ആക്ഷൻ സിനിമകൾ എന്നത് കേവലം പുരുഷമേധാവിത്വത്തിന്റെ കളിത്തട്ടായി മാത്രം നിലകൊണ്ടിരുന്ന, നായകന്മാരുടെ വന്യമായ പോരാട്ടവീര്യങ്ങൾക്കും തീപ്പൊരി ഡയലോഗുകൾക്കും മുന്നിൽ തെന്നിന്ത്യൻ പ്രേക്ഷകർ കൈയടിച്ചിരുന്ന ഒരു സവിശേഷമായ കാലഘട്ടമുണ്ടായിരുന്നു. നായികമാർ കേവലം ഗ്ലാമർ വേഷങ്ങളിലോ അല്ലെങ്കിൽ നായകന്റെ തണലിൽ ഒതുങ്ങിക്കൂടുന്ന കണ്ണീർക്കഥകളിലോ മാത്രം തളയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ആ സിനിമാ പരിസരത്തിലേക്കാണ് ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര ചരിത്രത്തെത്തന്നെ തിരുത്തിക്കുറിച്ചു കൊണ്ട് വിജയശാന്തി എന്ന പതിനാലു വയസ്സുകാരി കടന്നുവന്നത്. വിജയശാന്തി എന്ന പേര് കേവലം ഒരു നടിയുടേതായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് അത് ഇന്ത്യൻ സിനിമയുടെ അതുവരെ നിലനിന്നിരുന്ന എല്ലാ വാർപ്പുമാതൃകകളെയും പൊളിച്ചെഴുതിയ ഒരു യുഗത്തിന്റെ തുടക്കമായിരുന്നു. ഇന്ത്യൻ സിനിമയിലെ ആദ്യത്തെ യഥാർത്ഥ ‘ലേഡി സൂപ്പർസ്റ്റാർ’ എന്ന അദ്വിതീയമായ പട്ടം അവർ നേടിയെടുത്തത് യാദൃച്ഛികതകൾ കൊണ്ടായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് തനിക്കു മുന്നിൽ ഉയർന്നുവന്ന എല്ലാ പ്രതിസന്ധികളെയും പ്രതിബന്ധങ്ങളെയും തന്റെ അസാധാരണമായ അഭിനയപാടവം കൊണ്ടും പോരാട്ടവീര്യം കൊണ്ടും തകർത്തുകൊണ്ടായിരുന്നു.
ഒരു നായക നടനും അവകാശപ്പെടാനില്ലാത്ത വിധം വിപണനമൂല്യവും ജനപ്രീതിയും സ്വന്തമാക്കിയ അവർ, തെന്നിന്ത്യൻ സിനിമാ ലോകത്ത് ചരിത്രത്തിലാദ്യമായി ഒരു കോടി രൂപ പ്രതിഫലം വാങ്ങിയ നായികയായി മാറി. ഈ വൻ തുക അക്കാലത്ത് പല മുൻനിര പുരുഷ സൂപ്പർസ്റ്റാറുകളുടെയും പ്രതിഫലത്തേക്കാൾ ഏറെ മുകളിലായിരുന്നു എന്നത് മാത്രം മതിയാകും വിജയശാന്തി എന്ന വ്യക്തിത്വത്തിന്റെ വിപണി മൂല്യവും സ്വാധീനവും എത്രത്തോളമായിരുന്നു എന്ന് മനസ്സിലാക്കാൻ. ബോളിവുഡിന്റെ ബിഗ് ബിയോട് ഉപമിച്ച് ചലച്ചിത്ര ലോകം അവരെ ‘ലേഡി അമിതാഭ് ബച്ചൻ‘ എന്ന് ആദരവോടെ വിശേഷിപ്പിച്ചപ്പോൾ, അത് ഇന്ത്യൻ സിനിമയുടെ ചരിത്രത്തിൽ ഒരു സ്ത്രീക്ക് ലഭിക്കാവുന്ന ഏറ്റവും വലിയ അംഗീകാരമായി മാറി.
