മലയാള ചലച്ചിത്ര ചരിത്രത്തിൽ പെൺകരുത്തിന്റേയും, അധ്വാനിക്കുന്ന സ്ത്രീ ജീവിതങ്ങളുടെയും വേറിട്ട അടയാളപ്പെടുത്തലായിരുന്നു വി.എം. വിനു സംവിധാനം ചെയ്ത് 2010-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ‘പെൺപട്ടണം’ എന്ന ചിത്രം. ഈ സിനിമ വെള്ളിത്തിരയിലെത്തിയിട്ട് ഇപ്പോൾ പതിനാറ് വർഷങ്ങൾ തികയുകയാണ്. നഗരത്തിന്റെ മാലിന്യങ്ങൾ തൂത്തുമാറ്റി വെളുപ്പാൻകാലത്ത് തെരുവുകൾ വൃത്തിയാക്കുന്ന, എന്നാൽ സമൂഹത്തിന്റെ കാഴ്ചകളിൽ പലപ്പോഴും അദൃശ്യരായി പോകുന്ന കുടുംബശ്രീ ശുചീകരണ തൊഴിലാളികളായ നാല് സാധാരണ സ്ത്രീകളുടെ ജീവിത പോരാട്ടങ്ങളായിരുന്നു ഈ ചിത്രം പ്രേക്ഷകർക്ക് മുന്നിൽ തുറന്നുവെച്ചത്. ടി.എ. റസാഖിന്റെ അർത്ഥവത്തായ തിരക്കഥയും വി.എം. വിനുവിന്റെ സമർത്ഥമായ സംവിധാനവും ചേർന്നപ്പോൾ, പെൺപട്ടണം കേവലം ഒരു വാണിജ്യ സിനിമ മാത്രമായി ഒതുങ്ങാതെ സ്ത്രീപക്ഷ രാഷ്ട്രീയവും സാമൂഹിക യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളും വിളിച്ചോതുന്ന ചലച്ചിത്ര അനുഭവമായി മാറി.
കോഴിക്കോട് നഗരത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ പണിതുയർത്തിയ ഈ കഥയിൽ ശ്വേത മേനോൻ , രേവതി, കെ പി എ സി ലളിത, വിഷ്ണുപ്രിയ എന്നിവരാണ് പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളായി എത്തിയത്. കഷ്ടപ്പാടുകളും തനിമയും നിറഞ്ഞ നാല് വ്യത്യസ്ത ജീവിത സാഹചര്യങ്ങളിൽ നിന്ന് വരുന്ന സുഹറ, ഗിരിജ, രമ്യ, രാജമ്മ എന്നീ കഥാപാത്രങ്ങൾ പട്ടിണിയോടും കടബാധ്യതകളോടും പോരാടിയാണ് ദിവസവും പുലർച്ചെ തെരുവിലേക്കിറങ്ങുന്നത്. തങ്ങളുടെ കുടുംബത്തിന്റെ അത്താണി തങ്ങൾ മാത്രമാണെന്ന തിരിച്ചറിവോടെ, നഗരം ഉണരുന്നതിന് മുൻപേ ചൂലുമായി തെരുവിലിറങ്ങുന്ന ഈ സ്ത്രീകൾ പരസ്പരം താങ്ങും തണലുമായി മാറുന്ന കാഴ്ച വളരെ മനോഹരമായാണ് ചിത്രത്തിൽ ആവിഷ്കരിച്ചിരിക്കുന്നത്.
മലയാള സിനിമയിൽ അന്നുവരെ അധികം കണ്ടിട്ടില്ലാത്ത ഒന്നായിരുന്നു തെരുവ് തൂപ്പുകാരായ സ്ത്രീകളെ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളാക്കിക്കൊണ്ടുള്ള ഒരു സമ്പൂർണ്ണ കഥാതന്തു. ആഡംബരങ്ങളും ഗ്ലാമറും നിറഞ്ഞ നായിക സങ്കൽപ്പങ്ങളെ കാറ്റിൽപ്പറത്തി, സാധാരണക്കാരിൽ സാധാരണക്കാരായ സ്ത്രീകളുടെ വിയർപ്പിന്റെയും കണ്ണീരിന്റെയും കഥ പറയാൻ ധൈര്യം കാണിച്ചു എന്നതാണ് പെൺപട്ടണത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത. നഗരവാസികൾ ഉണർന്നു വരുമ്പോൾ ശുചിത്വമുള്ള തെരുവുകൾ സമ്മാനിക്കുന്ന ഈ തൊഴിലാളികളോട് സമൂഹം പുലർത്തുന്ന അവഗണനയും അനുകമ്പയില്ലായ്മയും ചിത്രം കൃത്യമായി വരച്ചുകാട്ടുന്നുണ്ട്. തങ്ങളുടെ തൊഴിലിനെ അപമാനത്തോടെ കാണുന്ന സമൂഹത്തിന് മുന്നിൽ തലയുയർത്തി പിടിച്ച് ജീവിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ആ സ്ത്രീകളുടെ ആത്മാഭിമാനം പ്രേക്ഷകരുടെ ഉള്ളുലയ്ക്കുന്നതായിരുന്നു.
