2013 നവംബറിൽ മലയാള സിനിമയുടെ പതിവ് വാർപ്പുമാതൃകകളെ പൊളിച്ചെഴുതിക്കൊണ്ട് വിനീത് ശ്രീനിവാസൻ സംവിധാനം ചെയ്ത ‘തിര’ പുറത്തിറങ്ങിയിട്ട് 13 വർഷങ്ങൾ പിന്നിടുകയാണ്. മലർവാടി ആർട്സ് ക്ലബ്ബ്, തട്ടത്തിൻ മറയത്ത് എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലൂടെ പ്രണയവും സൗഹൃദവും നർമ്മവും മാത്രം കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്ന വിനീത് ശ്രീനിവാസനിൽ നിന്ന് മലയാളികൾ ഒട്ടും പ്രതീക്ഷിക്കാത്ത ഒരു ചുവടുവെപ്പായിരുന്നു ‘തിര’. കേവലം ഒരു ത്രില്ലർ സിനിമ എന്നതിലുപരി, സമൂഹത്തിന്റെ ഇരുണ്ട ഇടനാഴികളിൽ നടക്കുന്ന മനുഷ്യക്കടത്ത് എന്ന ക്രൂരമായ യാഥാർത്ഥ്യത്തിലേക്ക് വിരൽചൂണ്ടുന്ന ഒരു ശക്തമായ കലാസൃഷ്ടിയായിരുന്നു അത്. പതിമൂന്ന് വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറവും ‘തിര’ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുന്നതിന്റെ പ്രധാന കാരണം അത് മുന്നോട്ടുവെച്ച സാമൂഹിക പ്രസക്തി തന്നെയാണ്. അക്കാലത്ത് മലയാള സിനിമയിൽ അത്രയധികം ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടാതിരുന്ന, എന്നാൽ ആഗോളതലത്തിൽ തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ ഭീഷണിയായി വളർന്നുകൊണ്ടിരുന്ന മനുഷ്യക്കടത്തിനെയും പെൺവാണിഭ മാഫിയയെയും കുറിച്ചാണ് തിര സംസാരിച്ചത്.
ഡോ. രോഹിണി പ്രണാബ് എന്ന കേന്ദ്ര കഥാപാത്രത്തിലൂടെ ശോഭന നടത്തിയ ഗംഭീര തിരിച്ചുവരവ് മലയാള സിനിമയിലെ തന്നെ ഏറ്റവും ശക്തമായ സ്ത്രീ കഥാപാത്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. തന്റെ ഭർത്താവിനെ നഷ്ടപ്പെട്ടതിന്റെ വേദന ഉള്ളിലൊതുക്കി, അനാഥരായ പെൺകുട്ടികളുടെ സംരക്ഷണത്തിനായി സ്വന്തം ജീവിതം ഉഴിഞ്ഞുവെക്കുന്ന രോഹിണി, സാധാരണ മലയാള സിനിമകളിലെ നായികാ സങ്കല്പങ്ങളെ പാടെ തിരുത്തിക്കുറിച്ചു. പ്രണയഗാനങ്ങളോ, അതിഭാവുകത്വം നിറഞ്ഞ സംഭാഷണങ്ങളോ ഇല്ലാതെ, നിശ്ചയദാർഢ്യത്തിന്റെയും അതിജീവനത്തിന്റെയും പ്രതീകമായി രോഹിണി പ്രേക്ഷകരുടെ മനസ്സിൽ ഇടം നേടി.
നവീൻ എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെ ധ്യാൻ ശ്രീനിവാസന്റെ അരങ്ങേറ്റവും തിരയിലൂടെയായിരുന്നു. തന്റെ സഹോദരിയെ നഷ്ടപ്പെട്ട ഒരു സാധാരണ യുവാവിന്റെ നിസ്സഹായതയും രോഷവും പക്വതയോടെ അവതരിപ്പിക്കാൻ ധ്യാനിന് സാധിച്ചു. രോഹിണിയും നവീനും തമ്മിലുള്ള യാത്ര കേവലം ഒരു തിരച്ചിൽ മാത്രമായിരുന്നില്ല; മറിച്ച്, അധികാരവർഗ്ഗത്തിന്റെയും നിയമസംവിധാനങ്ങളുടെയും നിസ്സംഗതയ്ക്കെതിരെയുള്ള ഒറ്റയാൾ പോരാട്ടം കൂടിയായിരുന്നു.