ഒരു പതിനാലുകാരി പെൺകുട്ടി ആന്ധ്രാപ്രദേശിൽ നിന്നും തെന്നിന്ത്യൻ സിനിമയുടെ തിളങ്ങുന്ന ലോകത്തേക്ക് നടന്നു വരുമ്പോൾ, അന്നത്തെ ചലച്ചിത്ര ലോകം അവളെ കണ്ടത് മലയാളത്തിലും തമിഴിലും തെലുങ്കിലും ഒക്കെ അക്കാലത്ത് സ്ഥിരമായി കണ്ടിരുന്ന, നായകന്റെ നിഴലായി ജീവിക്കുന്ന, ദാവണി ധരിച്ച കണ്ണീരൊലിപ്പിക്കുന്ന സാധാരണ നായിക സങ്കല്പങ്ങളുടെ തുടർച്ചയായിട്ടായിരിക്കാം. എന്നാൽ ആ പെൺകുട്ടി പിൽക്കാലത്ത് ഇന്ത്യൻ സിനിമയുടെ ഭാവുകത്വത്തെയും നായികമാരുടെ ഭാവപ്രകടനങ്ങളെയും പൂർണ്ണമായി മാറ്റിമറിക്കുമെന്ന് ആരും പ്രവചിച്ചിരുന്നില്ല. തലമുറകൾക്കപ്പുറവും സിനിമ എന്ന വിസ്മയ ലോകത്തെ സ്വപ്നം കാണുന്ന ഏതൊരു സാധാരണ പെൺകുട്ടിക്കും നായികയ്ക്കും ഒരു വലിയ പ്രചോദനമാണ് വിജയശാന്തിയുടെ ജീവിതവും അവരുടെ സിനിമാ പ്രയാണവും.
നായകനൊപ്പം നിൽക്കുക എന്നതിലുപരി, പലപ്പോഴും നായകന്മാരെക്കാൾ ഒരുപടി മുകളിൽ നിൽക്കുന്ന തീപ്പൊരി ഡയലോഗുകളും, ശ്വാസമടക്കിപ്പിടിച്ചു മാത്രം കണ്ടുനിൽക്കാൻ കഴിയുന്ന അതിസാഹസികമായ ആക്ഷൻ രംഗങ്ങളും കൊണ്ട് അവർ തെന്നിന്ത്യൻ സെല്ലുലോയ്ഡിനെ ഒന്നടങ്കം വിസ്മയിപ്പിച്ചു. സിനിമയുടെ ഹൃദയമിടിപ്പ് തന്നെ തങ്ങളിലേക്ക് ചുരുക്കാൻ നായകന്മാർ മത്സരിച്ചപ്പോൾ, തീയേറ്ററുകളിൽ വിജയശാന്തിയുടെ പേരെഴുതിയ പോസ്റ്ററുകൾ കാണാൻ വേണ്ടി മാത്രം ജനലക്ഷങ്ങൾ ഇരച്ചുകയറി. ചലച്ചിത്ര ലോകം അടക്കിവാണിരുന്ന ആ താരസ്വരൂപത്തെ നാം ആദരവോടെയും ആരാധനയോടെയും നെഞ്ചിലേറ്റി. ആക്ഷൻ രംഗങ്ങളിൽ നമ്മുടെ നായക സങ്കല്പങ്ങളെക്കാൾ കളംനിറഞ്ഞാടിയ വിജയശാന്തിയുടെ ചിത്രങ്ങൾക്കുണ്ടായിരുന്ന വിപണനമൂല്യം അന്നത്തെ ചലച്ചിത്ര വ്യവസായത്തിന്റെ കെട്ടുറപ്പിനെത്തന്നെ മാറ്റിമറിക്കുന്നതായിരുന്നു. എൺപതുകളിലും തൊണ്ണൂറുകളിലും തെന്നിന്ത്യൻ സിനിമാ ലോകത്ത് എവിടെ തിരിഞ്ഞുനോക്കിയാലും അവിടെയെല്ലാം ഒരൊറ്റ വിജയശാന്തി തരംഗം മാത്രമായിരുന്നു ദൃശ്യമായിരുന്നത്.