ചിത്രത്തിന്റെ ആദ്യപകുതി ഈ നാല് സ്ത്രീകളുടെ വ്യക്തിപരമായ പ്രശ്നങ്ങളും അവരുടെ സൗഹൃദവും തമാശകളും പ്രയാസങ്ങളും നിറഞ്ഞ സാധാരണ ജീവിതവുമാണ് അവതരിപ്പിക്കുന്നതെങ്കിൽ, രണ്ടാം പകുതിയിൽ കഥ പൂർണ്ണമായും ഒരു ക്രൈം ത്രില്ലർ തലത്തിലേക്ക് വഴിമാറുന്നു. ജോലി ചെയ്യുന്നതിനിടയിൽ അപ്രതീക്ഷിതമായി അവർ നേരിടേണ്ടി വരുന്ന ഒരു കൊലപാതകവും അതിനെത്തുടർന്ന് തങ്ങൾക്ക് മുന്നിലെത്തുന്ന വലിയൊരു തുക അടങ്ങിയ പണപ്പെട്ടിയും അവരുടെ ജീവിതത്തിന്റെ ഗതി തന്നെ മാറ്റുന്നു. ദാരിദ്ര്യം നിറഞ്ഞ ജീവിതത്തിൽ മുന്നിലെത്തുന്ന ആ പണം തങ്ങളുടെ പ്രയാസങ്ങൾ തീർക്കാനുള്ള വഴിയാണെന്ന് ഒരു നിമിഷം ചിന്തിക്കുമ്പോഴും, അതിലുള്ള അപകടവും അനീതിയും തിരിച്ചറിഞ്ഞ് സത്യത്തിന്റെ പക്ഷത്ത് നിൽക്കാൻ അവർ കാണിക്കുന്ന ആർജ്ജവം ചിത്രത്തിന്റെ കാതലായ ഭാഗമാണ്.
രേവതി അവതരിപ്പിച്ച ഗിരിജ എന്ന കഥാപാത്രം നിസ്സഹായാവസ്ഥയിലും കുടുംബത്തിന്റെ ഭാരം ചുമക്കുന്ന ഒരു സാധാരണ സ്ത്രീയുടെ പക്വതയും ദൃഢനിശ്ചയവും പ്രകടമാക്കിയപ്പോൾ, ശ്വേതയുടെ സുഹറ എന്ന കഥാപാത്രം ആത്മവിശ്വാസത്തിന്റെയും സ്നേഹത്തിന്റെയും പ്രതീകമായിരുന്നു. വിഷ്ണു പ്രിയയുടെ കഥാപാത്രം അനീതിക്കെതിരെ പ്രതികരിക്കുന്നവളുമായ യുവതിയായി തിളങ്ങി. രാജമ്മയായി എത്തിയ കെ പി എ സി ലളിതയും തനിക്ക് ലഭിച്ച വേഷത്തോട് പൂർണ്ണമായും നീതി പുലർത്തി. ലാൽ, സുരേഷ് കൃഷ്ണ, നെടുമുടി വേണു, കൈലാഷ് തുടങ്ങിയ പ്രതിഭാധനരായ അഭിനേതാക്കളുടെ സാന്നിധ്യവും ചിത്രത്തിന് വലിയ കരുത്തേകി. പ്രത്യേകിച്ച്, ഡി.എസ്.പി ആന്റണി ആയി എത്തിയ മനോജ് കെ. ജയന്റെയും, പ്ലാന്റർ സിജോയായി എത്തിയ ലാലിന്റെയും പ്രകടനങ്ങൾ കഥയുടെ മുന്നോട്ടുള്ള പോക്കിന് വലിയ ഊർജ്ജം നൽകി.