തിരയുടെ ഏറ്റവും വലിയ സവിശേഷത അതിന്റെ യാഥാർത്ഥ്യബോധമുള്ള അവതരണമാണ്. മനുഷ്യക്കടത്ത് എന്നത് ഏതോ വിദൂരദേശങ്ങളിൽ മാത്രം നടക്കുന്ന ഒന്നല്ലെന്നും, നമ്മുടെ തൊട്ടടുത്തുള്ള നഗരങ്ങളിലും ഗ്രാമങ്ങളിലും പോലും അതിന്റെ വേരുകൾ ആഴ്ന്നിറങ്ങിയിട്ടുണ്ടെന്നും സിനിമ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. സാമ്പത്തികമായി പിന്നോക്കം നിൽക്കുന്ന കുടുംബങ്ങളിലെ പെൺകുട്ടികളെയും അനാഥരെയും ലക്ഷ്യം വെക്കുന്ന വൻകിട റാക്കറ്റുകളുടെ പ്രവർത്തനരീതികൾ സിനിമ കൃത്യമായി വരച്ചുകാട്ടുന്നു.
പതിമൂന്ന് വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറം ഇന്ന് നാം ജീവിക്കുന്ന ഡിജിറ്റൽ യുഗത്തിൽ തിര മുന്നോട്ടുവെച്ച ആശങ്കകൾക്ക് പ്രസക്തി വർദ്ധിച്ചിട്ടേയുള്ളൂ. അന്ന് നേരിട്ടുള്ള തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകലുകളും പ്രലോഭനങ്ങളുമായിരുന്നെങ്കിൽ, ഇന്ന് സൈബർ ലോകത്തിന്റെ മറവിൽ നടക്കുന്ന ചൂഷണങ്ങളിലേക്ക് അത് വളർന്നിരിക്കുന്നു. സോഷ്യൽ മീഡിയ വഴിയും വ്യാജ തൊഴിൽ വാഗ്ദാനങ്ങളിലൂടെയും പെൺകുട്ടികളെയും കുട്ടികളെയും കെണിയിൽ വീഴ്ത്തുന്ന സംഭവങ്ങൾ ദിനംപ്രതി വർദ്ധിച്ചുവരികയാണ്.
നിയമസംവിധാനങ്ങളുടെ പരിമിതികളെയും അഴിമതിയെയും തിര നിശിതമായി വിമർശിക്കുന്നുണ്ട്. കുറ്റവാളികളെ സംരക്ഷിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ-ഉദ്യോഗസ്ഥ കൂട്ടുകെട്ടുകൾ എങ്ങനെയാണ് നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയെ നോക്കുകുത്തിയാക്കുന്നതെന്ന് സിനിമ വ്യക്തമാക്കുന്നു. രോഹിണിയെപ്പോലുള്ള സാധാരണക്കാർക്ക് നീതി ലഭിക്കാൻ നിയമത്തിന്റെ വഴികൾ അടയുമ്പോൾ, സ്വന്തം ജീവൻ പോലും പണയപ്പെടുത്തി പോരാടേണ്ടി വരുന്ന സാഹചര്യം ഇന്നും പലയിടങ്ങളിലും നിലനിൽക്കുന്നു.
വിനീത് ശ്രീനിവാസന്റെ സംവിധാന മികവും രാകേഷ് മണ്ടോടിയുടെ തിരക്കഥയും സിനിമയുടെ ആത്മാവാണ്. ഒരു നിമിഷം പോലും പ്രേക്ഷകനെ ബോറടിപ്പിക്കാത്ത രീതിയിലുള്ള ആഖ്യാനശൈലിയാണ് തിരയുടേത്. ഷാൻ റഹ്മാന്റെ പശ്ചാത്തല സംഗീതം സിനിമയുടെ ഉദ്വേഗം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിൽ വലിയ പങ്കുവഹിച്ചു. “താഴെ നീലാകാശം”, “നിത്യസഹായ നാഥേ” തുടങ്ങിയ ഗാനങ്ങൾ സിനിമയുടെ വൈകാരിക തലങ്ങളെ പ്രേക്ഷകരിലേക്ക് ആഴത്തിൽ എത്തിച്ചു.
ജോമോൻ ടി. ജോണിന്റെ ഛായാഗ്രഹണം സിനിമയ്ക്ക് നൽകിയ ദൃശ്യഭംഗി എടുത്തുപറയേണ്ടതാണ്. ഉത്തരേന്ത്യൻ നഗരങ്ങളുടെ തിരക്കുകളും ഇരുണ്ട ഇടങ്ങളും അവിടുത്തെ ഭീതിജനകമായ അന്തരീക്ഷവും ക്യാമറക്കണ്ണുകളിലൂടെ പ്രേക്ഷകരിലേക്ക് നേരിട്ട് സംവദിച്ചു.