മലയാളം, തമിഴ്, തെലുഗു, കന്നട, ഹിന്ദി എന്നീ അഞ്ച് പ്രമുഖ ഭാഷകളിലായി നൂറ്റി എൺപത്തിയഞ്ചിലധികം ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ച് തന്റെ പ്രതിഭ തെളിയിച്ച പ്രതിഭ. ചെന്നൈയിലെ ഒരു പ്രശസ്തമായ തെലുഗു കുടുംബത്തിലായിരുന്നു അവരുടെ ജനനം. ശ്രീനിവാസ് പ്രസാദും വരലക്ഷ്മിയുമായിരുന്നു മാതാപിതാക്കൾ. ചലച്ചിത്ര പശ്ചാത്തലമുള്ള കുടുംബത്തിൽ നിന്നാണ് അവർ വന്നതെങ്കിലും സ്വപ്രയത്നം കൊണ്ടുമാത്രമാണ് അവർ ഈ നിലയിലെത്തിയത്. തന്റെ യഥാർത്ഥ പേരായ ശാന്തി എന്നതിനു മുൻപിൽ, അക്കാലത്തെ പ്രശസ്ത നടിയും ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവുമായിരുന്ന തന്റെ അച്ഛന്റെ സഹോദരി വിജയലളിതയുടെ പേരിന്റെ ആദ്യഭാഗവും കൂടി കൂട്ടിച്ചേർത്താണ് വിജയശാന്തി എന്ന അനശ്വരമായ നാമം അവർ സ്വീകരിച്ചത്. ആ പേര് പിന്നീട് ഇന്ത്യൻ സിനിമയുടെ ചരിത്രപുസ്തകത്തിൽ സുവർണ്ണാക്ഷരങ്ങളാൽ എഴുതപ്പെടാനിരുന്ന ഒന്നായിരുന്നു.
1979-ൽ തന്റെ പതിനഞ്ചാമത്തെ വയസ്സിൽ, തമിഴിലെ എക്കാലത്തെയും മികച്ച സംവിധായകനായ ഭാരതിരാജ സംവിധാനം ചെയ്ത ‘കള്ളൂക്കൾ ഏരം’ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അവർ അഭിനയ ജീവിതത്തിന് തുടക്കം കുറിക്കുന്നത്. ഒരു മികച്ച സംവിധായകന്റെ ശിക്ഷണത്തിൽ ലഭിച്ച ആ ആദ്യ അവസരം അവരുടെ കരിയറിലെ വലിയൊരു അടിത്തറയായി മാറി. ആ വർഷം തന്നെ തെലുഗു ചിത്രത്തിൽ അന്നത്തെ സൂപ്പർസ്റ്റാർ കൃഷ്ണയോടൊപ്പം ‘കിലാഡി കൃഷ്ണുഡു’ എന്ന ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിച്ചുകൊണ്ട് തെലുങ്ക് സിനിമാ ലോകത്തേക്കും അവർ ചുവടുവെച്ചു. തുടക്കകാലത്ത് അന്നത്തെ ചലച്ചിത്ര രീതികൾക്ക് അനുസൃതമായി ഗ്ലാമർ വേഷങ്ങളിലാണ് അവർ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിരുന്നതെങ്കിലും, ആ വേഷങ്ങളിലൊന്നും അവരുടെ ഉള്ളിലെ യഥാർത്ഥ പ്രതിഭയെ തളച്ചിടാൻ സിനിമയ്ക്ക് സാധിക്കുമായിരുന്നില്ല.
