മലയാള സിനിമയുടെ അഭിനയ ചക്രവർത്തി, ഭാവങ്ങളുടെ പെരുന്തച്ചൻ, വേഷപ്പകർച്ചകളുടെ തമ്പുരാനായി മലയാളി നെഞ്ചിലേറ്റിയ മഹാ പ്രതിഭ “തിലകൻ”. ഇന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദിനം, അഭിനയത്തെ ഒരു തപസ്യയായി കൊണ്ടുനടന്ന, ക്യാമറയ്ക്ക് മുന്നിൽ ജീവിക്കുക തന്നെ ചെയ്ത ഒരു നടനവിസ്മയത്തിൻ്റെ ഓർമ്മ പുതുക്കൽ കൂടിയാണ്. മലയാള ചലച്ചിത്ര ചരിത്രത്തെ തിലകന് മുമ്പും തിലകന് ശേഷവും എന്ന് വേണമെങ്കിൽ വിഭജിക്കാം. കാരണം, അത്രമേൽ ആഴത്തിലാണ് അദ്ദേഹം തൻ്റെ മുദ്രകൾ ഈ കലാരംഗത്ത് പതിപ്പിച്ചു വെച്ചിട്ടുള്ളത്. രൂപത്തിലും ഭാവത്തിലും ശബ്ദത്തിലും ഒരേസമയം ഗാംഭീര്യവും ആർദ്രതയും നിറയ്ക്കാൻ കഴിഞ്ഞ മറ്റൊരു നടൻ ഇന്ത്യൻ സിനിമയിൽ തന്നെ അപൂർവ്വമായിരിക്കും. വേഷപ്പകർച്ചകളുടെ അഭിനയ കുലപതിക്ക് സെല്ലുലോയ്ഡിന്റെ ഹൃദയം നിറഞ്ഞ ജന്മദിനാശംസകൾ.
തിലകൻ എന്ന നടൻ്റെ അടിത്തറ പാകിയത് നാടകവേദികളാണ്. അവിടുത്തെ കഠിനാധ്വാനവും അനുഭവങ്ങളുമാണ് അദ്ദേഹത്തെ പിൽക്കാലത്ത് സിനിമയിലെ പകരം വെക്കാനില്ലാത്ത പ്രതിഭയാക്കി മാറ്റിയത്. പി.ജെ. ആൻ്റണിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള നാടകസമിതികളിലും, പിന്നീട് കെ.പി.എ.സി, കാളിദാസ കലാകേന്ദ്രം തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ സമിതികളിലും അദ്ദേഹം സജീവമായിരുന്നു. ആയിരക്കണക്കിന് വേദികളിൽ തകർപ്പൻ വേഷങ്ങൾ ചെയ്ത ആ പരിചയസമ്പന്നതയാണ് സിനിമയിലേക്ക് എത്തിയപ്പോൾ തിലകന് തുണയായത്. ഉൾക്കരുത്തുള്ള കഥാപാത്രങ്ങളെ വെള്ളിത്തിരയിൽ ജീവിപ്പിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിഞ്ഞത് നാടകക്കളരി നൽകിയ ആത്മവിശ്വാസം കൊണ്ടാണ്. ഉൾക്കണ്ണുകൊണ്ട് കഥാപാത്രങ്ങളെ ദർശിക്കാനും, അവരുടെ ആത്മാവിലേക്ക് ഇറങ്ങിച്ചെല്ലാനും തിലകന് സാധിച്ചിരുന്നു.
