ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര ലോകത്തിന്റെ സിംഹാസനത്തിൽ പകരക്കാരനില്ലാത്ത അഭിനയചക്രവർത്തിയായി വാണ ‘നടികർ തിലകം’, “ശിവാജി ഗണേശൻ“. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിയോഗം കാൽനൂറ്റാണ്ട് പിന്നിട്ടിട്ടും തമിഴ് സിനിമയുടെയും ഒപ്പം ഭാരതീയ ചലച്ചിത്ര ശാഖയുടെയും ചരിത്രത്തിൽ ആ ശബ്ദവും ഭാവങ്ങളും ഭാവസാന്ദ്രമായ അഭിനയ ശൈലിയും മായാതെ, മങ്ങാതെ ഇന്നും ജ്വലിച്ചുനിൽക്കുന്നു. വികാരങ്ങളുടെ പ്രഭാവലയം കൊണ്ട് വെള്ളിത്തിരയെ കീഴടക്കിയ, അഭിനയം എന്ന കലയ്ക്ക് പുതിയൊരു വ്യാകരണം ചമച്ച വിസമയത്തിന് സെല്ലുലോയ്ഡിന്റെ ഓർമ്മപ്പൂക്കൾ.
തമിഴ്നാട്ടിലെ വിഴുപ്പുറത്ത് ചിദംബരം പിള്ളയുടെയും രാജമണിയുടെയും മകനായി 1928 ഒക്ടോബർ 1-നാണ് വിസി ഗണേശൻ എന്ന ശിവാജി ഗണേശൻ ജനിച്ചത്. ചെറുപ്പത്തിൽത്തന്നെ നാടകകലയോടുള്ള കടുത്ത അനുരാഗം കാരണം വീടുവിട്ടിറങ്ങിയ അദ്ദേഹം ബോയ്സ് കമ്പനി നാടകസംഘങ്ങളിൽ ചേരുകയായിരുന്നു. സ്ത്രീ വേഷങ്ങളടക്കം വൈവിധ്യമാർന്ന അനേകം വേഷങ്ങളിലൂടെ അദ്ദേഹം തന്നിലെ നടനെ ശുദ്ധീകരിച്ചെടുത്തു. സി. എൻ. അണ്ണാദുരൈ എഴുതിയ ‘ശിവാജി കണ്ട ഹിന്ദു രാജ്യം’ എന്ന നാടകത്തിൽ മറാത്താ വീരൻ ഛത്രപതി ശിവാജിയായി അഭിനയിച്ച ഗണേശന്റെ പ്രകടനം കണ്ട പെരിയോർ ഈ.വി. രാമസാമിയാണ് അദ്ദേഹത്തിന് ‘ശിവാജി’ എന്ന നാമകരണം ചെയ്തത്. പിന്നീട് ലോകം മുഴുവൻ ആ പേരിൽ അദ്ദേഹത്തെ നെഞ്ചിലേറ്റി.
1952-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ‘പരാശക്തി’ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് ശിവാജി ഗണേശൻ ചലച്ചിത്ര ലോകത്തേക്ക് കടന്നുവരുന്നത്. എം. കരുണാനിധിയുടെ മൂർച്ചയേറിയ സംഭാഷണങ്ങൾ തനിമ ചോർന്നുപോകാതെ, എന്നാൽ പ്രേക്ഷകന്റെ നെഞ്ചിലേക്ക് തുളച്ചുകയറുന്ന ശബ്ദഗാംഭീര്യത്തോടെയും ശരീരഭാഷയോടെയും അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചു. ആദ്യ ചിത്രത്തിലെ ആ കോടതി മുറിയിലെ സംഭാഷണ രംഗം തമിഴ് സിനിമയിലെത്തന്നെ വഴിത്തിരിവായി മാറി. അന്നുവരെ സിനിമ കണ്ടിരുന്ന മലയാളികളടക്കമുള്ള ദക്ഷിണേന്ത്യൻ പ്രേക്ഷകർക്ക് അതൊരു പുതിയ അനുഭവമായിരുന്നു. സംഭാഷണ ശൈലി കൊണ്ടും കണ്ണ് കൊണ്ടുള്ള ഭാവപ്രകടനങ്ങൾ കൊണ്ടും ശിവാജി സിനിമയിൽ ഒരു വിപ്ലവം തന്നെ സൃഷ്ടിച്ചു.
ഇതിഹാസ കഥാപാത്രങ്ങൾക്കും ചരിത്ര പുരുഷന്മാർക്കും ജീവൻ നൽകുന്നതിൽ ശിവാജിയോളം പോന്ന മറ്റൊരു നടൻ ഇന്ത്യൻ സിനിമയിൽ വേറെയുണ്ടായിട്ടില്ല. ‘വീരപാണ്ഡ്യ കട്ടബൊമ്മൻ’ എന്ന ചിത്രത്തിൽ ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെ ഗർജ്ജിക്കുന്ന കട്ടബൊമ്മനായി അദ്ദേഹം ജീവിച്ചു കാണിച്ചപ്പോൾ, യഥാർത്ഥ കട്ടബൊമ്മന്റെ രൂപം ശിവാജിയുടേത് തന്നെയാണെന്ന് ജനങ്ങൾ വിശ്വസിച്ചു. ‘കർണ്ണൻ’ എന്ന ചിത്രത്തിലെ ദാനവീരനായ കർണ്ണന്റെ വേദനയും ത്യാഗവും, ‘തിരുവിളയാടൽ’ എന്ന ചിത്രത്തിലെ പരമശിവന്റെ രൗദ്രവും ശാന്തതയും, ‘കപ്പലോട്ടിയ തമിഴൻ’ എന്ന ചിത്രത്തിലെ വി.ഒ. ചിദംബരം പിള്ളയുടെ ദേശസ്നേഹവും ശിവാജിയുടെ അഭിനയമികവിൽ എക്കാലത്തെയും മഹത്തായ കാവ്യാത്മക അനുഭവങ്ങളായി മാറി.