വിജയശാന്തിയുടെ ചലച്ചിത്ര ജീവിതത്തിൽ മാത്രമല്ല, ഇന്ത്യൻ സിനിമയുടെ ചരിത്രത്തിൽ തന്നെ ഏറ്റവും വലിയൊരു വഴിത്തിരിവായത് 1990-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ‘കർത്തവ്യം’ എന്ന ചിത്രമായിരുന്നു. ആന്ധ്രയിലെ പ്രശസ്തമായ ഒരു പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥയുടേതിന് സമാനമായ ജീവിതത്തിൽ നിന്നും പ്രചോദനമുൾക്കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച ആ ചിത്രത്തിൽ, അനീതിക്കെതിരെ പോരാടുന്ന അതിശക്തയായ ഒരു പോലീസ് ഓഫീസറുടെ വേഷമാണ് വിജയശാന്തി കൈകാര്യം ചെയ്തത്. അതുവരെ കണ്ടിരുന്ന സ്ത്രീ കഥാപാത്രങ്ങളിൽ നിന്നും തീർത്തും വ്യത്യസ്തമായി, ശാരീരികമായും മാനസികമായും അതീവ കരുത്തയായ ആ കഥാപാത്രത്തെ അവർ വെള്ളിത്തിരയിൽ അനശ്വരമാക്കി. ഈ ചിത്രത്തിലെ അസാധാരണമായ പ്രകടനം അവർക്ക് ആ വർഷത്തെ ഏറ്റവും മികച്ച നടിക്കുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം നേടിക്കൊടുത്തു. അതോടൊപ്പം തന്നെ ആന്ധ്ര സംസ്ഥാനത്തിന്റെ മികച്ച നടിക്കുള്ള പുരസ്കാരവും ഈ ചിത്രത്തിലൂടെ അവർ സ്വന്തമാക്കി.
‘കർത്തവ്യം’ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ വൻ വിജയം വിജയശാന്തിയെ അതുവരെ ഉണ്ടായിരുന്ന ഗ്ലാമർ നായിക എന്ന പരിവേഷത്തിൽ നിന്നും പൂർണ്ണമായി മോചിപ്പിക്കുകയും, ഇന്ത്യൻ സിനിമയിലെ എക്കാലത്തെയും വലിയ ‘ആക്ഷൻ നായിക’ എന്ന പദവിയിലേക്ക് അവരെ പ്രതിഷ്ഠിക്കുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് നിരവധി ആക്ഷൻ ചിത്രങ്ങളിലൂടെ തെലുങ്കിലെയും തെന്നിന്ത്യയിലെയും അനിഷേധ്യയായ ആക്ഷൻ ഹീറോയിനായി അവർ മാറി. പുരുഷ സൂപ്പർതാരങ്ങളുടെ ചിത്രങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കുന്നതിനേക്കാൾ വലിയ തീയേറ്റർ കളക്ഷനുകൾ വിജയശാന്തിയുടെ ആക്ഷൻ ചിത്രങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കാൻ തുടങ്ങിയതോടെ നിർമ്മാതാക്കളും സംവിധായകരും അവർക്കായി മാത്രം പ്രത്യേക കഥകൾ എഴുതാൻ തുടങ്ങി. തെലുങ്ക്, തമിഴ് സിനിമകളിൽ സജീവമായിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ വിജയശാന്തി ഹിന്ദി സിനിമകളിലും തന്റെ സാന്നിധ്യം അറിയിക്കുകയും അവിടെയും വലിയ ജനപ്രീതി നേടുകയും ചെയ്തു. മലയാള ചലച്ചിത്ര പ്രേക്ഷകർക്കും ഈ ലേഡി സൂപ്പർസ്റ്റാർ ഏറെ പ്രിയങ്കരിയായിരുന്നു.
