മൂന്ന് വ്യത്യസ്ത കാലഘട്ടങ്ങളിൽ ഒരേ ദിവസങ്ങളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മൂന്ന് ചിത്രങ്ങൾ. മനുഷ്യ ബന്ധത്തിന്റെ വ്യത്യസ്ത തലങ്ങളെ ആഴത്തിൽ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന മലയാള സിനിമയിലെ എക്കാലത്തെയും മികച്ച ചിത്രങ്ങൾ. മൂന്ന് ചിത്രങ്ങളിലെയും നായകൻ മലയാളത്തിന്റെ എക്കാലത്തെയും മികച്ച നടൻ മോഹൻലാലും. എന്റെ മാമാട്ടികുട്ടിയമ്മയ്ക് , എന്നിഷ്ടം നിന്നിഷ്ടം , പുലിമുരുകൻ എന്നിവയാണ് ആ മൂന്ന് ചിത്രങ്ങൾ. എന്റെ മാമാട്ടികുട്ടിയമ്മയ്ക്ക് പുറത്തിറങ്ങിയിട്ട് 42 വർഷവും, എന്നിഷ്ടം നിന്നിഷ്ടം പുറത്തിറങ്ങിയിട്ട് 39 വർഷവും, പുലിമുരുകന് ഇന്ന് 9 വയസ്സും തികയുകയാണ്. എമ്പുരാനും, തുടരുവും, ഹൃദയപൂർവ്വവുമൊക്കെ കളം നിറഞ്ഞു നിൽക്കുമ്പോഴും അഭിനയത്തിന്റെ അനന്ത സാധ്യതകളിൽ അയാൾ പകർത്തിട്ട ഒരു പിടി നല്ല വേഷങ്ങൾക്ക് വീണ്ടും മാറ്റ് കൂടി കൊണ്ടേയിരിക്കുകയാണ്..
“എന്റെ മാമാട്ടിക്കുട്ടിയമ്മക്ക്” (1983 october 7)
ചില സിനിമകൾ വർഷങ്ങൾ കടന്നാലും പഴകുന്നില്ല, അതിലെ കണ്ണുനീരും കരുതലും ഇപ്പോഴും അതേ ചൂടോടെ നമ്മുടെ മനസിലേക്ക് വീഴുന്നു. “എന്റെ മാമാട്ടിക്കുട്ടിയമ്മക്ക്” അത്തരത്തിലൊരു ചിത്രമാണ്. മനുഷ്യബന്ധങ്ങളുടെ സൂക്ഷ്മതയും മമതയുടെ അളവില്ലായ്മയും ഒരുമിച്ച് സംഗീതം പോലെ മൃദുവായി മുഴങ്ങുന്ന സിനിമ (1983). ഫാസിൽ എന്ന മായാജാല സംവിധായകന്റെ കയ്യൊപ്പുള്ള ഈ ചിത്രത്തിന് 42 വർഷം പിന്നിടുമ്പോഴും അതിന്റെ ഭാവാത്മകത മങ്ങിയിട്ടില്ല. നവോദയ അപ്പച്ചൻ നിർമിച്ച ഈ ചിത്രം, മലയാള സിനിമയിലെ കുടുംബബന്ധങ്ങളെ അളവില്ലാത്ത കനിവോടെ സമീപിച്ച ഒരു അപൂർവ്വ കൃതിയാണ്. തന്റെ മകൾ നഷ്ടപ്പെട്ട ദമ്പതികൾ ഒരു കുഞ്ഞിനെ ദത്തെടുക്കുന്ന കഥയിൽ, ബന്ധം രക്തബന്ധം മാത്രമല്ലെന്നും, സ്നേഹത്തിന്റെ പരിമിതികൾ എവിടെയെന്ന് ചോദിക്കുകയും ചെയ്യുകയാണ് ഫാസിൽ. മോഹൻലാൽ, ഭരത് ഗോപി, ശാരദ, സംഗീത നായർ, ശാലിനി എന്നിവർ ചേർന്ന് തീർത്ത ലോകം പ്രേക്ഷകർ ഇരു കയ്യും നീട്ടിയാണ് സ്വീകരിച്ചത്.
