ഇന്ത്യന് തിയേറ്റര് എക്കാലവും എഴുന്നേറ്റ് നിന്ന് ആദരിച്ച പേരുകളില് ഒന്നാമതാണ് ഗിരീഷ് കര്ണാട്. ഇന്ത്യൻ സാംസ്കാരിക ഭൂമികയെയും നാടകവേദികളെയും സിനിമയെയും തന്റെ അസാധാരണമായ പ്രതിഭകൊണ്ട് ധന്യമാക്കിയ പ്രതിഭ. ചരിത്രത്തെയും പുരാണങ്ങളെയും സമകാലിക രാഷ്ട്രീയ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളുമായി വിളക്കിച്ചേർത്ത് അദ്ദേഹം രചിച്ച നാടകങ്ങൾ ഇന്നും ഇന്ത്യൻ തിയേറ്ററുകളുടെ ആവേശമാണ്. ആ വലിയ വിയോഗത്തിന് 7 വയസ്സ് കൂടുമ്പോൾ, അദ്ദേഹം ഇന്ത്യൻ കലാലോകത്തിന് നൽകിയ സംഭാവനകളുടെ ആഴവും പരപ്പും നാം വീണ്ടും തിരിച്ചറിയുകയാണ്. കാലത്തിനു മുൻപേ സഞ്ചരിച്ച ആ വലിയ മനുഷ്യന്റെ ഓർമ്മകൾക്ക് മുന്നിൽ സെല്ലുലോയ്ഡിന്റെ ഓർമ്മപ്പൂക്കൾ.
1938 മെയ് 19ന് മഹാരാഷ്ട്രയിലെ മാഥേരാനിലാണ് ഗിരീഷ് രഘുനാഥ് കർണാഡ് എന്ന ഗിരീഷ് കർണാഡ് ജനിച്ചത്. കർണാടകയിലെ സിർസിയിലായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബാല്യകാലം. അവിടെ വെച്ചാണ് അദ്ദേഹം പരമ്പരാഗത നാടക രൂപങ്ങളായ യക്ഷഗാനത്തോടും നാടക കമ്പനികളോടും ആകൃഷ്ടനാകുന്നത്. ധാർവാഡിലെ കർണാടക കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ ശേഷം ഓക്സ്ഫോർഡ് സർവകലാശാലയിൽ ഉപരിപഠനത്തിന് അർഹത നേടി. അന്തസ്സുറ്റ റോഡ്സ് സ്കോളർഷിപ്പോടെ ഓക്സ്ഫോർഡിൽ തത്വശാസ്ത്രം, രാഷ്ട്രമീമാംസ, സാമ്പത്തികശാസ്ത്രം എന്നിവ പഠിച്ച അദ്ദേഹം, അവിടുത്തെ ഓക്സ്ഫോർഡ് യൂണിയന്റെ പ്രസിഡന്റായും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിലുള്ള കരിയർ കെട്ടിപ്പടുക്കാൻ എല്ലാ സാഹചര്യങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, തന്റെ വേരുകളിലേക്ക് മടങ്ങിവരാനും മാതൃഭാഷയായ കന്നടയിൽ എഴുതാനുമാണ് കർണാഡ് തീരുമാനിച്ചത്.
