അടുക്കളച്ചുവരുകൾക്കുള്ളിൽ ഒതുങ്ങിപ്പോകുന്ന സ്ത്രീജീവിതങ്ങളുടെയും കാണാതെ പോകുന്ന വീട്ടുജോലികളുടെയും നേർക്കാഴ്ചയായിരുന്നു 2008ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ‘വെറുതെ ഒരു ഭാര്യ’. ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങി 18 വർഷങ്ങൾ പിന്നിടുമ്പോഴും ചിത്രം ചർച്ച ചെയ്യുന്ന പ്രമേയം കാലഹരണപ്പെട്ടിട്ടില്ല എന്നത് ചിന്തിക്കേണ്ട വസ്തുതയാണ്. അക്കു അക്ബറിന്റെ സംവിധാനത്തിൽ ജയറാമും ഗോപികയും പ്രധാന വേഷങ്ങളിലെത്തിയ ഈ ചിത്രം, മലയാളിയുടെ ശരാശരി മധ്യവർഗ്ഗ കുടുംബത്തിലെ പുരുഷാധിപത്യ മനോഭാവങ്ങളെയും സ്ത്രീയുടെ അദൃശ്യ അധ്വാനത്തെയും തുറന്നുകാട്ടിയ ജനപ്രിയ സിനിമയായിരുന്നു. “നീ വീട്ടിൽ വെറുതെയിരിക്കുകയല്ലേ” എന്ന സർവ്വസാധാരണമായ അധിക്ഷേപ വാചകത്തെയും, അത് ഒരു സ്ത്രീയുടെ ആത്മാഭിമാനത്തിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന മുറിവുകളെയും മലയാള സിനിമ അതുവരെ കണ്ട കുടുംബ കഥകളിൽ നിന്ന് വേറിട്ട രീതിയിലാണ് അന്ന് അവതരിപ്പിച്ചത്.
സുഗുണൻ എന്ന കാർക്കശ്യക്കാരനായ ഭർത്താവും ബിന്ദു എന്ന ആത്മാർത്ഥതയുള്ള ഭാര്യയും തമ്മിലുള്ള ദാമ്പത്യപോരാട്ടമായിരുന്നു ചിത്രത്തിന്റെ ഇതിവൃത്തം. രാവിലത്തെ ചായ മുതൽ രാത്രിയിലെ ഉറക്കം വരെയുള്ള ബിന്ദുവിന്റെ രാപ്പകൽ അധ്വാനത്തെ ‘വെറുതെയിരിപ്പ്’ എന്ന് നിസ്സാരവത്കരിക്കുന്ന സുഗുണന്റെ മനോഭാവം, കേരളത്തിലെ ഭൂരിഭാഗം വീടുകളിലെയും പ്രതിഫലമില്ലാത്ത സ്ത്രീ അധ്വാനത്തിന്റെ നേർചിത്രമായിരുന്നു. താൻ ചെയ്യുന്ന ജോലികൾക്ക് അർഹിക്കുന്ന അംഗീകാരവും സ്നേഹവും ലഭിക്കാതെ വരുമ്പോൾ ഒരു സ്ത്രീയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന മടുപ്പും, അതിനെതിരെ അവൾ നടത്തുന്ന നിശബ്ദവും പിന്നീട് പരസ്യവുമായ പ്രതിഷേധങ്ങളും അന്നത്തെ പ്രേക്ഷകർ സ്വന്തം ജീവിതത്തോട് ചേർത്തുവെച്ചാണ് കണ്ടത്.