ചിത്രത്തിന്റെ നിശ്ശബ്ദതയിലും അതിലെ ദൃശ്യങ്ങളിലുമാണ് അതിന്റെ ഭാരം. കാറ്റിൽ പറക്കുന്ന ഒരു ചുവന്ന ബലൂൺ പോലും ഇവിടെ പ്രതീകമാകുന്നു . ഒരു നഷ്ടപ്പെട്ട ബാല്യത്തിന്റെ, ഒരിക്കലും മടങ്ങിവരാത്ത നിഷ്കളങ്കതയുടെ. ഫാസിലിന്റെ ക്യാമറ ആ വികാരങ്ങളെ മുറിച്ചുകെട്ടിയിട്ടില്ല മറിച്ച് അവയെ സ്വാഭാവികമായി ഒഴുക്കിനോടൊപ്പം സഞ്ചരിക്കാൻ അനുവദിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് ഈ സിനിമ ഇന്നും അത്ര പുതുമയോടെ നിൽക്കുന്നത്. സിനിമയുടെ അവസാന രംഗം, കുഞ്ഞ് മാമാട്ടിക്കുട്ടിയമ്മ അകന്നു പോകുമ്പോൾ ക്യാമറയിൽ പതിയുന്ന ശൂന്യത അത് ഒരു കുടുംബത്തിന്റെ മുറിവല്ല, മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ ശാശ്വതമായ വേർപിരിയലിന്റെ പ്രതീകമാണ്. അതിനാൽ തന്നെയാണ് ഈ ചിത്രം, കാലം കടന്നിട്ടും നമ്മുടെ മനസ്സിൽ അഴിയാത്ത മധുരവേദനയായി തുടരുന്നത്.
ചിത്രത്തിലെ മോഹൻലാലിന്റെ സാന്നിധ്യം ശക്തമായിരുന്നു. കഥയുടെ ഒഴുക്കിന്റെ സ്വാഭാവികത നിലയ്ക്കുന്നത് മോഹൻലാലിൻറെ വരവോടു കൂടിയാണ്. അന്ന് ഇരുപതുകളുടെ പ്രായത്തിൽ, സിനിമാ ലോകത്ത് തന്റെ സ്ഥാനം തേടിയെടുക്കുന്ന ഒരു യുവാവ്. എന്റെ മാമാട്ടിക്കുട്ടിയമ്മക്ക് എന്ന ചിത്രത്തിൽ അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചത് “ആലക്സ്” എന്ന കഥാപാത്രമായിരുന്നു. കുഞ്ഞിനെ ദത്തെടുത്ത മാതാപിതാക്കളുടെ മുന്നിലേക്ക് തന്റെ നഷ്ടപ്പെട്ട മകളെ തിരിച്ചെടുക്കാൻ വരുന്ന യഥാർത്ഥ പിതാവ്. ഒരു വില്ലൻ പാറി ഛായയിൽ നമുക്കയാളെ കാണാൻ സാധിക്കില്ല. . അവന്റെ കണ്ണുകളിൽ കാണുന്നത് കോപമല്ല, മറിച്ച് വേർപിരിയലിന്റെ വേദനയാണ്. ഒരു അച്ഛന്റെ അവകാശവും ഒരു മാതാവിന്റെ കനിവും തമ്മിൽ നടന്ന ആ മൗനയുദ്ധം, മലയാള സിനിമയുടെ വികാരസ്മാരകങ്ങളിൽ ഇന്നും ചലനം സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയുന്നതാണ്.
മോഹൻലാലിന്റെ ആകാലത്തെ പ്രകടനം ഇന്നും അനവധി വിമർശകർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിനയം തിരിച്ചറിയാനുള്ള വഴിത്തിരിവായി കണക്കാക്കുന്നുണ്ട്. വേഷം എന്തായാലും, മനുഷ്യന്റെ ആഴം തേടുന്ന അഭിനയത്തിന്റെ ഉറവിടം. ആലക്സെന്ന കഥാപാത്രത്തിന്റെ മുഖത്ത് ചിന്തയുടെ മന്ദഹാസം പോലെ പതിഞ്ഞത്, പിന്നീട് നൂറുകണക്കിന് ചിത്രങ്ങളിൽ നമ്മൾ കണ്ട മോഹൻലാലിന്റെ പ്രതീകമായിത്തീർന്നു.