കർണാഡിന്റെ സാഹിത്യജീവിതം ഇന്ത്യൻ നാടകവേദിയെ പൂർണ്ണമായും മാറ്റിമറിച്ചു. കന്നട നാടകസാഹിത്യത്തിന് ആഗോളതലത്തിൽ ശ്രദ്ധ നേടിക്കൊടുത്തത് അദ്ദേഹമാണ്. ‘യയാതി’ എന്ന ആദ്യ നാടകം തന്നെ അദ്ദേഹത്തിലെ പ്രതിഭയെ അടയാളപ്പെടുത്തി. മഹാഭാരതത്തിലെ കഥാപാത്രമായ യയാതിയുടെ പുരാണ പശ്ചാത്തലത്തെ മുൻനിർത്തി ആധുനിക മനുഷ്യന്റെ ആസ്തിത്വ ദുഃഖങ്ങളും കാമക്രോധങ്ങളും അദ്ദേഹം ചർച്ച ചെയ്തു. പിന്നീട് വന്ന ‘തുഗ്ലക്’ എന്ന നാടകം ഇന്ത്യൻ നാടകചരിത്രത്തിലെ തന്നെ ഒരു നാഴികക്കല്ലായി മാറി. മുഹമ്മദ് ബിൻ തുഗ്ലക്കിന്റെ ഭരണാധികാരത്തെയും പരാജയങ്ങളെയും ദീർഘവീക്ഷണങ്ങളെയും കേന്ദ്രീകരിച്ച് എഴുതിയ ഈ നാടകം യഥാർത്ഥത്തിൽ നെഹ്റൂവിയൻ യുഗത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ മോഹഭംഗങ്ങളെയാണ് പ്രതിഫലിപ്പിച്ചത്. ചരിത്രത്തെ ഇത്രയധികം രാഷ്ട്രീയ ജാഗ്രതയോടെ സമീപിച്ച മറ്റൊരു നാടകകൃത്ത് ഇന്ത്യയിൽ അപൂർവ്വമാണ്. ‘ഹയവദന’ എന്ന നാടകത്തിലൂടെ പുരാണവും മിത്തും സമകാലിക മനുഷ്യന്റെ സ്വത്വപ്രതിസന്ധികളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെ അദ്ദേഹം പരീക്ഷിച്ചു. യക്ഷഗാനത്തിന്റെ സങ്കേതങ്ങൾ സമർത്ഥമായി ഉപയോഗിച്ച ഈ നാടകം വലിയ രീതിയിൽ കൊണ്ടാടപ്പെട്ടു. ‘നാഗമണ്ഡല’, ‘അഗ്നിയും മഴയും’ (The Fire and the Rain), ‘രക്തകല്യാൺ’ (Taledanda) തുടങ്ങിയ കൃതികളെല്ലാം കർണാഡിന്റെ സർഗ്ഗാത്മകതയുടെ ഉത്തമ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാരത്തിന് പുറമെ പത്മശ്രീ, പത്മഭൂഷൺ, കേന്ദ്ര സംഗീത നാടക അക്കാദമി അവാർഡ്, സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് തുടങ്ങി നിരവധി ആദരങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ തേടിയെത്തി.
നാടകകൃത്ത് എന്ന നിലയിൽ മാത്രമല്ല, ഒരു നടനായും സംവിധായകനായും കർണാഡ് ഇന്ത്യൻ സിനിമയിൽ തിളങ്ങിനിന്നു. കന്നടയിലെ സമാന്തര സിനിമാ പ്രസ്ഥാനത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ച ‘സംസ്കാര’ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം ചലച്ചിത്രരംഗത്തേക്ക് കടന്നുവരുന്നത്. യു.ആർ. അനന്തമൂർത്തിയുടെ പ്രശസ്തമായ നോവലിനെ ആസ്പദമാക്കി ഒരുക്കിയ ഈ ചിത്രത്തിന്റെ തിരക്കഥ കർണാഡിന്റേതായിരുന്നു, അതിൽ പ്രധാന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചതും അദ്ദേഹം തന്നെ. തുടർന്ന് ബി.വി. കാരന്തുമായി ചേർന്ന് സംവിധാനം ചെയ്ത ‘വംശവൃക്ഷ’ എന്ന ചിത്രം മികച്ച സംവിധായകനുള്ള ദേശീയ പുരസ്കാരം നേടിക്കൊടുത്തു. ‘തബ്ബലിയു നീനാദെ മഗനെ’, ‘ഒന്താനൊന്ദു കാലദല്ലി’ തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങൾ കർണാഡിന്റെ സംവിധായക പ്രതിഭയെ വിളിച്ചോതുന്നവയാണ്. ഹിന്ദി സിനിമയിലും അദ്ദേഹം സജീവമായിരുന്നു. ശ്യാം ബെനഗലിന്റെ ‘നിശാന്ത്’, ‘മന്ഥൻ’ തുടങ്ങിയ ക്ലാസിക് ചിത്രങ്ങളിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രകടനം ഏറെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. വാണിജ്യ സിനിമകളിലും അദ്ദേഹം തന്റെ സാന്നിധ്യമറിയിച്ചു; സൽമാൻ ഖാൻ നായകനായ ‘ഏക് താ ടൈഗർ’, ‘ടൈഗർ സിന്ദാ ഹേ’ തുടങ്ങിയ വലിയ ബജറ്റ് ചിത്രങ്ങളിലെ റോ ചീഫ് ആയുള്ള വേഷം പുതിയ തലമുറയ്ക്കും അദ്ദേഹത്തെ പ്രിയങ്കരനാക്കി. ദൂരദർശന്റെ സുവർണ്ണകാലത്ത് ആർ.കെ. നാരായണിന്റെ കഥകളെ ആസ്പദമാക്കി ഒരുക്കിയ ‘മാൽഗുഡി ഡേയ്സ്’ എന്ന പരമ്പരയുടെ അവതാരകനായി വന്ന് അദ്ദേഹം ഇന്ത്യയൊട്ടാകെയുള്ള ടെലിവിഷൻ പ്രേക്ഷകരുടെ മനസ്സ് കീഴടക്കി.