കുടുംബബന്ധങ്ങളുടെയും വൈകാരിക രംഗങ്ങളുടെയും പശ്ചാത്തലത്തിൽ വന്ന സിനിമകളിൽ അദ്ദേഹം പ്രേക്ഷകരെ കരയിപ്പിച്ചു. ‘പാസമലർ’ എന്ന ചിത്രത്തിൽ സഹോദരിയോടുള്ള അളവറ്റ സ്നേഹം പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന ജ്യേഷ്ഠന്റെ വേഷം ആരുടേയും കണ്ണ് നനയിക്കുന്ന ഒന്നായിരുന്നു. ‘വിയറ്റ്നാം വീടു’, ‘ഗൗരവം’, ‘ആലയം’, ‘നവരാത്രി’ തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിനയ വൈവിധ്യത്തിന്റെ സാക്ഷ്യപത്രങ്ങളാണ്. ഇതിൽ ‘നവരാത്രി’ എന്ന ചിത്രത്തിൽ ഒമ്പത് വ്യത്യസ്ത ഭാവങ്ങളുള്ള ഒമ്പത് കഥാപാത്രങ്ങളെയാണ് അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചത്. അതൊരു നടന് മാത്രം കൈവരിക്കാൻ കഴിയുന്ന അസാധ്യമായ സിദ്ധിശേഷിയായിരുന്നു.
മലയാള സിനിമയുമായും ശിവാജി ഗണേശന് അടുത്ത ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു. ഭരതൻ സംവിധാനം ചെയ്ത ‘തേവർ മകൻ’ എന്ന ചിത്രത്തിലെ പെരിയ തേവർ എന്ന കഥാപാത്രം അദ്ദേഹത്തിന്റെ പക്വതയാർന്ന അഭിനയത്തിന് ഉദാഹരണമാണ്. കമൽഹാസനോടൊപ്പം മത്സരിച്ചഭിനയിച്ച ആ ചിത്രം തമിഴ് സിനിമയിലെ എക്കാലത്തെയും മികച്ച ക്ലാസിക്കുകളിലൊന്നാണ്. അതുപോലെതന്നെ ഫാസിൽ സംവിധാനം ചെയ്ത ‘പൂവേ പൂച്ചൂടവാ’, രജനികാന്തിനൊപ്പം അഭിനയിച്ച ‘പടയപ്പ’, മാധവനോടൊപ്പമുള്ള ‘പാർത്ഥാലേ പരവശം’ എന്നിവയിലെല്ലാം അവസാനകാലത്തും അദ്ദേഹത്തിലെ നടന്റെ ഊർജ്ജം ഒട്ടും ചോർന്നുപോയിരുന്നില്ലെന്ന് തെളിയിച്ചു.
ലോക സിനിമയിലെ തന്നെ എറ്റവും മികച്ച അഭിനേതാക്കളിലൊരാളായി വിലയിരുത്തപ്പെട്ട അദ്ദേഹത്തെ തേടി അനേകം പുരസ്കാരങ്ങൾ എത്തിച്ചേർന്നു. ഇന്ത്യയിലെ പരമോന്നത ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരമായ ദാദാസാഹേബ് ഫാൽക്കെ അവാർഡ്, പദ്മഭൂഷൺ എന്നിവ നൽകി രാജ്യം അദ്ദേഹത്തെ ആദരിച്ചു. ഫ്രഞ്ച് സർക്കാരിന്റെ പരമോന്നത സാംസ്കാരിക ബഹുമതിയായ ‘നൈറ്റ് ഓഫ് ദി ഓർഡർ ഓഫ് ആർട്സ് ആൻഡ് ലെറ്റേഴ്സ്’ (ചെവലിയർ) പുരസ്കാരം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ ഇന്ത്യൻ നടൻ കൂടിയാണ് ശിവാജി ഗണേശൻ.
അഭിനയം എന്നത് വെറുമൊരു വേഷം കെട്ടലല്ല, മറിച്ച് കഥാപാത്രത്തിന്റെ ആത്മാവിലേക്ക് പരകായപ്രവേശം നടത്തലാണെന്ന് സ്വന്തം ജീവിതം കൊണ്ട് തെളിയിച്ച മഹാനടനാണ് അദ്ദേഹം. നാടകീയതയും വൈകാരികതയും നിറഞ്ഞ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിനയശൈലി പിൽക്കാലത്ത് വന്ന തലമുറകളിലെ നിരവധി അഭിനേതാക്കൾക്ക് വലിയൊരു പാഠപുസ്തകമായി മാറി. ഒരു കാലഘട്ടത്തിന്റെ സംസ്കാരത്തെയും സിനിമയെയും തന്റെ കൈപ്പത്തിക്കുള്ളിൽ നിർത്തി ഭരിച്ച ആ അഭിനയ സിംഹത്തിന്റെ ഓർമ്മകൾക്ക് മുന്നിൽ കാൽനൂറ്റാണ്ടിന്റെ ഈ വേളയിൽ പ്രണാമം അർപ്പിക്കുന്നു. കാലം എത്ര കടന്നുപോയാലും, തമിഴ് സിനിമയിൽ ആ ശബ്ദത്തിന്റെ പ്രകമ്പനം എന്നും മുഴങ്ങിക്കേൾക്കും.