മലയാള സിനിമയിലെ പകരംവെക്കാനില്ലാത്ത അഭിനയ വിസ്മയം, അഭിനയത്തെ ജീവിതത്തോടും ജീവിതത്തെ അഭിനയത്തോടും അത്രമേൽ തീക്ഷ്ണമായി ചേർത്തുവെച്ച മലയാളത്തിന്റെ ആദ്യ മഹാ നടൻ. അഭിനയം എന്നത് വെറും വേഷപ്പകർച്ചയല്ല, മറിച്ച് അത് ആത്മാവിന്റെ ആവിഷ്കാരമാണെന്ന് തന്റെ ഓരോ നിശ്വാസത്തിലൂടെയും “സത്യൻ“. അനശ്വര നായകന്റെ ഓർമ്മകൾക്ക് 5 പതിറ്റാണ്ട്. കേവലം ഒരു അഭിനേതാവ് എന്നതിലുപരി, മലയാള സിനിമയെ ആധുനികതയുടെയും സ്വാഭാവികതയുടെയും പാതയിലേക്ക് കൈപിടിച്ചുയർത്തിയത് സത്യനാണ്. നാടകീയതയുടെ അതിപ്രസരമുണ്ടായിരുന്ന ഒരു കാലഘട്ടത്തിൽ നിന്നും ക്യാമറയ്ക്ക് മുന്നിൽ പച്ചയായ മനുഷ്യനായി ജീവിച്ചു കാണിച്ച സത്യൻ, മലയാളിയുടെ പൗരുഷ സങ്കൽപ്പങ്ങൾക്ക് പുതിയൊരു ഭാഷ്യം ചമച്ച സത്യൻ. മലയാളത്തിന്റെ ആദ്യ നായകന് സെല്ലുലോയ്ഡിന്റെ ഓർമപ്പൂക്കൾ.
അദ്ദേഹത്തിന് മുൻപും പിൻപും നിരവധി പ്രതിഭകൾ വന്നുപോയിട്ടുണ്ടാകാം, എന്നാൽ മലയാള സിനിമയുടെ ഗാംഭീര്യം എന്താണെന്ന് ലോകത്തിന് കാട്ടിക്കൊടുത്ത ആ മുഖശ്രീക്ക് പകരമായി മറ്റൊന്ന് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കാനില്ല. സിനിമയെന്നത് വെറുമൊരു വിനോദോപാധിയായിരുന്ന കാലത്ത്, അതിനെ ഗൗരവമേറിയ ഒരു കലയായി സമീപിച്ച ദീർഘദർശിയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. കായംകുളം കൊച്ചുണ്ണിയായി വെള്ളിത്തിരയിൽ നിറഞ്ഞാടിയപ്പോഴും, ഓടയിൽ നിന്നിലെ പപ്പുവായപ്പോൾ ദയനീയതയുടെ മറുരൂപമായി മാറിയപ്പോഴും ആ അഭിനയത്തികവിൽ ഒരിടത്തും പാളിച്ചകളുണ്ടായില്ല. ജീവിതത്തിന്റെ കയ്പ്പും മധുരവും ഒരുപോലെ നുണഞ്ഞ ഒരു പട്ടാളക്കാരന്റെ അച്ചടക്കവും പോലീസുകാരന്റെ നിശിതമായ നിരീക്ഷണ ബുദ്ധിയും തന്റെ കലാജീവിതത്തിലും അദ്ദേഹം കാത്തുസൂക്ഷിച്ചു. മരണം മുന്നിൽ വന്നുനിന്ന് വെല്ലുവിളിച്ചപ്പോഴും, രക്താർബുദത്തിന്റെ കൊടുംവേദനകളെ അഭിനയമെന്ന ഔഷധം കൊണ്ട് നേരിട്ട ആ അസാമാന്യ ധീരത മലയാള സിനിമയിലെ മറ്റാർക്കും അവകാശപ്പെടാനില്ലാത്തതാണ്.