സുരേന്ദ്രനാഥ തിലകൻ എന്ന പേരിൽ നിന്ന് മലയാള സിനിമയുടെ ‘തിലകൻ’ എന്ന ഒരൊറ്റ വാക്കിലേക്ക് വളർന്ന ആ ജീവിതം വലിയൊരു തപസ്യയായിരുന്നു. നാടകത്തിൻ്റെ കരിങ്കൽ തറയിലാണ് അദ്ദേഹം തൻ്റെ അഭിനയ ജീവിതത്തിന് അടിത്തറയിട്ടത്. ആ കഠിനമായ പരിശീലനവും അരങ്ങിലെ അനുഭവങ്ങളുമാണ് പിൽക്കാലത്ത് അദ്ദേഹത്തെ സിനിമയിലെ അതികായനാക്കി മാറ്റിയത്. ശബ്ദനിയന്ത്രണത്തിലും ശരീരഭാഷയിലും തിലകൻ കാട്ടിയ സൂക്ഷ്മത മറ്റൊരു നടനിലും നമുക്ക് കാണാൻ കഴിയില്ല. കഥാപാത്രത്തിൻ്റെ ഉള്ളറിഞ്ഞ്, അതിൻ്റെ ആത്മാവിനെ സ്വന്തം ശരീരത്തിലേക്ക് ആവാഹിക്കുന്ന വിദ്യ തിലകന് മാത്രം സ്വന്തമായിരുന്നു. കാരണം, അദ്ദേഹം തൻ്റെ ജീവിതത്തിലൂടെയും അഭിനയത്തിലൂടെയും മലയാള സിനിമയ്ക്ക് നൽകിയ സംഭാവനകൾ അത്രമേൽ അമൂല്യമാണ്. പത്മരാജനും ഭരതനും സത്യൻ അന്തിക്കാടും ഹരിഹരനുമൊക്കെ തങ്ങളുടെ സിനിമകളിൽ തിലകൻ എന്ന നടനെ എത്രമാത്രം ഉപയോഗിച്ചുവോ, അത്രമാത്രം മലയാള സിനിമയുടെ നിലവാരവും ഉയരുകയായിരുന്നു.
കഥാപാത്രങ്ങളുടെ വൈവിധ്യമായിരുന്നു തിലകൻ്റെ ഏറ്റവും വലിയ സവിശേഷത. വില്ലനായും അച്ഛനായും സുഹൃത്തായും ഹാസ്യതാരമായുമൊക്കെ അദ്ദേഹം പകർന്നാടി. ‘കിരീടം’ എന്ന ചിത്രത്തിലെ അച്ചുതൻ നായർ എന്ന കഥാപാത്രം ഇന്നും പ്രേക്ഷകരുടെ ഉള്ളുലയ്ക്കുന്ന ഒന്നാണ്. മകൻ്റെ ഭാവി തകർന്നുപോകുന്നത് നോക്കിനിൽക്കേണ്ടി വരുന്ന ആ അച്ഛൻ്റെ നൊമ്പരം തിലകൻ തൻ്റെ കണ്ണുകളിലൂടെയാണ് പ്രേക്ഷകരിലേക്ക് എത്തിച്ചത്. തൻ്റെ മകനെ രക്ഷിക്കാൻ കഴിയാത്ത ഒരു അച്ഛൻ്റെ ദയനീയതയും ഹൃദയവേദനയും തിലകനെപ്പോലൊരു നടന് മാത്രമേ അത്രമേൽ ആഴത്തിൽ അഭിനയിച്ചു ഫലിപ്പിക്കാൻ കഴിയൂ. അതുപോലെ തന്നെയാണ് ‘സ്ഫടികം’ എന്ന ചിത്രത്തിലെ ചാക്കോ മാഷ്. കണക്കിൻ്റെ കണിശതയിൽ മകൻ്റെ ജീവിതം തകർക്കുന്ന, എന്നാൽ ഉള്ളിൽ മകനോട് അത്രമേൽ സ്നേഹമുള്ള ആ അച്ഛൻ്റെ കഥാപാത്രം തിലകൻ്റെ അഭിനയ ജീവിതത്തിലെ മറ്റൊരു കിരീടമായി തിളങ്ങിനിൽക്കുന്നു. ഇത്തരം അനശ്വര കഥാപാത്രങ്ങളുടെ പിറവിയാണ് ഈ ജന്മദിനത്തിൽ നാം ഓർക്കേണ്ടതും ആഘോഷിക്കേണ്ടതും.
