മലയാള സിനിമയുടെ സുവർണ്ണ കാലഘട്ടമായ എൺപതുകളിൽ പിറന്ന, സംഗീതത്തിനും നൃത്തത്തിനും കുടുംബബന്ധങ്ങളിലെ സങ്കീർണ്ണതകൾക്കും ഒരുപോലെ പ്രാധാന്യം നൽകിയ മനോഹരമായ ചലച്ചിത്രമാണ് ‘രാക്കുയിലിൻ രാഗസദസ്സിൽ’. പ്രിയദർശൻ തിരക്കഥയെഴുതി സംവിധാനം ചെയ്ത ഈ ചിത്രം 1986-ൽ പുറത്തിറങ്ങി നാല് പതിറ്റാണ്ടുകൾ പിന്നിടുമ്പോഴും മലയാളികളുടെ മനസ്സിൽ മായാത്ത ഒരിടം നിലനിർത്തുന്നു. ഹാസ്യചിത്രങ്ങളുടെ സംവിധായകൻ എന്ന നിലയിൽ പ്രിയദർശൻ തിളങ്ങിനിന്നിരുന്ന കാലത്താണ്, തീർത്തും വ്യത്യസ്തമായൊരു സംഗീത-കുടുംബ പശ്ചാത്തലത്തിലുള്ള വൈകാരിക കഥയുമായി അദ്ദേഹം പ്രേക്ഷകർക്ക് മുന്നിലെത്തിയത് എന്നത് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ പ്രത്യേകതയാണ്.
മമ്മൂട്ടി അവതരിപ്പിച്ച വിശ്വനാഥൻ എന്ന സംഗീതജ്ഞന്റെയും, സുഹാസിനി അനശ്വരമാക്കിയ ജനനി എന്ന നർത്തകിയുടെയും പ്രണയത്തിന്റെയും ദാമ്പത്യത്തിന്റെയും ഈഗോയുടെയും കഥയാണ് ‘രാക്കുയിലിൻ രാഗസദസ്സിൽ’ പറയുന്നത്. കലാലയ ജീവിതത്തിൽ തുടങ്ങിയ ഇവരുടെ പ്രണയത്തിന് ജനനിയുടെ പിതാവും കോളേജ് പ്രിൻസിപ്പലുമായ രാഗൻ വൈദ്യനാഥൻ ശക്തമായി എതിര് നിൽക്കുന്നു. അച്ഛന്റെ എതിർപ്പുകളെ മറികടന്ന് വിശ്വനാഥനും ജനനിയും ഒന്നിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, വിവാഹശേഷം അവരുടെ ദാമ്പത്യജീവിതത്തിൽ വിള്ളലുകൾ വീഴാൻ തുടങ്ങുന്നു. കലാരംഗത്ത് ഇരുവരും നേടുന്ന പ്രശസ്തിയും അംഗീകാരങ്ങളും അവർക്കിടയിൽ അദൃശ്യമായൊരു മത്സരബുദ്ധിക്കും ഈഗോയ്ക്കും കാരണമാകുന്നു. കലാകാരന്മാരായ ദമ്പതികൾക്കിടയിൽ ഉണ്ടാകാനിടയുള്ള തൊഴിൽപരമായ അസൂയയും വ്യക്തിപരമായ അഹന്തയും എത്രത്തോളം മാരകമായി ഒരു കുടുംബത്തെ തകർക്കുമെന്ന് ചിത്രം കൃത്യമായി വരച്ചുകാട്ടുന്നു.
ചിത്രം മുന്നോട്ടുവെക്കുന്ന പ്രമേയത്തിന് ഇന്നും വലിയ സാമൂഹിക പ്രസക്തിയുണ്ട്. ആധുനിക കാലഘട്ടത്തിൽ പോലും ദാമ്പത്യബന്ധങ്ങൾ തകരുന്നതിന്റെ പ്രധാന കാരണങ്ങളിലൊന്ന് പങ്കാളികൾക്കിടയിലുള്ള ഈഗോയും പരസ്പരമുള്ള അംഗീകാരമില്ലായ്മയുമാണ്. ഒരേ മേഖലയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന പങ്കാളികൾക്കിടയിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് ഭാര്യയ്ക്ക് ഭർത്താവിനേക്കാൾ പ്രശസ്തിയോ അംഗീകാരമോ ലഭിക്കുമ്പോൾ പുരുഷാധിപത്യ സമൂഹത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്ന അരക്ഷിതാവസ്ഥ എങ്ങനെയാണ് കുടുംബജീവിതത്തെ ബാധിക്കുന്നതെന്ന് വിശ്വനാഥൻ എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെ സിനിമ ചർച്ച ചെയ്യുന്നു. തന്റെ കഴിവിനേക്കാൾ ജനനിയുടെ നൃത്തത്തിന് പ്രാധാന്യം ലഭിക്കുന്നു എന്ന തോന്നലും, അതിലുണ്ടാകുന്ന അപകർഷതാബോധവും വിശ്വനാഥനെ കടുത്ത തീരുമാനങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. ഒടുവിൽ, മകൻ സതീഷിനെയും കൂട്ടി വിശ്വനാഥൻ വീടുവിട്ടിറങ്ങുന്നതോടെ ആ കുടുംബം രണ്ടായി പിരിയുന്നു.
വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം, ജനനി ‘നാട്യശ്രീ’ പുരസ്കാരത്തിനായി മത്സരിക്കാൻ ഒരുങ്ങുന്ന വേളയിൽ വിശ്വനാഥൻ വീണ്ടും അവളുടെ ജീവിതത്തിലേക്ക് കടന്നുവരുന്നു. എന്നാൽ അത് സ്നേഹത്തോടെയുള്ള തിരിച്ചുവരവായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് അവളുടെ നേട്ടത്തെ തടയാനും തന്റെ സംഗീതത്തിന്റെ മേൽക്കോയ്മ തെളിയിക്കാനുമുള്ള വാശിയോടെയായിരുന്നു. തന്റെ പാട്ടിനൊത്ത് നൃത്തം ചെയ്യാൻ വിശ്വനാഥൻ ജനനിയെ വെല്ലുവിളിക്കുന്നു. പ്രതികാരബുദ്ധിയോടെ എത്തുന്ന വിശ്വനാഥൻ, മത്സരദിവസം യാഥാർത്ഥ്യങ്ങൾ തിരിച്ചറിയുകയും തന്റെ ഈഗോ ഉപേക്ഷിച്ച് പിന്മാറുകയും ചെയ്യുന്നിടത്താണ് സിനിമയുടെ വൈകാരികമായ വിജയം. തനിക്ക് പകരം മകനെക്കൊണ്ട് പാടിക്കാൻ വിശ്വനാഥൻ തീരുമാനിക്കുമ്പോൾ, അവിടെ തോൽക്കുന്നത് അഹന്തയും ജയിക്കുന്നത് സ്നേഹവും കുടുംബബന്ധങ്ങളുമാണ്.
കലയും ജീവിതവും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷങ്ങളെ ഇത്രമേൽ ഹൃദയസ്പർശിയായി അവതരിപ്പിച്ച ചിത്രങ്ങൾ മലയാളത്തിൽ വിരളമാണ്. ഒരു കലാകാരൻ തന്റെ കലയെ എത്രത്തോളം സ്നേഹിക്കുന്നുവോ, അത്രത്തോളം തന്നെ തന്റെ ജീവിതപങ്കാളിയുടെ കലയെയും ബഹുമാനിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്ന വലിയ സന്ദേശമാണ് ചിത്രം നൽകുന്നത്. ദാമ്പത്യത്തിൽ വിട്ടുവീഴ്ചകളും പരസ്പര ബഹുമാനവും ഇല്ലെങ്കിൽ എത്ര വലിയ പ്രണയവും തകർന്നുപോകുമെന്ന് ഈ സിനിമ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. ഇന്നത്തെ തലമുറയിലെ ദമ്പതികൾക്കും കരിയറിന് അമിത പ്രാധാന്യം നൽകുന്നവർക്കും ഒരു പാഠപുസ്തകം പോലെ ഈ ചിത്രത്തെ സമീപിക്കാവുന്നതാണ്.
അഭിനേതാക്കളുടെ പ്രകടനമാണ് ‘രാക്കുയിലിൻ രാഗസദസ്സിൽ’ എന്ന ചിത്രത്തെ എക്കാലത്തെയും മികച്ച ക്ലാസിക്കുകളിലൊന്നാക്കി മാറ്റിയത്. കടുത്ത വാശിയും അഹന്തയുമുള്ള സംഗീതജ്ഞനായും, ഉള്ളിൽ സ്നേഹം ഒളിപ്പിച്ച പിതാവായും മമ്മൂട്ടി അവിസ്മരണീയമായ പ്രകടനം കാഴ്ചവെച്ചു. വിശ്വനാഥന്റെ ഉള്ളിലെ സംഘർഷങ്ങളും പശ്ചാത്താപവും മമ്മൂട്ടിയുടെ കണ്ണുകളിലും ഭാവങ്ങളിലും കൃത്യമായി പ്രതിഫലിച്ചു. മറുവശത്ത്, തന്റെ കലയെയും കുടുംബത്തെയും ഒരുപോലെ സ്നേഹിക്കുന്ന, എന്നാൽ ആത്മാഭിമാനം പണയപ്പെടുത്താൻ തയ്യാറല്ലാത്ത ജനനിയായി സുഹാസിനി ജീവിക്കുകയായിരുന്നു. നൃത്തരംഗങ്ങളിലും വൈകാരിക മുഹൂർത്തങ്ങളിലും സുഹാസിനി പുലർത്തിയ മികവ് പ്രശംസനീയമാണ്.