പതിനെട്ടു വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറം മലയാള സിനിമയുടെ പ്രമേയങ്ങളിലും നിർമ്മാണ രീതികളിലും കാതലായ മാറ്റങ്ങൾ വന്നു കഴിഞ്ഞു. എന്നാൽ അടുക്കളയിലെ പുകമറകൾക്കും പാത്രക്കൂട്ടങ്ങൾക്കും ഇടയിലെ സ്ത്രീയുടെ അവസ്ഥയ്ക്ക് വലിയ മാറ്റമൊന്നും സംഭവിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് അടിവരയിടുന്ന ചിത്രങ്ങളാണ് പിൽക്കാലത്തിറങ്ങിയ ‘ദി ഗ്രേറ്റ് ഇന്ത്യൻ കിച്ചൺ’, ‘ജയാ ജയാ ജയാ ജയ ഹേ’ എന്നിവ. അന്ന് ‘വെറുതെ ഒരു ഭാര്യ’ ചർച്ച ചെയ്ത അതേ കുടുംബ പശ്ചാത്തലവും പുരുഷാധിപത്യ മനോഭാവവും തന്നെയാണ് രണ്ടു പതിറ്റാണ്ടിനടുത്ത് കഴിഞ്ഞിട്ടും ഈ പുതിയകാല സിനിമകളുടെയും ജീവനാഡി എന്നത് നമ്മുടെ സമൂഹത്തിന്റെ മാറാത്ത അവസ്ഥയെയാണ് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത്. പ്രമേയത്തിന്റെ ആഴത്തിലും ആഖ്യാന ശൈലിയിലും ചിത്രങ്ങൾ വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നുവെങ്കിലും, മൂന്ന് ചിത്രങ്ങളും ചർച്ച ചെയ്യുന്നത് ഒരേ അടുക്കളയും ഒരേ സാമൂഹിക അനീതിയുമാണ്.
ജിയോ ബേബിയുടെ ‘ദി ഗ്രേറ്റ് ഇന്ത്യൻ കിച്ചൺ’ ഒരു അനുഭൂതി തലത്തിലാണ് കുടുംബത്തിനുള്ളിലെ ചൂഷണത്തെ വരച്ചുകാട്ടിയത്. വാതിലിന്റെയും എച്ചിൽ പാത്രങ്ങളുടെയും ചീഞ്ഞഴുകിയ സിങ്കിന്റെയും ശബ്ദങ്ങളിലൂടെ ഒരു സ്ത്രീ നേരിടുന്ന മാനസികവും ശാരീരികവുമായ തളർച്ചയെ സിനിമ കൃത്യമായി കാണിച്ചുതന്നു. ‘വെറുതെ ഒരു ഭാര്യ’യിൽ ജനപ്രിയ സിനിമയുടെ ചേരുവകളോടെ ഹാസ്യത്തിനും കുടുംബനാടകങ്ങൾക്കും പ്രാധാന്യം നൽകിയാണ് ഈ വിഷയം സംസാരിച്ചതെങ്കിൽ, ‘ദി ഗ്രേറ്റ് ഇന്ത്യൻ കിച്ചൺ’ യാതൊരു വിട്ടുവീഴ്ചയുമില്ലാതെ യാഥാർത്ഥ്യത്തെ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന രീതിയിലാണ് സ്ക്രീനിലെത്തിച്ചത്. രണ്ടു ചിത്രങ്ങളിലും നായികമാർ നേരിടുന്നത് ഒരേ അപമാനമാണ്; സ്വന്തം അധ്വാനം കുടുംബത്തിനുള്ളിൽ പോലും തിരിച്ചറിയപ്പെടുന്നില്ലെന്ന കടുത്ത വേദന.
വിപിൻ ദാസിന്റെ ‘ജയാ ജയാ ജയാ ജയ ഹേ’ എന്ന ചിത്രം ഇതേ വിഷയത്തെ പരിഹാസ രൂപേണയും ആക്ഷൻ ചേരുവകളോടെയുമാണ് സമീപിച്ചത്. കുടുംബത്തിനുള്ളിൽ സ്ത്രീ അനുഭവിക്കുന്ന വാചികവും ശാരീരികവുമായ അതിക്രമങ്ങളെ ജയ എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെ ചിത്രം തുറന്നുകാട്ടി. ‘വെറുതെ ഒരു ഭാര്യ’യിലെ ബിന്ദുവും, ഗ്രേറ്റ് ഇന്ത്യൻ കിച്ചണിലെ നായികയും, ജയയും അനുഭവിക്കുന്നത് ഒരേ തരത്തിലുള്ള കുടുംബപരമായ അവഗണനകളും ആൺകോയ്മയുടെ ഭാരങ്ങളുമാണ്. എന്നാൽ ഈ മൂന്ന് സിനിമകളിലെയും നായികമാരുടെ പ്രതികരണ രീതികളിലാണ് കാലത്തിന്റെ മാറ്റം വ്യക്തമായി തെളിഞ്ഞുനിൽക്കുന്നത്.
