മലയാള ചലച്ചിത്ര ലോകത്തെ വൈകാരിക നിമിഷങ്ങളുടെ ശില്പിയെന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന സംവിധായകനാണ് ‘സിബി മലയിൽ‘. മലയാളിക്ക് കണ്ണീരും പുഞ്ചിരിയും ഒരുപോലെ സമ്മാനിച്ച ഈ സംവിധായകന്റെ ചലച്ചിത്ര ജീവിതം വെറുമൊരു കരിയറല്ല, മറിച്ച് മലയാളിയുടെ ഗൃഹാതുരത്വത്തിന്റെയും കുടുംബബന്ധങ്ങളുടെയും തീക്ഷ്ണമായ അടയാളപ്പെടുത്തലാണ്. നാല് പതിറ്റാണ്ടോളമായി മലയാള സിനിമയുടെ ഭാവുകത്വത്തെ മാറ്റിമറിച്ച സിബി മലയിൽ എന്ന ഇതിഹാസം സിനിമയുടെ വെള്ളിത്തിരയിൽ തീർത്തത് പകരം വെക്കാനില്ലാത്ത വിസ്മയങ്ങളാണ്. മലയാളത്തിന്റെ അതുല്യ കലാകാരന് സെല്ലുലോയ്ഡിന്റെ ഹൃദയം നിറഞ്ഞ ജന്മദിനാശംസകൾ.
ആധുനിക മലയാള സിനിമയുടെ സുവർണ്ണകാലം എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന 80-കളിലും 90-കളിലും സിബി മലയിൽ-ലോഹിതദാസ് കൂട്ടുകെട്ട് സൃഷ്ടിച്ച വിപ്ലവം ഇന്നും ചലച്ചിത്ര പഠിതാക്കൾക്ക് ഒരു പാഠപുസ്തകമാണ്. മനുഷ്യ മനസ്സിന്റെ സങ്കീർണ്ണതകളെ ഇത്രമേൽ ലളിതമായും ആഴത്തിലും അവതരിപ്പിച്ച മറ്റൊരു സംവിധായകൻ മലയാളത്തിൽ ഉണ്ടോ എന്നത് സംശയമാണ്.
അസിസ്റ്റന്റ് ഡയറക്ടറായി തന്റെ ചലച്ചിത്ര ജീവിതം തുടങ്ങിയ സിബി മലയിൽ, ‘മുത്താരംകുന്ന് പി.ഒ’ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് സ്വതന്ത്ര സംവിധായകനാകുന്നത്. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിൽ വലിയൊരു വഴിത്തിരിവായത് ‘തനിയാവർത്തനം’ എന്ന ചിത്രമാണ്. ഭ്രാന്ത് ഒരു പാരമ്പര്യമായി പിന്തുടരുന്ന ഒരു കുടുംബത്തിന്റെ കഥ പറഞ്ഞ ഈ ചിത്രം, പ്രേക്ഷകന്റെ ഉള്ളുലയ്ക്കുന്ന ഒന്നായിരുന്നു. മമ്മൂട്ടി എന്ന നടന്റെ അഭിനയ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച കഥാപാത്രങ്ങളിലൊന്നായ ബാലൻ മാഷിനെ അവതരിപ്പിച്ചതിലൂടെ സിബി മലയിൽ എന്ന സംവിധായകൻ തന്റെ ഇരിപ്പിടം ഉറപ്പിച്ചു. ലോഹിതദാസുമായി ചേർന്നുള്ള ആ യാത്ര പിന്നീട് മലയാള സിനിമ കണ്ട ഏറ്റവും മികച്ച ക്ലാസിക്കുകൾക്ക് ജന്മം നൽകി. ‘ദശരഥം’, ‘കിരീടം’, ‘ഭരതം’, ‘ഹിസ് ഹൈനസ് അബ്ദുള്ള’, ‘കമലദളം’ എന്നിങ്ങനെ ഓരോ ചിത്രവും ഒന്നിനൊന്ന് വ്യത്യസ്തവും എന്നാൽ വികാരസാന്ദ്രവുമായിരുന്നു.
