സിനിമയെ വൻ വിജയത്തിലേക്ക് നയിച്ചു.
രാജമാണിക്യത്തിന് മുൻപ് കമേഴ്സ്യൽ സിനിമകളിൽ ഒരു നിശ്ചിത പ്രാദേശിക ഭാഷയ്ക്ക് മാത്രമായിരുന്നു ആധിപത്യം ഉണ്ടായിരുന്നത്. എന്നാൽ തിരുവനന്തപുരം യാഥാർത്ഥ്യബോധത്തോടെ സംസാരിക്കുന്ന ഒരു കഥാപാത്രത്തെ നായകനാക്കി അത്തരം അതിർവരമ്പുകളെയെല്ലാം കാറ്റിൽപ്പറത്താൻ രാജമാണിക്യത്തിന് സാധിച്ചു. മമ്മൂട്ടി എന്ന നടന്റെ വോയ്സ് മൊഡ്യൂലേഷൻ പരീക്ഷണങ്ങളുടെ ഏറ്റവും തിളക്കമാർന്ന ഉദാഹരണമാണ് ബെല്ലാരി രാജ. അമ്മയും മകനും തമ്മിലുള്ള വൈകാരിക ബന്ധവും, സഹോദരങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള വീറും വാശിയും, വില്ലന്മാരോടുള്ള പ്രതികാരവുമെല്ലാം തികച്ചും വാണിജ്യപരമായ ചേരുവകളോടെ എന്നാൽ ഒട്ടും വിരസതയില്ലാതെ സമന്വയിപ്പിക്കാൻ സാധിച്ചു എന്നതാണ് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ വലിയ നേട്ടം. ദുരന്തപൂർണ്ണമായ ജീവിതാനുഭവങ്ങളിൽ നിന്നും പടുത്തുയർത്തിയ ബെല്ലാരി രാജയുടെ വർത്തമാനകാലത്തെ കോമഡിയും ആക്ഷനും കലർത്തി അവതരിപ്പിച്ചത് പ്രേക്ഷകരെ വികാരഭരിതരാക്കുകയും അതേസമയം ആനന്ദിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ഒരു സാധാരണ കുടുംബചിത്രത്തിന്റെ വൈകാരികതയും ഒരു ബിഗ് ബജറ്റ് ആക്ഷൻ പടത്തിന്റെ ആവേശവും ഒരേ അളവിൽ ചേർത്തുവെക്കാൻ അൻവർ റഷീദ് എന്ന നവാഗത സംവിധായകന് സാധിച്ചു എന്നത് ചരിത്രപരമായ നേട്ടമാണ്.
ഒരു സിനിമ ഇറങ്ങി വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാലും അതിലെ ഡയലോഗുകളും കഥാപാത്രങ്ങളും സന്ദർഭങ്ങളും ട്രോളുകളായും മീമുകളായും ദൈനംദിന സംഭാഷണങ്ങളായും മലയാളികളുടെ ഇടയിൽ ജീവിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അതൊരു ക്ലാസിക് എന്റർടൈനർ ആണെന്ന് ഉറപ്പിച്ചു പറയാം. സിനിമ തിയേറ്ററുകളിൽ സൃഷ്ടിച്ച ആ അവിസ്മരണീയമായ ആവേശം ഇന്നും മിനിസ്ക്രീനിലും ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലും അതേപടി തുടരുന്നുണ്ട്. വലിയ വീട്ടിൽ മൂവി ഇന്റർനാഷണലിന്റെ ബാനറിൽ സിറാജ് വലിയ വീട്ടിൽ നിർമ്മിച്ച് വലിയ വീട്ടിൽ റിലീസ് വിതരണത്തിനെത്തിച്ച ഈ ചിത്രം നിർമ്മാതാക്കൾക്കും വിതരണക്കാർക്കും വൻ സാമ്പത്തിക നേട്ടമാണ് ഉണ്ടാക്കിക്കൊടുത്തത്. ആന്റോ ജോസഫിന്റെ നിർമ്മാണ നിയന്ത്രണവും ഡിക്സൻ, ഉണ്ണി രൂപവാണി എന്നിവരുടെ നിർമ്മാണ നിർവ്വഹണവും സിനിമയുടെ സുഗമമായ പൂർത്തീകരണത്തിന് വഴിതെളിച്ചു. എല്ലാ ഘടകങ്ങളും കൃത്യമായി സംയോജിച്ചപ്പോൾ പിറന്നത് മലയാള സിനിമയിലെ തന്നെ എക്കാലത്തെയും വലിയ വ്യാവസായിക വിജയങ്ങളിലൊന്നാണ്.
ഇന്ന് ഇരുപത്തൊന്ന് വർഷങ്ങൾ പൂർത്തിയാകുമ്പോഴും രാജമാണിക്യം നൽകുന്ന ആവേശം ഒട്ടും ചോർന്നുപോയിട്ടില്ല. ടെലിവിഷനിൽ സംപ്രേഷണം ചെയ്യുമ്പോഴൊക്കെ ഇപ്പോഴും ഉയർന്ന റേറ്റിംഗ് നേടാൻ ചിത്രത്തിന് സാധിക്കുന്നു എന്നത് ഇതിന്റെ സാർവത്രികമായ സ്വീകാര്യതയ്ക്ക് തെളിവാണ്. എല്ലാ പ്രായത്തിലുമുള്ള പ്രേക്ഷകരെ ഒരുപോലെ തിയേറ്ററുകളിലേക്ക് ആകർഷിച്ച ഈ ചിത്രം, മലയാളത്തിൽ മാസ് കോമഡി ആക്ഷൻ സിനിമകളുടെ നിർമ്മാണത്തിന് ഒരു പുതിയ മാനദണ്ഡം സൃഷ്ടിച്ചു. പിൽക്കാലത്ത് വന്ന പല ആക്ഷൻ-കോമഡി ചിത്രങ്ങൾക്കും രാജമാണിക്യത്തിന്റെ ഘടന ഒരു വഴികാട്ടിയായിട്ടുണ്ട്. മമ്മൂട്ടി എന്ന നടന്റെ അഭിനയജീവിതത്തിലെ അവിസ്മരണീയമായ നാഴികക്കല്ലുകളിലൊന്നായി ബെല്ലാരി രാജ എന്നും ശോഭിക്കും. ഇരുപത്തൊന്ന് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷവും ബെല്ലാരി രാജയുടെ മാസ്സ് മാന്യതയും അൻവർ റഷീദിന്റെ സംവിധാന മികവും ഷാഹിദിന്റെ രചനാവൈഭവവും മലയാള സിനിമാസ്നേഹികളുടെ മനസ്സിൽ മായാതെ നിൽക്കുന്നു. രാജമാണിക്യം ഒരു സിനിമ മാത്രമല്ല, മലയാളി കണ്ട ഏറ്റവും വലിയ ആഘോഷങ്ങളിൽ ഒന്നുതന്നെയാണ്.