മാനുഷിക വികാരങ്ങളുടെ ആഴക്കടലുകളിൽ മുങ്ങിനിവർന്ന പളനിയായും, വിപ്ലവവീര്യം തുളുമ്പുന്ന ചെല്ലപ്പനായും അദ്ദേഹം പരിണമിച്ചപ്പോൾ പിറന്നത് ഇതിഹാസങ്ങളാണ്. സത്യൻ എന്ന നടനിലൂടെയാണ് മലയാള സിനിമയിലെ നായകൻ വെറുമൊരു സ്വപ്നസഞ്ചാരിയല്ലാതെ, മണ്ണിൽ ചവിട്ടി നിൽക്കുന്ന സാധാരണക്കാരനായി മാറിയത്. വെള്ളിത്തിരയിലെ ആ ഗാംഭീര്യമാർന്ന ശബ്ദവും തുളച്ചുകയറുന്ന കണ്ണുകളും ഇന്നും ഓരോ സിനിമാപ്രേമിയുടെയും ഉള്ളിൽ ആവേശമായി അവശേഷിക്കുന്നു.
ആ മഹാപ്രതിഭയുടെ ഓർമ്മകൾക്ക് മുന്നിൽ മലയാളികൾ ഇന്നും ആദരവോടെ മാത്രമേ നിൽക്കാറുള്ളൂ. വെള്ളിത്തിരയിൽ അദ്ദേഹം പകർന്നുനൽകിയ കഥാപാത്രങ്ങൾ കേവലം അഭിനയമായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് മലയാളി ജീവിതത്തിന്റെ നേർക്കാഴ്ചകളായിരുന്നു.
മാനുഷിക വികാരങ്ങളെ ഇത്രമാത്രം ആഴത്തിൽ പ്രതിഫലിപ്പിച്ച മറ്റൊരു നടൻ മലയാള സിനിമയുടെ ചരിത്രത്തിൽ അപൂർവ്വമായിരിക്കും. സത്യൻ എന്ന പേര് കേൾക്കുമ്പോൾ തന്നെ ഒരു ഗാംഭീര്യമുള്ള രൂപമാണ് ഏതൊരു സിനിമാപ്രേമിയുടെയും മനസ്സിലേക്ക് ഓടിയെത്തുക. കായംകുളം കൊച്ചുണ്ണിയായും, ചെമ്മീനിലെ പളനിയായും, അനുഭവങ്ങൾ പാളിച്ചകളിലെ ചെല്ലപ്പനായും, ഓടയിൽ നിന്നിൽ പപ്പുവായുമൊക്കെ അദ്ദേഹം ജീവിച്ചു കാണിച്ചപ്പോൾ അത് മലയാളി പ്രേക്ഷകരുടെ ഹൃദയത്തിലേക്കാണ് ആഴ്ന്നിറങ്ങിയത്.
പള്ളിവാതുക്കൽ വർക്കി സത്യനേശൻ എന്ന സത്യൻ മിലിട്ടറി സർവീസിലും പോലീസിലും സേവനമനുഷ്ഠിച്ച ശേഷമാണ് സിനിമയുടെ മായാലോകത്തേക്ക് എത്തിയത്. ഒരുപക്ഷേ ആ ജീവിതാനുഭവങ്ങളായിരിക്കാം അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥാപാത്രങ്ങൾക്ക് അത്രമേൽ തനിമയും കരുത്തും നൽകിയത്. സിനിമയിലെത്തുന്നതിന് മുൻപുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതം പലവിധ പ്രതിസന്ധികളിലൂടെയും പോരാട്ടങ്ങളിലൂടെയും കടന്നുപോയ ഒന്നായിരുന്നു. അത് തന്നെയാണ് പിന്നീട് ക്യാമറയ്ക്ക് മുന്നിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ പൂർണ്ണമായ സ്വാഭാവികതയോടെ പെരുമാറാൻ അദ്ദേഹത്തെ പ്രാപ്തനാക്കിയത്. അനാവശ്യമായ ആംഗ്യവിക്ഷേപങ്ങളോ അമിതാഭിനയമോ ഇല്ലാതെ, കണ്ണുകൾ കൊണ്ടും മുഖഭാവങ്ങൾ കൊണ്ടും വികാരങ്ങൾ സംവേദനം ചെയ്യാൻ സത്യന് പ്രത്യേക കഴിവുണ്ടായിരുന്നു.