1983-ലെ മികച്ച മലയാളചലച്ചിത്രത്തിനുള്ള കേരളസർക്കാറിന്റെ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം നേടിയത് ഈ ചിത്രമായിരുന്നു. ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്ത ഫാസിൽ മികച്ച സംവിധായകനുള്ള പുരസ്കാരവും നേടി. ഗോപി, ശാലിനി എന്നിവർ മികച്ച നടനും മികച്ച ബാലതാരത്തിനുമുള്ള പുരസ്കാരങ്ങൾ നേടി.
“എന്നിഷ്ടം നിന്നിഷ്ടം” (1986 october 7)
1986 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചിത്രമായിരുന്നു “എന്നിഷ്ടം നിന്നിഷ്ടം”. പ്രിയദർശൻ തിരക്കഥ എഴുതി ആലപ്പി അഷറഫ് സംവിധാനം ചെയ്ത ചിത്രം വൻഹിറ്റായില്ലെങ്കിലും ശ്രദ്ധ നേടി. ചിത്രത്തിലെ പാട്ടുകൾക്ക് ഇന്നും ആരാധകരേറെയാണ്. ചിത്രത്തിൽ മോഹൻലാൽ അവതരിപ്പിച്ച ശ്രീക്കുട്ടൻ എന്ന കഥാപാത്രം ഇന്നും മലയാളി പ്രേക്ഷകരുടെ നൊമ്പരമാണ്. ചിത്രത്തിലെ ‘ഇളം മഞ്ഞിൻ കുളിരുമായൊരു കുയിൽ’ എന്ന ഒറ്റ ഗാനത്തിലൂടെ നായിക പ്രിയയെയും മലയാളികൾ ഏറ്റെടുത്തു. അന്ധയായ ശാലീന സൗന്ദര്യമുള്ള ഗായിക ശാലിനിയായി അവർ ഇന്നും പ്രേക്ഷകരുടെ ഹൃദയത്തിലുണ്ട്.
ചിത്രത്തിന്റെ ഹൃദയധ്വനിയാണ് മോഹൻലാലും പ്രിയയും അവതരിപ്പിച്ച പ്രണയകഥ. രമണീയമായ ഗ്രാമത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, പുഞ്ചിരിയിലൂടെ വേദന മറയ്ക്കുന്ന ഒരു യുവാവിന്റെ മനസ്സിൽ പ്രണയം വിരിയുന്നത് വളരെ മനോഹരമായി മോഹൻലാൽ അവതരിപ്പിച്ചു.
മോഹൻലാലിന്റെ കഥാപാത്രമായ ശ്രീക്കുട്ടൻ പ്രണയത്തിന്റെ അതിമനോഹരമായ ആകൃതി തന്നെയായിരുന്നു. അന്ന് മലയാള സിനിമയിൽ പ്രണയം പറഞ്ഞുപോകുന്നത് വളരെ നിസ്സാരമായ രീതിയിലായിരുന്നു. എന്നാൽ എന്നിഷ്ടം നിന്നിഷ്ടം അതിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി, മനസ്സിൽ അലിഞ്ഞുകൂടുന്ന ഒരു സ്നേഹത്തിന്റെ കവിതയായി. മോഹൻലാലിന്റെ ചിരിയിലുണ്ടായിരുന്ന നിഷ്കളങ്കതയും കണ്ണുകളിലുണ്ടായിരുന്ന മാധുര്യവും ആ കാലഘട്ടത്തിലെ പ്രേക്ഷകർക്കെല്ലാം ഹൃദയസ്മാരകമായി. മോഹൻലാൽ “സ്നേഹം” എന്ന വാക്കിനെ സത്യസന്ധതയോടെ ആവിഷ്കരിച്ചു. അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ച ഓരോ നിമിഷവും അത്ര സ്വാഭാവികമായിരുന്നു, അത് അഭിനയമല്ല ജീവിതം തന്നെയാണെന്ന് തോന്നുന്നത്ര സ്വാഭാവികം.