1996-ൽ ഭദ്രൻ സംവിധാനം ചെയ്ത, സുരേഷ് ഗോപി നായകനായി തകർത്തഭിനയിച്ച ‘യുവതുർക്കി’ എന്ന സൂപ്പർഹിറ്റ് സിനിമയിലൂടെയാണ് വിജയശാന്തി മലയാള സിനിമയിലേക്ക് ഗംഭീരമായി പ്രവേശിക്കുന്നത്. ഈ ചിത്രത്തിലെ അഖില എന്ന ഐ.പി.എസ് ഓഫീസറുടെ വേഷം മലയാളികൾ ഇന്നും ആവേശത്തോടെയാണ് ഓർക്കുന്നത്. ഒരു തെന്നിന്ത്യൻ ലേഡി സൂപ്പർസ്റ്റാറിന് മാത്രം നൽകാൻ കഴിയുന്ന അത്രയും മാസ്സും ആക്ഷനും നിറഞ്ഞതായിരുന്നു ആ കഥാപാത്രം. തുടർന്ന് 1998-ൽ പ്രശസ്ത സംവിധായകൻ ശ്യാമപ്രസാദ് സംവിധാനം ചെയ്ത ‘കല്ല് കൊണ്ടൊരു പെണ്ണ്’ എന്ന ചിത്രത്തിലും അവർ നായികയായി എത്തി. ആ ചിത്രത്തിലെ അഭിനയം അവരുടെ വൈവിധ്യമാർന്ന അഭിനയശേഷിയുടെ മറ്റൊരു തെളിവായിരുന്നു. വാണിജ്യ സിനിമകളിൽ മാത്രമല്ല, ആഴമുള്ള കലാമൂല്യമുള്ള സിനിമകളിലും തനിക്ക് ഒരുപോലെ തിളങ്ങാൻ കഴിയുമെന്ന് അവർ തെളിയിച്ചു. അങ്ങനെ മലയാളത്തിലും തന്റേതായ ഒരു വലിയ ആരാധകവൃന്ദത്തെ സൃഷ്ടിക്കാൻ അവർക്ക് സാധിച്ചു.
തന്റെ ചലച്ചിത്ര ജീവിതത്തിന്റെ ഉച്ചകോടിയിൽ നിൽക്കുമ്പോഴാണ് വിജയശാന്തി സാമൂഹിക സേവനത്തിലേക്കും രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കും തിരിയുന്നത്. 1997-ൽ ഭാരതീയ ജനത പാർട്ടിയിലൂടെയാണ് അവർ തന്റെ സജീവ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിന് തുടക്കം കുറിക്കുന്നത്. സ്ത്രീകളുടെ അവകാശങ്ങൾക്കും സാമൂഹിക നീതിക്കും വേണ്ടി നിരന്തരം ശബ്ദമുയർത്തിയ അവർ രാഷ്ട്രീയത്തിലും തന്റെ തനതായ വ്യക്തിത്വം കാത്തുസൂക്ഷിച്ചു. 2005-ൽ ബിജെപി വിട്ടതിനു ശേഷം അവർ ‘തല്ലി തെലുങ്കാന’ എന്ന പേരിൽ സ്വന്തമായി ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി രൂപീകരിച്ചു കൊണ്ട് തെലുങ്കാന സംസ്ഥാന രൂപീകരണ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ സജീവ പങ്കാളിയായി. പിന്നീട് പ്രാദേശിക രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങൾ കണക്കിലെടുത്ത് തന്റെ പാർട്ടിയെ കെ. ചന്ദ്രശേഖർ റാവുവിന്റെ ബി.ആർ.എസ് (ഭാരത് രാഷ്ട്ര സമിതി) എന്ന പാർട്ടിയിൽ ലയിപ്പിച്ചു.