തകഴിയുടെ പ്രശസ്തമായ ‘ചെമ്മീൻ’ സിനിമയാക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ അതിലെ പളനി എന്ന കടപ്പുറത്തുകാരൻ യുവാവിനെ സത്യനേക്കാൾ നന്നായി മറ്റാർക്കും അവതരിപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് സംവിധായകൻ രാമു കാര്യാട്ട് ഉറപ്പിച്ചിരുന്നു. കടലിന്റെ മക്കളായ അരയന്മാരുടെ ജീവിതവും അവരുടെ വിശ്വാസങ്ങളും പ്രണയവും അമർഷവുമെല്ലാം സത്യൻ തന്റെ പളനിയിലൂടെ അനശ്വരമാക്കി. കടലമ്മയോട് പൊരുതി മരിക്കുന്ന പളനിയുടെ ക്ലൈമാക്സ് രംഗം ഇന്നും പ്രേക്ഷകരിൽ ഒരു നടുക്കമായി അവശേഷിക്കുന്നുണ്ട്.
അതുപോലെതന്നെ ‘ഓടയിൽ നിന്ന്’ എന്ന ചിത്രത്തിലെ പപ്പു എന്ന റിക്ഷാക്കാരൻ. ഒരു സാധാരണക്കാരന്റെ സ്നേഹവും ത്യാഗവും സ്വാഭിമാനവുമെല്ലാം സത്യൻ ആ കഥാപാത്രത്തിലൂടെ അനുഭവിപ്പിച്ചു തന്നു. ആ സിനിമ കണ്ടിറങ്ങിയ ആർക്കും പപ്പുവിനെ മറക്കാൻ കഴിയില്ല. സമൂഹത്തിന്റെ താഴേത്തട്ടിലുള്ള മനുഷ്യരുടെ വേദനകളും പോരാട്ടങ്ങളും സത്യൻ തന്റെ തനത് ശൈലിയിൽ വെള്ളിത്തിരയിൽ എത്തിച്ചപ്പോൾ അത് മലയാള സിനിമയുടെ തന്നെ ചരിത്രവഴികളെ തിരുത്തിക്കുറിച്ചു.
അനുഭവങ്ങൾ പാളിച്ചകൾ എന്ന ചിത്രത്തിലെ ചെല്ലപ്പൻ എന്ന കഥാപാത്രവും സത്യന്റെ അഭിനയജീവിതത്തിലെ മറ്റൊരു നാഴികക്കല്ലാണ്. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പശ്ചാത്തലത്തിലുള്ള ആ ചിത്രത്തിൽ ഒരു തൊഴിലാളി നേതാവിന്റെയും, വ്യക്തിജീവിതത്തിൽ പരാജയപ്പെട്ടുപോകുന്ന ഒരു മനുഷ്യന്റെയും ഭാവങ്ങൾ അദ്ദേഹം അങ്ങേയറ്റം ദീർഘവീക്ഷണത്തോടെയാണ് അവതരിപ്പിച്ചത്. സത്യന്റെ അവസാന ചിത്രങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു ഇത് എന്നതും ഇതിന്റെ പ്രാധാന്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. രോഗബാധിതനായിരിക്കെ, കടുത്ത ശാരീരിക വേദനകൾ അനുഭവിച്ചുകൊണ്ട് തന്നെയാണ് അദ്ദേഹം ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ഷൂട്ടിംഗ് പൂർത്തിയാക്കിയത് എന്നത് അദ്ദേഹത്തിന് സിനിമയോടുണ്ടായിരുന്ന സമർപ്പണബോധത്തിന്റെ തെളിവാണ്.
തന്റെ രോഗവിവരം പുറത്തറിയിക്കാതെ, സിനിമയോടുള്ള അടങ്ങാത്ത അഭിനിവേശം മനസ്സിൽ സൂക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം അവസാന ശ്വാസം വരെ ക്യാമറയ്ക്ക് മുന്നിൽ നിന്നു. ബ്ലഡ് ക്യാൻസർ എന്ന മാരക രോഗം ശരീരത്തെ കാർന്നുതിന്നുമ്പോഴും അഭിനയിക്കുമ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുഖത്ത് ആ തളർച്ച ഒട്ടും പ്രകടമായിരുന്നില്ല. ആക്ഷൻ എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ രോഗത്തിന്റെ വേദനകളെല്ലാം മറന്ന് അദ്ദേഹം കഥാപാത്രമായി മാറുമായിരുന്നു. ഈയൊരു ഒടുങ്ങാത്ത ആത്മവിശ്വാസവും സിനിമയോടുള്ള പ്രണയവുമാണ് സത്യനെ മറ്റുള്ളവരിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തനാക്കുന്നത്.