2008-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ‘വെറുതെ ഒരു ഭാര്യ’യിൽ ബിന്ദു വീടുവിട്ടിറങ്ങുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഒടുവിൽ ഭർത്താവ് തെറ്റ് തിരിച്ചറിയുകയും കുടുംബബന്ധം വീണ്ടും കൂട്ടിയോജിപ്പിക്കപ്പെടുകയുമാണ് ചെയ്യുന്നത്. അന്നത്തെ പ്രേക്ഷക മനഃശാസ്ത്രത്തിന് അനുയോജ്യമായ ഒരു സമവായത്തിലൂടെയുള്ള ‘ഹാപ്പി എൻഡിംഗ്’ ആയിരുന്നു അത്. എന്നാൽ ‘ദി ഗ്രേറ്റ് ഇന്ത്യൻ കിച്ചണി’ലേക്ക് എത്തുമ്പോൾ നായിക അതിരുകൾ ലംഘിച്ച്, തനിക്ക് മേൽ അടിച്ചേൽപ്പിക്കപ്പെട്ട കുടുംബ ചട്ടക്കൂടുകളെ പൂർണ്ണമായും ഉപേക്ഷിച്ച് സ്വന്തം വഴിക്ക് ഇറങ്ങിപ്പോവുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. ‘ജയാ ജയാ ജയ ഹേ’യിൽ ജയ സ്വന്തം ശക്തി തിരിച്ചറിഞ്ഞ് തിരിച്ചുപൊരുതുന്നു. വിട്ടുവീഴ്ചകൾക്ക് തയ്യാറാകാതെ സ്വന്തം വ്യക്തിത്വത്തിനും സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും വിലകൽപ്പിക്കുന്ന പുതിയകാല സ്ത്രീകളുടെ രാഷ്ട്രീയമാണ് പുതിയ സിനിമകൾ മുന്നോട്ടുവെക്കുന്നത്.
പതിനെട്ടു വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ‘വെറുതെ ഒരു ഭാര്യ’ എറിഞ്ഞു കൊടുത്ത ചോദ്യങ്ങൾ ഇന്നും പ്രസക്തമായി തുടരുന്നു എന്നത് നമ്മുടെ സാമൂഹികാവസ്ഥയുടെ നേർക്കാഴ്ചയാണ്. സിനിമ സാങ്കേതികമായും ആശയപരമായും ഏറെ വളർന്നുവെങ്കിലും, അടച്ചിട്ട മുറികൾക്കുള്ളിലെ സ്ത്രീയുടെ ജീവിതസമരങ്ങൾ മാറ്റമില്ലാതെ തുടരുന്നു. മാറിയ കാലഘട്ടത്തിൽ സ്ത്രീ കഥാപാത്രങ്ങൾ സ്വയം സഹിക്കുന്നതിന് പകരം സ്വന്തം സ്വാതന്ത്ര്യം തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു എന്നത് മാത്രമാണ് മാറ്റം. പതിനെട്ടു വർഷത്തെ ഈ സിനിമാറ്റിക് യാത്ര, കുടുംബം എന്ന വ്യവസ്ഥിതിയിൽ ഇനിയും മാറേണ്ട ആൺകോയ്മാ ചിന്തകളെക്കുറിച്ചുള്ള ശക്തമായ ഓർമ്മപ്പെടുത്തൽ തന്നെയാണ്.