2009-ലെ ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മേഡക് മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും ബി.ആർ.എസ് ടിക്കറ്റിൽ മത്സരിച്ച അവർ വൻ ഭൂരിപക്ഷത്തോടെ വിജയിച്ച് ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ഒരു മികച്ച ജനപ്രതിനിധി എന്ന നിലയിൽ മണ്ഡലത്തിലെ ജനങ്ങളുടെ പ്രശ്നങ്ങളിൽ അവർ സജീവമായി ഇടപെട്ടു. എന്നാൽ 2011-ൽ പാർട്ടിയുമായുള്ള ചില ആഭ്യന്തര പ്രശ്നങ്ങളെത്തുടർന്ന് അവർ തന്റെ ലോക്സഭാംഗത്വം രാജിവെക്കുകയും, പിന്നീട് 2014-ൽ ബി.ആർ.എസ് വിട്ട് ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിൽ ചേരുകയും ചെയ്തു. നിലവിൽ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുടെ മുൻനിര നേതാക്കളിലൊരാളായി അവർ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമായി തുടരുന്നു.
രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ വ്യാപൃതയായതിനെത്തുടർന്ന് 2006-ൽ അഭിനയരംഗത്തുനിന്നും താൽക്കാലികമായി പിന്മാറിയ വിജയശാന്തി, നീണ്ട പതിമൂന്ന് വർഷത്തെ ഇടവേളയ്ക്ക് ശേഷം 2020-ൽ വെള്ളിത്തിരയിലേക്ക് വീണ്ടും ശക്തമായൊരു തിരിച്ചുവരവ് നടത്തി. മഹേഷ് ബാബു നായകനായ ‘സരിലേരു നീക്കേവ്വരു’ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയായിരുന്നു ആ മടങ്ങിവരവ്. വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും തന്നിലെ നടിക്കും താരത്തിനും ഒട്ടും മങ്ങലേറ്റിട്ടില്ലെന്ന് തെളിയിക്കുന്നതായിരുന്നു ആ ചിത്രത്തിലെ അവരുടെ ഗംഭീര പ്രകടനം. തിയേറ്ററുകളിൽ അവർ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടപ്പോൾ ലഭിച്ച കൈയടികൾ അവരുടെ ജനപ്രീതിയുടെ ആഴം വ്യക്തമാക്കുന്നതായിരുന്നു. വ്യക്തിജീവിതത്തിൽ എം.വി. ശ്രീനിവാസാണ് വിജയശാന്തിയുടെ ഭർത്താവ്. തന്റെ ഔദ്യോഗിക ജീവിതത്തിലും വ്യക്തിജീവിതത്തിലും ഒരുപോലെ മാതൃകയായ അവർ, ഇന്നും സിനിമാ ലോകത്തും രാഷ്ട്രീയ ലോകത്തും ഒരുപോലെ ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്ന വ്യക്തിത്വമാണ്.
ആക്ഷൻ സിനിമകളുടെ ചരിത്രത്തെ പുരുഷകേന്ദ്രീകൃതമായ ചട്ടക്കൂടുകളിൽ നിന്നും മോചിപ്പിച്ച്, സ്ത്രീശക്തിയുടെയും സ്ത്രീ മുന്നേറ്റത്തിന്റെയും പ്രതീകമായി മാറിയ വിജയശാന്തിക്ക് പകരം വെയ്ക്കാൻ ഇന്ത്യൻ സിനിമയിൽ മറ്റൊരു പേരില്ല. ദാവണി നായികമാരുടെ കണ്ണീരിൽ നിന്നും തോക്കുകളും തീപ്പൊരി ഡയലോഗുകളുമായി വെള്ളിത്തിര ഭരിച്ച ലേഡി സൂപ്പർസ്റ്റാറിലേക്കുള്ള അവരുടെ ദൂരം, കഠിനാധ്വാനത്തിന്റെയും നിശ്ചയദാർഢ്യത്തിന്റെയും കഥയാണ്. സിനിമാ ലോകത്തെ ഏതൊരു പുതുതലമുറ നായികയ്ക്കും വഴികാട്ടിയായ, ഇന്ത്യൻ സിനിമയുടെ പെൺകരുത്തിന്റെ ആൾരൂപമായ വിജയശാന്തിക്ക് ഹൃദയം നിറഞ്ഞ ജന്മദിനാശംസകൾ!