വില്ലൻ കഥാപാത്രങ്ങളിലേക്ക് വരുമ്പോഴും തിലകൻ തൻ്റെതായ ഒരു ശൈലി രൂപപ്പെടുത്തിയെടുത്തിരുന്നു. ‘നമുക്ക് പാർക്കാൻ മുന്തിരിത്തോപ്പുകൾ’ എന്ന പത്മരാജൻ ചിത്രത്തിലെ പോൾ പൗലോസ് എന്ന ക്രൂരനായ രണ്ടാനച്ഛൻ്റെ വേഷം മലയാളികളെ ഏറെ ഭയപ്പെടുത്തിയ ഒന്നാണ്. ഭാവത്തിലും നോട്ടത്തിലും സംഭാഷണത്തിലുമെല്ലാം വന്യമായ ഒരു ക്രൂരത നിറയ്ക്കാൻ തിലകന് കഴിഞ്ഞു. എന്നാൽ ഇതേ നടൻ തന്നെയാണ് ‘നാടോടിക്കാറ്റ്’ എന്ന ചിത്രത്തിൽ അനന്തൻ നമ്പ്യാർ എന്ന തമാശക്കാരനായ വില്ലനായി വന്ന് നമ്മെ പൊട്ടിച്ചിരിപ്പിച്ചത്. കോമഡിയും ക്യാരക്ടർ വേഷങ്ങളും ഒരേപോലെ വഴങ്ങുന്ന ഒരു നടൻ ഇന്ത്യൻ സിനിമയിൽ തന്നെ അപൂർവ്വമാണ്. ‘കിലുക്കം’ എന്ന ചിത്രത്തിലെ ജഡ്ജി പിള്ളയും, ‘പട്ടണപ്രവേശം’ എന്ന ചിത്രത്തിലെ വേഷവുമെല്ലാം തിലകൻ്റെ ഹാസ്യസാമ്രാജ്യത്തിലെ രത്നങ്ങളാണ്. ഒരു ഭാവത്തിൽ നിന്ന് മറ്റൊന്നിലേക്ക് വളരെ പെട്ടെന്ന് മാറാനുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ സിദ്ധി അവിശ്വസനീയമായിരുന്നു.
മലയാളികളുടെ പ്രിയപ്പെട്ട ‘പെരുന്തച്ചൻ’ തിലകൻ തന്നെയാണ്. മകൻ്റെ കഴിവിലുള്ള അസൂയയും അച്ഛൻ്റെ സ്നേഹവും തമ്മിലുള്ള ആന്തരിക സംഘർഷങ്ങൾ തിലകൻ അവതരിപ്പിച്ച രീതി ലോകോത്തര നിലവാരമുള്ളതായിരുന്നു. തൻ്റെ മകൻ്റെ മരണത്തിന് താൻ തന്നെ കാരണക്കാരനാകേണ്ടി വരുന്ന ഒരു അച്ഛൻ്റെ അവസ്ഥ പെരുന്തച്ചൻ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം അനശ്വരമാക്കി. ഈ കഥാപാത്രത്തിന് അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ച ദേശീയ-സംസ്ഥാന അവാർഡുകൾ വെറുമൊരു അംഗീകാരം മാത്രമാണ്, അതിലുമെത്രയോ മുകളിലായിരുന്നു പ്രേക്ഷകർ അദ്ദേഹത്തിന് നൽകിയ സ്നേഹവും ആദരവും. ‘സന്ദേശം’ എന്ന ചിത്രത്തിലെ രാഘവൻ നായരായും അദ്ദേഹം മലയാളി കുടുംബങ്ങളുടെ സ്പന്ദനമായി മാറി. രാഷ്ട്രീയ വൈരൂപ്യങ്ങൾക്കിടയിൽ പെട്ടുപോകുന്ന ഒരു അച്ഛൻ്റെ ആകുലതകൾ തിലകൻ അത്രമേൽ യാഥാർത്ഥ്യത്തോടെയാണ് വെള്ളിത്തിരയിൽ പകർത്തിയത്.
തിലകൻ്റെ ശബ്ദസൗകുമാര്യമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ മറ്റൊരു വലിയ ആയുധം. അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ശബ്ദത്തിലെ ഗാംഭീര്യവും അതിൻ്റെ കയറ്റിറക്കങ്ങളും ഡയലോഗ് ഡെലിവറിയിലെ കൃത്യതയും മലയാള സിനിമയ്ക്ക് പുതിയൊരു ഭാഷയാണ് നൽകിയത്. വെറുമൊരു വാചകം കൊണ്ടുപോലും തിയേറ്ററുകളിൽ കോരിത്തരിപ്പുണ്ടാക്കാൻ തിലകന് കഴിഞ്ഞിരുന്നു. തൻ്റെ നിലപാടുകളിൽ ഉറച്ചുനിന്ന, ആർക്കും മുന്നിൽ വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യാത്ത ഒരു ധീരനായ കലാകാരനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. വ്യക്തിജീവിതത്തിലും സിനിമാ ജീവിതത്തിലും തനിക്ക് ശരിയെന്ന് തോന്നിയ കാര്യങ്ങൾ ഉറക്കെ വിളിച്ചുപറയാൻ അദ്ദേഹം മടിച്ചില്ല. പലവിധ വിലക്കുകളും മാറ്റിനിർത്തലുകളും അദ്ദേഹത്തിന് നേരിടേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, തൻ്റെ പ്രതിഭയുടെ കരുത്തിൽ അദ്ദേഹം അതിനെയെല്ലാം അതിജീവിച്ചു. തൻ്റെ അവസാന കാലത്ത് അഭിനയിച്ച ‘ഉസ്താദ് ഹോട്ടൽ’ എന്ന ചിത്രത്തിലെ കരീമിക്ക എന്ന കഥാപാത്രം അതിന് ഏറ്റവും വലിയ തെളിവാണ്. സ്നേഹവും കാരുണ്യവും നിറച്ച ആ ഉപ്പൂപ്പയായി തിലകൻ വെള്ളിത്തിരയിൽ നിറഞ്ഞപ്പോൾ അത് പ്രേക്ഷകരുടെ മനസ്സിൽ ഇന്നും മായാത്ത ചിത്രമായി ശേഷിക്കുന്നു.