അക്കാലത്തെ ഒട്ടുമിക്ക പ്രമുഖ സംവിധായകരുടെയും എഴുത്തുകാരുടെയും പ്രിയപ്പെട്ട നടനായിരുന്നു സത്യൻ. തോപ്പിൽ ഭാസിയുടെയും തകഴിയുടെയും കേശവദേവിന്റെയുമൊക്കെ കഥാപാത്രങ്ങൾക്ക് ജീവൻ നൽകാൻ സത്യന് കഴിഞ്ഞത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സാഹിത്യബോധം കൊണ്ട് കൂടിയാണ്. കഥാപാത്രത്തിന്റെ ആത്മാവ് തൊട്ടറിഞ്ഞ് അഭിനയിക്കുക എന്നതായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ രീതി. പ്രണയരംഗങ്ങളിൽ സൗമ്യനായും, പ്രതിസന്ധികളിൽ തളരാത്ത പോരാളിയായും, കുടുംബനാഥനായും ഒക്കെ അദ്ദേഹം സ്ക്രീനിൽ നിറഞ്ഞാടി.
മലയാള സിനിമയിൽ സ്റ്റാർ വാല്യൂ എന്നതിലുപരി നടൻ എന്ന പദവിക്ക് ഏറ്റവും വലിയ വില നൽകിയ വ്യക്തിയായിരുന്നു സത്യൻ. സൗന്ദര്യ സങ്കല്പങ്ങളെക്കാൾ അഭിനയ മികവിനാണ് പ്രാധാന്യമെന്ന് അദ്ദേഹം തന്റെ കരിയറിലൂടെ തെളിയിച്ചു. പ്രേം നസീർ എന്ന നിത്യഹരിത നായകനൊപ്പം മലയാള സിനിമയുടെ സുവർണ്ണ കാലഘട്ടത്തെ നയിക്കാൻ സത്യന് സാധിച്ചു. ഇരുവരും ഒരുമിച്ചഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ ഇന്നും പ്രേക്ഷകർക്ക് പ്രിയപ്പെട്ടതാണ്. പരസ്പര ബഹുമാനത്തോടെയും ആരോഗ്യകരമായ മത്സരത്തോടെയും കൂടിയാണ് അവർ മലയാള സിനിമയെ വളർത്തിയത്.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിയോഗം മലയാള സിനിമയ്ക്ക് നികത്താനാവാത്ത ഒരു നഷ്ടം തന്നെയാണ് വരുത്തിവെച്ചത്. സത്യൻ എന്ന നടൻ വിടപറഞ്ഞിട്ട് പതിറ്റാണ്ടുകൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും, ഇന്നും പുതിയ തലമുറയിലെ നടന്മാർ പോലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിനയശൈലിയെ ഒരു പാഠപുസ്തകമായിട്ടാണ് കാണുന്നത്. ശരീരഭാഷ കൊണ്ടും ഡയലോഗ് ഡെലിവറി കൊണ്ടും അദ്ദേഹം സൃഷ്ടിച്ച മാതൃകകൾ അനുകരണീയമാണ്. സത്യൻ എന്ന രണ്ടക്ഷരം മലയാളിയുടെ മനസ്സിൽ എന്നും പൗരുഷത്തിന്റെയും സ്വാഭാവിക അഭിനയത്തിന്റെയും പര്യായമായി നിലനിൽക്കും.
ഈ ഓർമ്മദിനത്തിൽ ആ വലിയ കലാകാരന്റെ ഓർമ്മകൾക്ക് മുന്നിൽ പ്രണാമം അർപ്പിക്കുമ്പോൾ, അദ്ദേഹം അവശേഷിപ്പിച്ചുപോയ ആ വലിയ ചലച്ചിത്ര പൈതൃകത്തെ നാം വീണ്ടും നെഞ്ചിലേറ്റുകയാണ്. കാലമെത്ര കടന്നുപോയാലും, സിനിമയുടെ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ എത്രതന്നെ മാറിയാലും, മലയാള സിനിമയുള്ളിടത്തോളം കാലം സത്യൻ എന്ന നടനും അദ്ദേഹം ജീവൻ നൽകിയ കഥാപാത്രങ്ങളും പ്രേക്ഷകരുടെ മനസ്സിൽ അമരനായിത്തന്നെ തുടരും. വരുംതലമുറകൾക്കും പ്രചോദനമേകുന്ന ഒരു വലിയ ചലച്ചിത്ര വിസ്മയമായി സത്യൻ ഇന്നും നമ്മോടൊപ്പം ജീവിക്കുന്നു.