സിനിമയിൽ വില്ലന്മാരായി എത്തുന്ന കഥാപാത്രങ്ങൾ പോലും അതിശയോക്തിയില്ലാത്ത, സമൂഹത്തിൽ നമുക്ക് ചുറ്റും കാണാൻ സാധിക്കുന്ന മുഖങ്ങളുള്ളവരാണ്. അത് തന്നെയാണ് സിനിമ നൽകുന്ന ഭയവും. അപരിചിതരെക്കാൾ ഉപരി, വിശ്വസിക്കുന്നവരിൽ നിന്നുപോലും ചതി നേരിടേണ്ടി വരുന്ന പെൺകുട്ടികളുടെ നിസ്സഹായാവസ്ഥ സിനിമ ഹൃദയസ്പർശിയായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു.
സ്ത്രീ സുരക്ഷ എന്നത് കേവലം മുദ്രാവാക്യങ്ങളിൽ ഒതുങ്ങേണ്ട ഒന്നല്ലെന്നും, സമൂഹത്തിന്റെ കൂട്ടായ ജാഗ്രതയിലൂടെ മാത്രമേ ഇത്തരം മാഫിയകളെ ചെറുക്കാൻ സാധിക്കൂ എന്നും തിര ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. രോഹിണിയുടെ പോരാട്ടം വിജയിക്കുമ്പോഴും, സിനിമയുടെ അവസാനം അവശേഷിപ്പിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ പ്രേക്ഷകനെ ചിന്തിപ്പിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. ഇതൊരു അവസാനമല്ലെന്നും, ലോകത്തിന്റെ പല കോണുകളിലും ഇത്തരം ക്രൂരതകൾ ഇപ്പോഴും തുടരുന്നുണ്ടെന്നുമുള്ള ഓർമ്മപ്പെടുത്തലോടെയാണ് സിനിമ അവസാനിക്കുന്നത്.
മലയാള സിനിമയിൽ ത്രില്ലർ ഴോണറിന് പുതിയൊരു മാനം നൽകാൻ തിരയ്ക്ക് സാധിച്ചു. അതുവരെ നിലനിന്നിരുന്ന മാസ്സ് മസാല ചേരുവകളില്ലാതെ, ബുദ്ധിപരമായ നീക്കങ്ങളിലൂടെയും വൈകാരികമായ അടുപ്പത്തിലൂടെയും പ്രേക്ഷകനെ പിടിച്ചിരുത്താൻ സാധിക്കുമെന്ന് വിനീത് തെളിയിച്ചു.
ഇന്ന് തിര വീണ്ടും കാണുമ്പോൾ, അതിലെ ഓരോ രംഗങ്ങളും കാലത്തിന് മുന്നേ സഞ്ചരിച്ചവയാണെന്ന് നമുക്ക് മനസ്സിലാകും. പെൺകുട്ടികളുടെ വിദ്യാഭ്യാസവും സ്വയംപര്യാപ്തതയും എത്രത്തോളം പ്രധാനമാണെന്ന് സിനിമ പറയാതെ പറയുന്നു. ചതിക്കുഴികളെ തിരിച്ചറിയാനുള്ള വിവേകവും, പ്രതിസന്ധികളിൽ തളരാതെ പോരാടാനുള്ള മനക്കരുത്തും ഓരോ വ്യക്തിക്കും ഉണ്ടാകേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത തിര അടിവരയിടുന്നു.
അനാഥാലയങ്ങളുടെയും സംരക്ഷണ കേന്ദ്രങ്ങളുടെയും സുരക്ഷിതത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്കും തിര വഴിയൊരുക്കി. സമൂഹത്തിൽ പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ടവരുടെ ശബ്ദമാകാൻ സിനിമയ്ക്ക് സാധിച്ചു.
ഒരു ട്രൈലോജിയായി (മൂന്ന് ഭാഗങ്ങളുള്ള സിനിമയായി) വിഭാവനം ചെയ്ത തിരയുടെ രണ്ടാം ഭാഗത്തിനായി പ്രേക്ഷകർ ഇപ്പോഴും കാത്തിരിക്കുകയാണ്. എന്നിരുന്നാലും, ആദ്യ ഭാഗം തന്നെ സ്വയമേവ പൂർണ്ണതയുള്ള ഒരു കലാസൃഷ്ടിയായി നിലകൊള്ളുന്നു.
പതിമൂന്ന് വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറവും തിരയുടെ പ്രസക്തി നഷ്ടപ്പെടാത്തത്, അത് കൈകാര്യം ചെയ്ത വിഷയം മനുഷ്യത്വവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതായതുകൊണ്ടാണ്. മനുഷ്യക്കടത്ത് പോലുള്ള സാമൂഹിക വിപത്തുകൾ പൂർണ്ണമായും തുടച്ചുനീക്കപ്പെടാത്ത കാലത്തോളം, ഡോ. രോഹിണി പ്രണാബും അവരുടെ പോരാട്ടവും മലയാള സിനിമയുടെ ചരിത്രത്തിൽ എന്നും ജ്വലിച്ചു നിൽക്കും.