ഒരു വശത്ത് ദാരിദ്ര്യവും കടവും സമ്മാനിക്കുന്ന സമ്മർദ്ദം, മറു വശത്ത് പോലീസിന്റെയും കൊലപാതകികളുടെയും ഭീഷണി; ഈ രണ്ട് തീച്ചൂളകൾക്കിടയിൽ അകപ്പെടുന്ന സാധാരണക്കാരായ നാല് സ്ത്രീകൾ എങ്ങനെ തങ്ങളുടെ ബുദ്ധിയും സൗഹൃദവും ഐക്യവും ഉപയോഗിച്ച് അതിജീവനത്തിന്റെ വഴി കണ്ടെത്തുന്നു എന്നതാണ് പെൺപട്ടണത്തിന്റെ ക്ലൈമാക്സിലേക്ക് നയിക്കുന്നത്. പെൺകരുത്ത് എന്നാൽ ആയുധമെടുത്ത് പോരാടൽ മാത്രമല്ല, മറിച്ച് പ്രതിസന്ധികളിൽ പരസ്പരം കൈകോർത്ത് നിൽക്കലും തങ്ങളുടെ നന്മയും മൂല്യങ്ങളും കൈവിടാതിരിക്കലുമാണെന്ന് ചിത്രം അടിവരയിടുന്നു.
രാജീവ് രവിയുടെ മികച്ച ക്യാമറാ വർക്കുകൾ കോഴിക്കോടിന്റെ തെരുവുകളെയും പുലർകാല കാഴ്ചകളെയും സ്വാഭാവികത ചോർന്നുപോകാതെ ഒപ്പിയെടുത്തു. എം. ജയചന്ദ്രൻ ഈണം നൽകിയ ചിത്രത്തിലെ ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തല സംഗീതവും സിനിമയുടെ വൈകാരിക അന്തരീക്ഷത്തിന് അനുയോജ്യമായ മാറ്റുകൂട്ടി. റഫീഖ് അഹമ്മദിന്റെ വരികൾ അതിജീവനത്തിനായി പോരാടുന്ന മനുഷ്യരുടെ മനസ്സിലെ വികാരങ്ങളെ അക്ഷരങ്ങളാക്കി മാറ്റി.
ഇന്ന് പതിനാറ് വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറം പെൺപട്ടണം എന്ന സിനിമയെക്കുറിച്ച് വീണ്ടും ചിന്തിക്കുമ്പോൾ, അത് മലയാള സിനിമയിലെ സ്ത്രീ പ്രാതിനിധ്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വലിയൊരു ഓർമ്മപ്പെടുത്തലാണ്. വലിയ നായകന്മാരുടെ തണലില്ലാതെ, പച്ചയായ സ്ത്രീ ജീവിതങ്ങളെയും അവരുടെ പ്രശ്നങ്ങളെയും കേന്ദ്രപ്രമേയമാക്കി ഒരു വിജയിച്ച സിനിമ നിർമ്മിക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് വി.എം. വിനുവും ടി.എ. റസാഖും അന്ന് തെളിയിച്ചു. ഇന്ന് ബോക്സ് ഓഫീസിലും നിരൂപണ തലത്തിലും നായികാകേന്ദ്രീകൃത സിനിമകൾ ഏറെ ആഘോഷിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, ആ തരംഗത്തിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപേ വിത്തുപാകിയ ചിത്രങ്ങളിൽ ഒന്നായി ‘പെൺപട്ടണം’ തീർച്ചയായും ഓർമ്മിക്കപ്പെടും.
മാറുന്ന സിനിമാ സംസ്കാരത്തിലും കുടുംബശ്രീ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെയും അധ്വാനിക്കുന്ന സ്ത്രീ സമൂഹത്തിന്റെയും പ്രസക്തി വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ഇന്നത്തെ കാലഘട്ടത്തിലും ‘പെൺപട്ടണം’ നൽകുന്ന സന്ദേശം പഴയതിനേക്കാൾ പ്രസക്തമാണ്. ആത്മാഭിമാനത്തോടെ ജീവിക്കാൻ പോരാടുന്ന ഏതൊരു സാധാരണക്കാരന്റെയും പ്രതിനിധികളാണ് ആ സിനിമയിലെ കഥാപാത്രങ്ങൾ. മലയാള സിനിമയിലെ പെൺഅടയാളങ്ങളിൽ എന്നും തലയുയർത്തി നിൽക്കുന്ന ഈ ചിത്രം, റിലീസ് ചെയ്ത് പതിനാറ് വർഷങ്ങൾ പിന്നിടുമ്പോഴും പ്രേക്ഷക മനസ്സുകളിൽ ആ അഞ്ചുവിരലുകളുടെ ഐക്യവും അതിജീവനത്തിന്റെ വെളിച്ചവും ബാക്കിവെക്കുന്നു.