ഒരു കലാകാരൻ എന്നതിലുപരി, സാമൂഹിക പ്രതിബദ്ധതയുള്ള ശക്തനായ ഒരു പൗരനായിരുന്നു ഗിരീഷ് കർണാഡ്. ഫാസിസത്തിനും വർഗീയതയ്ക്കും അസഹിഷ്ണുതയ്ക്കുമെതിരെ അദ്ദേഹം എപ്പോഴും ഉറച്ച ശബ്ദമുയർത്തി. അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് മേൽ കടന്നുകയറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടായപ്പോഴൊക്കെയും മുൻപന്തിയിൽ നിന്ന് പ്രതിഷേധിക്കാൻ അദ്ദേഹം മടിച്ചില്ല. കൽബുർഗിയുടെയും ഗൗരി ലങ്കേഷിന്റെയും കൊലപാതകങ്ങളിൽ പ്രതിഷേധിച്ച് കഴുത്തിൽ ‘ഞാനും ഒരു അർബൻ നക്സലാണ്’ എന്ന പ്ലക്കാർഡ് തൂക്കി ശ്വാസകോശ രോഗബാധിതനായി ഓക്സിജൻ സിലിണ്ടറുമായി അദ്ദേഹം സമരവേദിയിൽ എത്തിയത് ഇന്ത്യൻ മനസ്സാക്ഷിയെ ഉണർത്തിയ ഒരു ചിത്രമാണ്. ഭരണകൂട ഭീകരതയ്ക്കെതിരെയും അന്ധവിശ്വാസങ്ങൾക്കെതിരെയും അദ്ദേഹം വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്ത നിലപാടുകൾ സ്വീകരിച്ചു. അതിന്റെ പേരിൽ നിരവധി ഭീഷണികൾ നേരിടേണ്ടി വന്നിട്ടും അദ്ദേഹം തന്റെ നിലപാടുകളിൽ നിന്ന് ഒരടി പോലും പിന്നോട്ട് പോയില്ല. മരണത്തിനു ശേഷവും ആ ലാളിത്യം അദ്ദേഹം കാത്തുസൂക്ഷിച്ചു. തന്റെ മരണാനന്തര ചടങ്ങുകൾ ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോ, മതപരമായ ആചാരങ്ങളോ, പൊതുദർശനമോ ഇല്ലാതെ തികച്ചും ലളിതമായി നടത്തണമെന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആഗ്രഹം അതുകൊണ്ടുതന്നെ വിപ്ലവാത്മകമായിരുന്നു.
ഗിരീഷ് കർണാഡ് വിടപറഞ്ഞിട്ട് വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും അദ്ദേഹം അവശേഷിപ്പിച്ചുപോയ ചിന്തകളും കലയും കൂടുതൽ പ്രസക്തമായിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. അധികാരത്തിന്റെ അന്ധതയെയും മനുഷ്യന്റെ ആർത്തികളെയും കുറിച്ച് അദ്ദേഹം എഴുതിയ വരികൾ ഇന്നത്തെ രാഷ്ട്രീയ സാമൂഹിക സാഹചര്യങ്ങളിൽ കൂടുതൽ അർത്ഥവത്താകുന്നു. കന്നട സാഹിത്യത്തിന് ജ്ഞാനപീഠത്തിന്റെ തിളക്കം നൽകിയ ആ ഏഴു പ്രതിഭകളിൽ ഒരാളായി അദ്ദേഹം ചരിത്രത്തിൽ എന്നും ശോഭിച്ചുനിൽക്കും. തന്റെ ജീവിതം കൊണ്ടും കല കൊണ്ടും അനീതിക്കെതിരെ പോരാടിയ ആ വലിയ മനുഷ്യൻ, വാക്കുകളിലൂടെയും കഥാപാത്രങ്ങളിലൂടെയും വരുംതലമുറകൾക്കും വഴിവിളക്കായി നിലകൊള്ളും. ഭയമില്ലാതെ സത്യം വിളിച്ചുപറയാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ഊർജ്ജമായി ഗിരീഷ് കർണാഡിന്റെ ഓർമ്മകൾ ഇന്ത്യൻ സാംസ്കാരിക ലോകത്ത് എന്നും ജ്വലിച്ചുനിൽക്കട്ടെ.