മഹാത്മാഗാന്ധി കോളേജിലെ രാഷ്ട്രീയ തട്ടകങ്ങളിൽ നിന്ന് സിനിമയുടെ വെള്ളിവെളിച്ചത്തിലേക്ക് നടന്നു കയറിയ കലാകാരൻ. പരിമിതമായ വേഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ നിന്ന് കൊണ്ട് തന്നിലെ നടന്റെ അഭിനയ വൈഭവത്തെ ഏറ്റവും മനോഹരമായി പ്രേക്ഷകരിലേക്കെത്തിച്ച പ്രതിഭ, “സന്തോഷ് കെ നായർ“. എന്നാൽ മലയാളികളെ ചിരിപ്പിക്കുകയും ചിന്തിപ്പിക്കുകയും ചെയ്ത ആ പ്രിയ കലാകാരൻ ഇനി ഓർമ്മയാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദിനം തന്നെ വേർപാടിന്റെ ദിനമായി മാറിയത് വിധിയുടെ ക്രൂരമായ വൈരുദ്ധ്യമായി അവശേഷിക്കുകയാണ്. തിരുവനന്തപുരം പേട്ടയുടെ മണ്ണിൽ നിന്ന് പച്ചയായ അഭിനയ മുഹൂർത്തങ്ങൾ തേടി ഇറങ്ങിയ അദ്ദേഹം, നൂറിലധികം ചിത്രങ്ങളിലൂടെ മലയാളി പ്രേക്ഷകരുടെ മനസ്സ് കീഴടക്കിയാണ് മടങ്ങുന്നത്. മലയാളത്തിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട കലാകാരന് സെല്ലുലോയ്ഡിന്റെ ആദരാഞ്ജലികൾ.
തിരുവനന്തപുരത്തിന്റെ മണ്ണിൽ ജനിച്ചു വളർന്ന സന്തോഷ് കേശവൻ നായർ, വിരമിച്ച ഹെഡ്മാസ്റ്റർ സി.എൻ. കേശവൻ നായരുടെയും അധ്യാപികയായ പി. രാജലക്ഷ്മിയമ്മയുടെയും ഏക മകനായിരുന്നു. മാതാപിതാക്കൾ ജോലിയുടെ ഭാഗമായി എത്യോപ്യയിലേക്ക് പോയപ്പോൾ, തിരുവനന്തപുരത്തെ പേട്ടയിൽ മാതൃമുത്തശ്ശിമാരായ അഭിഭാഷകൻ കെ.എസ്. ചെല്ലപ്പൻ പിള്ളയുടെയും ബി. പാറുക്കുട്ടിയമ്മയുടെയും കരുതലിലാണ് അദ്ദേഹം വളർന്നത്. സെന്റ് ജോസഫ്സ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളിലെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം തിരുവനന്തപുരം മഹാത്മാഗാന്ധി കോളേജിൽ നിന്ന് ഗണിതശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദവും ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും അദ്ദേഹം കരസ്ഥമാക്കി. സഹോദരിമാർ വൈദ്യശാസ്ത്ര രംഗത്ത് ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചപ്പോൾ, കലയോടുള്ള അടങ്ങാത്ത അഭിനിവേശമാണ് സന്തോഷിനെ വെള്ളിത്തിരയുടെ വിസ്മയ ലോകത്തേക്ക് എത്തിച്ചത്. കോളേജ് കാലഘട്ടത്തിൽ സജീവ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനായിരുന്ന അദ്ദേഹം ആ കാലത്താണ് തന്റെ അഭിനയ മോഹങ്ങൾക്കും ചിറക് നൽകിയത്.