സിബി മലയിൽ ചിത്രങ്ങളിലെ സംഗീതവും നൃത്തവും അവിഭാജ്യ ഘടകങ്ങളായിരുന്നു. ‘ഭരതം’, ‘കമലദളം’, ‘ഹിസ് ഹൈനസ് അബ്ദുള്ള’ തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങൾ ശാസ്ത്രീയ സംഗീതത്തിനും കലയ്ക്കും നൽകിയ പ്രാധാന്യം വളരെ വലുതാണ്. മോഹൻലാൽ എന്ന നടന്റെ അഭിനയപ്രതിഭയെ പൂർണ്ണമായി പ്രയോജനപ്പെടുത്തിയ സംവിധായകരിൽ സിബി മലയിലിന്റെ സ്ഥാനം മുൻനിരയിലാണ്. ‘കിരീടം’ എന്ന സിനിമയിലെ സേതുമാധവൻ ഓരോ മലയാളി യുവാവിന്റെയും നോവായി മാറിയപ്പോൾ, അതിന് പിന്നിൽ സിബിയുടെ കൃത്യമായ മേക്കിംഗ് ശൈലിയുണ്ടായിരുന്നു. പിതാവും പുത്രനും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിന്റെ തീക്ഷ്ണത പറഞ്ഞ കിരീടവും അതിന്റെ രണ്ടാം ഭാഗമായ ചെങ്കോലും ഇന്നും മലയാളിയുടെ സിനിമാ കാഴ്ചകളിൽ ഒരു വിങ്ങലായി അവശേഷിക്കുന്നു. വെറുമൊരു കൊമേഴ്സ്യൽ സിനിമ എന്നതിനപ്പുറം ജീവിതത്തിന്റെ പരുക്കൻ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളെ സത്യസന്ധമായി അവതരിപ്പിക്കാനാണ് അദ്ദേഹം എപ്പോഴും ശ്രമിച്ചത്.
കുടുംബബന്ധങ്ങളിലെ വിള്ളലുകളും സ്നേഹത്തിന്റെ വിവിധ തലങ്ങളും സിബി മലയിൽ സിനിമകളുടെ മുഖമുദ്രയായിരുന്നു. ‘ദശരഥം’ എന്ന സിനിമയിലെ രാജീവ് മേനോൻ എന്ന കഥാപാത്രം മനോരോഗിയോ മദ്യപാനിയോ ആയ ഒരു സാധാരണ നായകനായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് വാടകഗർഭപാത്രം എന്ന അന്നത്തെ വിപ്ലവകരമായ ചിന്തയിലൂടെ മാതൃത്വത്തിന്റെ വില തേടിപ്പോയ ഒരാളായിരുന്നു. സിനിമയുടെ അവസാനം മുതിർന്ന നഴ്സിനോട് “എന്നെയും സ്നേഹിക്കാൻ ഒരാളുണ്ടാകുമോ?” എന്ന് ചോദിക്കുന്ന രാജീവ് മേനോൻ ഓരോ പ്രേക്ഷകന്റെയും കണ്ണ് നിറയിച്ചു. ഇത്തരത്തിൽ മനുഷ്യന്റെ ഏകാന്തതയെയും സ്നേഹത്തിനായുള്ള തൃഷ്ണയെയും അടയാളപ്പെടുത്താൻ സിബി മലയിലിന് പ്രത്യേക കഴിവുണ്ടായിരുന്നു. കേവലം കരയിപ്പിക്കുക എന്നതല്ല, മറിച്ച് ജീവിതത്തിലെ നിസ്സഹായതകളെ സ്ക്രീനിൽ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുക എന്നതായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശൈലി.
തൊണ്ണൂറുകളിൽ മലയാള സിനിമയുടെ മുഖച്ഛായ തന്നെയായിരുന്നു സിബി മലയിൽ. ഒരുവശത്ത് വൈകാരികമായ സിനിമകൾ ചെയ്യുമ്പോഴും ‘ആഗസ്റ്റ് 1’ പോലുള്ള ആവേശകരമായ ക്രൈം ത്രില്ലറുകൾ ഒരുക്കാനും അദ്ദേഹത്തിന് സാധിച്ചു. ഇത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ക്രാഫ്റ്റിലുള്ള വൈവിധ്യത്തെയാണ് കാണിക്കുന്നത്. പുതിയ കാലഘട്ടത്തിലും സിനിമയോടുള്ള തന്റെ അഭിനിവേശം അദ്ദേഹം നിലനിർത്തുന്നു. ദീർഘകാലത്തെ ഇടവേളയ്ക്ക് ശേഷം ആസിഫ് അലിയെ നായകനാക്കി ‘കൊത്ത്’ എന്ന സിനിമയുമായി അദ്ദേഹം മടങ്ങിയെത്തിയപ്പോൾ, രാഷ്ട്രീയവും മനുഷ്യത്വവും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷത്തെയാണ് അദ്ദേഹം ചർച്ച ചെയ്തത്. സിനിമയിലെ മാറുന്ന സാങ്കേതിക വിദ്യകളെയും പ്രവണതകളെയും ഉൾക്കൊള്ളുമ്പോഴും തന്റെ സിനിമാ കാഴ്ചപ്പാടുകളിൽ അദ്ദേഹം മാറ്റം വരുത്തിയിട്ടില്ല. നാട്യങ്ങളില്ലാത്ത കഥപറച്ചിലാണ് സിബി മലയിലിന്റെ കരുത്ത്.