ഒരു നടൻ്റെ ജന്മദിനം ആഘോഷിക്കുമ്പോൾ, അദ്ദേഹം നമുക്ക് സമ്മാനിച്ച വികാരങ്ങളുടെയും ഓർമ്മകളുടെയും വലിയൊരു ലോകമാണ് നാം വീണ്ടും തുറക്കുന്നത്. കണ്ണീരും പുഞ്ചിരിയും ദേഷ്യവും പ്രണയവും നൊമ്പരവുമെല്ലാം തിലകൻ എന്ന നടനിലൂടെ നമ്മൾ അനുഭവിച്ചറിഞ്ഞു. തൻ്റെ ഓരോ കഥാപാത്രത്തെയും അത്രമേൽ തീവ്രതയോടെയാണ് അദ്ദേഹം പ്രേക്ഷകരിലേക്ക് എത്തിച്ചത്. മലയാള സിനിമയുടെ ഇന്നത്തെ തലമുറയിലെ അഭിനേതാക്കൾക്കെല്ലാം തിലകൻ്റെ കഥാപാത്രങ്ങൾ ഒരു വലിയ പാഠപുസ്തകമാണ്. അഭിനയത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മതയും കഥാപാത്രങ്ങളുടെ പൂർണ്ണതയും എങ്ങനെയെന്ന് പഠിക്കാൻ ആ പാഠപുസ്തകം മാത്രം തുറന്നുനോക്കിയാൽ മതിയാകും. മലയാളികൾ ഉള്ളിടത്തോളം കാലം, അവരുടെ ഹൃദയത്തിൽ ഈ അഭിനയ ചക്രവർത്തിക്ക് എന്നും സവിശേഷമായ ഒരു സ്ഥാനമുണ്ടായിരിക്കും.
ഈ ശുഭദിനത്തിൽ, ഭാവങ്ങളുടെ ഈ പെരുന്തച്ചൻ്റെ ഓർമ്മകൾക്ക് മുന്നിൽ നമ്മൾ വീണ്ടും പ്രണമിക്കുന്നു. അദ്ദേഹം തൻ്റെ ജീവിതം കൊണ്ടും കല കൊണ്ടും തീർത്ത വിസ്മയങ്ങൾ വരും തലമുറകൾക്കും വഴിവിളക്കായി നിലകൊള്ളും എന്നതിൽ യാതൊരു സംശയവുമില്ല. തൻ്റെ അഭിനയ ജീവിതത്തിൽ അദ്ദേഹം കുറിച്ചുവെച്ച ഓരോ വാക്കുകളും ഓരോ ഭാവങ്ങളും മലയാള സിനിമയുടെ ചരിത്രത്തിലെ പൊൻമുദ്രകളാണ്. തിലകൻ എന്ന നടൻ ജനിച്ച ഈ ദിവസം, മലയാള കലാപ്രേമികൾക്ക് എന്നും അഭിമാനത്തോടെയും സന്തോഷത്തോടെയും ഓർക്കാവുന്ന ഒന്നാണ്. ജനകോടികളുടെ മനസ്സിൽ തൻ്റെ സിംഹാസനം ഉറപ്പിച്ചുവെച്ച് കടന്നുപോയ ആ യുഗപുരുഷന്, അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ഓർമ്മകൾ പൂത്തുലയുന്ന ഈ മനോഹരമായ ജന്മദിനത്തിൽ പ്രണാമം.