മുപ്പത്തൊൻപത് വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറവും പ്രിയയും ശ്രീകുട്ടനും മലയാളികൾക്കിടയിൽ നിറഞ്ഞു നിൽക്കുന്നുണ്ട്.
“ചമയമാർന്ന മനസ്സിലെ…
ചാരുശ്രീ കോവിൽ നടകളിൽ…
തൊഴുതുണർന്ന പ്രഭാതമായി…
ഒഴുകി വന്ന മനോഹരീ…
നീയെന്റെ പ്രാണനിൽ നിറയൂ ദേവി….” വരികൾക്കൊപ്പം ശ്രീകുട്ടനോട് ചേർന്ന് കാലങ്ങൾക്കിപ്പുറവും നമ്മളും വേദനിക്കും. അനശ്വരമായ പ്രണയത്തിന്റെ ഏറ്റവും അഭിലഷണീയമായ മുഖം പോലെ.
“പുലിമുരുകൻ” ( 2016 october 7)
മലയാള സിനിമയുടെ യാത്രയിൽ എട്ടു പതിറ്റാണ്ടിനിപ്പുറം 100 കോടിയെന്ന സ്വപ്നം സാക്ഷാത്കരിച്ച ചിത്രമായിരുന്നു “പുലിമുരുകൻ”. മോഹൻലാലിനെ നായകനാക്കി വൈശാഖ് സംവിധാനം ചെയ്ത ആക്ഷൻ ത്രില്ലെർ ചിത്രത്തിൽ വനത്തിൽ കടുവകളുമായി ഏറ്റുമുട്ടുന്ന പുലിമുരുകൻ എന്ന കഥാപാത്രമായാണ് മോഹൻലാൽ എത്തിയത്. ചിത്രത്തിലെ ഗാനങ്ങളും, സംഘട്ടന രംഗങ്ങളും ഇന്നും പുതുമ നിറഞ്ഞതാണ്.
മോഹൻലാലിൻറെ കരുത്തും കാടിൻറെ മൗലികതയും ചേർന്നൊരുങ്ങിയ ചിത്രം മലയാളസിനിമയെ ഒരു പുതിയ വ്യവസായവൽക്കരണ ഘട്ടത്തിലേക്കാണ് നയിച്ചത്. ഇന്ന്, ഒൻപത് വർഷങ്ങൾ പിന്നിട്ടപ്പോൾ പോലും, ആ ‘പുലി’യുടെ പാദചിഹ്നങ്ങൾ മലയാള സിനിമയുടെ മണ്ണിൽ ഇപ്പോഴും മങ്ങിയിട്ടില്ല.
പുലിമുരുകൻ വെറും ഒരു ആക്ഷൻ സിനിമയല്ലായിരുന്നു. അതൊരു സാമൂഹികവൃത്താന്തം കൂടിയായിരുന്നു. കാടും മനുഷ്യനും, ജീവനും സ്വാഭിമാനവും തമ്മിലുള്ള അപ്രത്യക്ഷമായ യുദ്ധം. കാടിന്റെ കിരാതസുന്ദര്യം പീറ്റർ ഹെയിന്റെ ആക്ഷൻ കാഴ്ചകളിൽ അത്ഭുതമായി പുനർസൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു. വിപിൻ മോഹൻ പിടിച്ചെടുത്ത പ്രകൃതി ദൃശ്യങ്ങൾ ക്യാമറയിൽ വെറും ദൃശ്യവിസ്മയം മാത്രമല്ല, മലയാളിയുടെ ആത്മാവിനെ ആഴത്തിൽ തൊടുന്ന ചിത്രലാവണ്യമായിരുന്നു. മോഹൻലാലിന് തന്റെ ദീർഘകാല അഭിനയജീവിതത്തിൽ അനവധി ഓർമ്മയിലാഴ്ന്ന കഥാപാത്രങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ഒരു അപ്പനായി, ഒരു സഹോദരനായി, ഒരു വേട്ടക്കാരനായി, ഒരേ സമയം മനുഷ്യനും മൃഗവും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തിയിൽ നിലകൊള്ളുന്ന വ്യക്തിത്വമായി മുരുകൻ ജീവിക്കുന്നു. മുരുകൻ ഒരു സൂപ്പർഹീറോ അല്ല, പക്ഷേ മനുഷ്യന്റെ അതിജീവനത്തിന്റെ പ്രതീകമാണ്. ആ ‘മുരുകൻ ചെടി തള്ളി മുന്നേറുന്ന’ ദൃശ്യത്തിൽ പ്രേക്ഷകൻ കാണുന്നത് ഒരു നടന്റെ മായാജാലമല്ല, മറിച്ച് നില നിൽപ്പിനായി പോരാടുന്ന മനുഷ്യനെന്ന അവസ്ഥയുടെ ശക്തിയാണ്.