മലയാള സിനിമയിലെ മുൻനിര അഭിനേതാക്കൾക്കെല്ലാം മികച്ച വേഷങ്ങൾ നൽകിയ സംവിധായകനാണ് അദ്ദേഹം. മോഹൻലാൽ, മമ്മൂട്ടി, സുരേഷ് ഗോപി, ജയറാം തുടങ്ങി അന്നത്തെ മുൻനിര താരങ്ങൾക്കെല്ലാം സിബി മലയിൽ സിനിമകൾ കരിയർ ബെസ്റ്റ് പ്രകടനങ്ങൾ നൽകി. അതുപോലെ തന്നെ നടിമാർക്കും ശക്തമായ കഥാപാത്രങ്ങളെ അദ്ദേഹം തന്റെ സിനിമകളിൽ നൽകി. ശോഭന, ഉർവശി, പാർവ്വതി തുടങ്ങിയവർ സിബി മലയിൽ ചിത്രങ്ങളിൽ അനശ്വരമാക്കിയ വേഷങ്ങൾ ഇന്നും മലയാളികൾ ഓർക്കുന്നു. ഒരു കഥാപാത്രത്തെ സൃഷ്ടിക്കുമ്പോൾ ആ കഥാപാത്രത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലവും മാനസികാവസ്ഥയും കൃത്യമായി വിശകലനം ചെയ്യുന്ന രീതി അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നു. സംഭാഷണങ്ങളേക്കാൾ ദൃശ്യങ്ങളിലൂടെയും ഭാവങ്ങളിലൂടെയും കഥ പറയുന്ന രീതി സിബിയുടെ പ്രത്യേകതയാണ്.
സിബി മലയിലിന്റെ ജന്മദിനത്തിൽ മലയാളികൾ ഓർക്കുന്നത് ആ ചലച്ചിത്ര വിസ്മയങ്ങൾ മാത്രമല്ല, മറിച്ച് തങ്ങളുടെ തന്നെ ജീവിതത്തിലെ സങ്കടങ്ങളും സന്തോഷങ്ങളും ഒപ്പിയെടുത്ത ആ കണ്ണിനെ കൂടിയാണ്. സിനിമ എന്നത് വെറുമൊരു വിനോദോപാധി മാത്രമല്ലെന്നും അത് ജീവിതത്തിന്റെ നേർക്കാഴ്ചയാകണമെന്നും അദ്ദേഹം തെളിയിച്ചു. പുരസ്കാരങ്ങളേക്കാൾ ഉപരിയായി ഓരോ പ്രേക്ഷകന്റെയും ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥാനം പിടിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിഞ്ഞു. സംവിധായകൻ എന്ന നിലയിൽ അദ്ദേഹം പുലർത്തുന്ന സത്യസന്ധതയും ആത്മാർത്ഥതയുമാണ് ഇത്രയും കാലം അദ്ദേഹത്തെ സിനിമാ ലോകത്ത് പ്രസക്തനാക്കി നിർത്തുന്നത്.
ഭാവി തലമുറയിലെ ചലച്ചിത്ര പ്രവർത്തകർക്ക് സിബി മലയിലിന്റെ സിനിമകൾ ഒരു വലിയ പാഠശാലയാണ്. എങ്ങനെ ഒരു കഥ വൈകാരികമായി പ്രേക്ഷകരിലേക്ക് എത്തിക്കാം എന്നതിനും, സംഗീതത്തെ എങ്ങനെ സിനിമയുടെ ആത്മാവാക്കാം എന്നതിനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സിനിമകൾ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. ഈ ജന്മദിനത്തിൽ, ഇനിയും മികച്ച സിനിമകളുമായി അദ്ദേഹം നമുക്ക് മുന്നിലെത്തട്ടെ എന്ന് ആശംസിക്കുന്നു. മലയാള സിനിമയുടെ ആ വൈകാരികമായ ഗതകാല സ്മരണകൾ ഇനിയും പുതിയ ദൃശ്യാനുഭവങ്ങളായി മാറട്ടെ. സിബി മലയിൽ എന്ന സംവിധായകന് ഒരിക്കൽ കൂടി മലയാളികളുടെ ഹൃദയം നിറഞ്ഞ ജന്മദിനാശംസകൾ. നിങ്ങളുടെ ക്യാമറ കണ്ണുകൾ ഇനിയും ഒപ്പിയെടുക്കുന്ന ജീവിത സത്യങ്ങൾക്കായി ഞങ്ങൾ കാത്തിരിക്കുന്നു. മലയാള ചലച്ചിത്ര ചരിത്രത്തിൽ പൊൻതൂവലായി തിളങ്ങുന്ന ആ പേര് ഇനിയും തലമുറകളോളം ആഘോഷിക്കപ്പെടും എന്നതിൽ തർക്കമില്ല.