പ്രിൻസിപ്പൽ രാഗൻ വൈദ്യനാഥനായി എത്തിയ അദൂർ ഭാസി, കണ്ണനായി എത്തിയ ജഗതി ശ്രീകുമാർ, നിത്യയായി എത്തിയ ലിസി എന്നിവരും തങ്ങളുടെ വേഷങ്ങൾ ഗംഭീരമാക്കി. സുകുമാരി, ശങ്കരാടി, കൊച്ചിൻ ഹനീഫ, കെ.ബി. ഗണേഷ് കുമാർ, ബാലതാരമായ അനു ആനന്ദ് എന്നിവരുടെ സാന്നിധ്യവും ചിത്രത്തിന് കരുത്തേകി. ഗൗരവമേറിയ പ്രമേയത്തിനിടയിലും ജഗതി ശ്രീകുമാറിന്റെയും അദൂർ ഭാസിയുടെയും കഥാപാത്രങ്ങൾ പ്രേക്ഷകർക്ക് ആശ്വാസവും ചിരിയും പകർന്നു നൽകി.
ചിത്രത്തിന്റെ ആത്മാവ് എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്നത് എം.ജി. രാധാകൃഷ്ണൻ ഒരുക്കിയ സംഗീതമാണ്. എസ്. രമേശൻ നായരുടെ കാവ്യാത്മകമായ വരികൾക്ക് എം.ജി. രാധാകൃഷ്ണൻ നൽകിയ ഈണങ്ങൾ മലയാള ചലച്ചിത്ര സംഗീത ചരിത്രത്തിലെ എക്കാലത്തെയും മികച്ച ഗാനങ്ങളായി ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു. കെ.ജെ. യേശുദാസ് ആലപിച്ച “പൂമുഖവാതിൽക്കൽ സ്നേഹം വിടർത്തുന്ന പൂന്തിങ്കളാകുന്നു ഭാര്യ” എന്ന ഗാനം മലയാളികൾക്ക് എന്നെന്നും പ്രിയപ്പെട്ടതാണ്. ഭാര്യാഭർത്തൃ ബന്ധത്തിന്റെ പവിത്രതയും സൗന്ദര്യവും ഇത്രത്തോളം മനോഹരമായി ആവിഷ്കരിച്ച മറ്റൊരു ഗാനം മലയാളത്തിൽ ഉണ്ടായിട്ടില്ലെന്ന് തന്നെ പറയാം. അതുപോലെ, “എത്ര പൂക്കാലം ഇനി എത്ര പൂക്കാലം”, “സ്വരരാഗമേ”, “വള്ളിത്തിരുമണം”, “ഗോപാലക പാഹിമാം”, “ശ്രീ ഗണപതിനി” തുടങ്ങിയ ഗാനങ്ങളെല്ലാം ഒന്നിനൊന്ന് മികച്ചവയായിരുന്നു. യേശുദാസിനൊപ്പം അരുന്ധതിയും എം.ജി. ശ്രീകുമാറും ആലപിച്ച ഈ ഗാനങ്ങൾ ചിത്രത്തിന്റെ വൈകാരിക തലങ്ങളെ പ്രേക്ഷകരിലേക്ക് ആഴത്തിൽ എത്തിക്കുന്നതിൽ നിർണ്ണായക പങ്കുവഹിച്ചു.
നാല് പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് ഇപ്പുറവും ‘രാക്കുയിലിൻ രാഗസദസ്സിൽ’ പ്രസക്തമാകുന്നത് അത് കൈകാര്യം ചെയ്ത വിഷയത്തിന്റെ കാലാതീതമായ സ്വഭാവം കൊണ്ടാണ്. സാങ്കേതികവിദ്യയും ജീവിതശൈലിയും എത്രയൊക്കെ മാറിയാലും, മനുഷ്യമനസ്സിലെ പ്രണയവും ഈഗോയും കുടുംബബന്ധങ്ങളിലെ ഇഴയടുപ്പവും എന്നും ഒരുപോലെയാണ്. കലയുടെ പേരിലായാലും ജീവിതത്തിന്റെ പേരിലായാലും, പങ്കാളികൾക്കിടയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന അകൽച്ചകൾ പരിഹരിക്കപ്പെടേണ്ടത് സ്നേഹത്തിലൂടെയും വിട്ടുവീഴ്ചകളിലൂടെയും മാത്രമാണെന്ന് ഈ ചിത്രം അടിവരയിടുന്നു. പ്രിയദർശന്റെ സംവിധാന മികവും, മമ്മൂട്ടി-സുഹാസിനി ജോഡികളുടെ അതുല്യമായ അഭിനയവും, എം.ജി. രാധാകൃഷ്ണന്റെ അനശ്വര സംഗീതവും ഒത്തുചേർന്ന ‘രാക്കുയിലിൻ രാഗസദസ്സിൽ’ നാൽപ്പതാം വർഷത്തിലും മലയാള സിനിമയുടെ രാഗസദസ്സിലെ ഏറ്റവും തിളക്കമുള്ള രത്നമായി നിലകൊള്ളുന്നു.