വ്യസൻ കെ.പി. എഴുതിയ കഥയും, ഉദ്ദയകൃഷ്ണയുടെ തിരക്കഥയും, വൈശാഖ് ഒരുക്കിയ സംവിധാനവും ചേർന്നത് മലയാള സിനിമയുടെ വ്യവസായമാനത്തെ തന്നെ ഉയർത്തിയ ഒരു മൈൽസ്റ്റോണായി ചിത്രം മാറി. റിലീസ് ദിനത്തിൽ തന്നെ തിയേറ്ററുകൾ നിറഞ്ഞൊഴുകി. ജനങ്ങൾ ‘മുരുകൻ’ എന്നു വിളിച്ചപ്പോൾ, അത് വെറും സിനിമാ കഥാപാത്രത്തെയല്ല, ഒരു പ്രതീകത്തെയായിരുന്നു. മലയാള സിനിമയുടെ ബോക്സ് ഓഫീസിൽ പുലിമുരുകൻ കയറിയപ്പോൾ, അതു ദശകങ്ങളായി നിലനിന്ന റെക്കോർഡുകൾ പൊളിച്ചു. കമാലിനി മുഖർജിയായിരുന്നു ചിത്രത്തിലെ നായികാ കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചത്. നടൻ മണികുട്ടന്റേയും, ലാലിന്റെയും മികച്ച പ്രകടനത്തിനും ചിത്രം സാക്ഷ്യം വഹിച്ചു. തെലുങ്ക് സൂപ്പർതാരം ജഗപതി ബാബുവാണ് ചിത്രത്തിൽ വില്ലനായെത്തിയത്.
വൈശാഖിന്റെ സംവിധാനത്തിൽ ആക്ഷൻ സീനുകൾക്കുള്ള കൃത്യത, കാടിന്റെ രസാത്മകത, മനുഷ്യബന്ധങ്ങളുടെ നൃത്തം എല്ലാം അത്രയും സൂക്ഷ്മമായി പിണഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ബിനേഷ് ചന്ദ്രന്റെ പശ്ചാത്തല സംഗീതം, ഗോപിസുന്ദറിന്റെ താളങ്ങൾ “മാനത്തെ മാരി കുറുമ്പേ” തുടങ്ങിയ ഗാനങ്ങൾ എല്ലാം സിനിമയുടെ വികാരപാരിതോഷികം വർധിപ്പിച്ചു. ഇന്ന്, പുലിമുരുകൻ റിലീസ് ആയി ഒൻപത് വർഷം പിന്നിടുമ്പോൾ, ആ സിനിമയെ നമുക്ക് വെറും ബോക്സ് ഓഫീസ് വിജയമായി മാത്രം കാണാനാവില്ല. അത് മലയാള സിനിമയുടെ ആത്മാഭിമാനത്തിന്റെ പ്രതീകമാണ്.
വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും, ടിവിയിൽ വീണ്ടും അതേ ദൃശ്യങ്ങൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടാൽ പോലും ജനങ്ങൾ നിശ്ശബ്ദമായി കണ്ട് നിൽക്കും. പുലിമുരുകൻ മലയാള സിനിമയുടെ ശബ്ദമാണെങ്കിൽ, മുരുകൻ മലയാളിയുടെ ആത്മാവാണ്.