1982-ൽ ‘ഇത് ഞങ്ങളുടെ കഥ’ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് സന്തോഷ് സിനിമയിലേക്ക് കടന്നുവരുന്നത്. പിന്നീട് നാല് പതിറ്റാണ്ടിലേറെ നീണ്ട അഭിനയ ജീവിതത്തിൽ നൂറിലധികം ചിത്രങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം വേഷമിട്ടു. വില്ലനായും നായകനായും ഹാസ്യനടനായും സ്വഭാവ നടനായും അദ്ദേഹം തിരശ്ശീലയിൽ പകർന്നാടി. 1980-കളിൽ മലയാള സിനിമയുടെ സുവർണ്ണ കാലഘട്ടത്തിൽ മമ്മൂട്ടി, മോഹൻലാൽ തുടങ്ങിയ മുൻനിര താരങ്ങൾക്കൊപ്പം അദ്ദേഹം മികച്ച വേഷങ്ങൾ ചെയ്തു. ‘ഏപ്രിൽ 18’, ‘കണ്ടു കണ്ടറിഞ്ഞു’, ‘ഈ ലോകം ഇവിടെ കുറെ മനുഷ്യർ’, ‘നന്ദി വീണ്ടും വരിക’ തുടങ്ങി നിരവധി ചിത്രങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിലെ ശ്രദ്ധേയമായ അടയാളപ്പെടുത്തലുകളായി. ‘ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ട്’, ‘വിഷ്ണുലോകം’, ‘ക്രൈം ഫയൽ’ തുടങ്ങിയ സൂപ്പർഹിറ്റ് ചിത്രങ്ങളിൽ സന്തോഷ് അവതരിപ്പിച്ച കഥാപാത്രങ്ങൾ ഇന്നും പ്രേക്ഷകമനസ്സിൽ മായാതെ നിൽക്കുന്നു.
നരസിംഹം, റൺവേ, നാട്ടുരാജാവ്, കൊച്ചി രാജാവ് തുടങ്ങിയ മാസ്സ് ചിത്രങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ച പോലീസ് ഓഫീസർ വേഷങ്ങളും വില്ലൻ കഥാപാത്രങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിനയ വൈഭവം വിളിച്ചോതുന്നവയായിരുന്നു. ഗൗരവമേറിയ വേഷങ്ങൾ മാത്രമല്ല, ഹാസ്യരസമുള്ള കഥാപാത്രങ്ങളും തനിക്ക് വഴങ്ങുമെന്ന് ‘പെരുവണ്ണാപുരത്തെ വിശേഷങ്ങൾ’, ‘കാര്യസ്ഥൻ’ തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലൂടെ അദ്ദേഹം തെളിയിച്ചു. സിനിമയ്ക്ക് പുറമെ ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിലും അദ്ദേഹം സജീവമായിരുന്നു. ഏഷ്യാനെറ്റിലെ ‘സ്വപ്നം’, സൂര്യ ടിവിയിലെ ‘ശ്രീകൃഷ്ണൻ’ തുടങ്ങിയ സീരിയലുകൾ കുടുംബപ്രേക്ഷകർക്കിടയിൽ അദ്ദേഹത്തെ സുപരിചിതനാക്കി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും ഒടുവിലത്തെ ചിത്രങ്ങളിലൊന്നായ ‘1921: പുഴ മുതൽ പുഴ വരെ’യിലെ അബ്ദുള്ളക്കുട്ടി എന്ന വേഷവും, 2026-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ‘ഭരതനാട്യം 2 മോഹിനിയാട്ടം’ എന്ന ചിത്രത്തിലെ ക്ഷേത്ര കമ്മിറ്റി അംഗത്തിന്റെ വേഷവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കലാസപര്യയുടെ അവസാന കണ്ണികളായി.
സിനിമയെയും ജീവിതത്തെയും ഒരുപോലെ സ്നേഹിച്ച സന്തോഷ് കേശവൻ നായർ തന്റെ ജന്മദിനത്തിൽ തന്നെ യാത്രയാകുമ്പോൾ അത് ഒരു കാലഘട്ടത്തിന്റെ വിടവാങ്ങലായി അനുഭവപ്പെടുന്നു. ഗണിതശാസ്ത്രത്തിലെ അക്കങ്ങളെക്കാൾ അദ്ദേഹം പ്രണയിച്ചത് മനുഷ്യരുടെ ഭാവങ്ങളെയായിരുന്നു. നൂറിലധികം ചിത്രങ്ങൾ, അനേകം വൈവിധ്യമാർന്ന കഥാപാത്രങ്ങൾ, ഒരു നടനെന്ന നിലയിൽ മലയാള സിനിമയ്ക്ക് അദ്ദേഹം നൽകിയ സംഭാവനകൾ വിലമതിക്കാനാവാത്തതാണ്. പക്വതയാർന്ന അഭിനയവും തനിമയാർന്ന ശൈലിയും കൊണ്ട് അദ്ദേഹം ഓരോ സിനിമയിലും സ്വയം അടയാളപ്പെടുത്തി. ലളിതമായ പെരുമാറ്റവും കലയോടുള്ള ആത്മാർത്ഥതയും അദ്ദേഹത്തെ സഹപ്രവർത്തകർക്കിടയിലും പ്രിയങ്കരനാക്കി. തിരുവനന്തപുരത്തെ പേട്ടയിൽ നിന്ന് തുടങ്ങിയ ആ യാത്ര മലയാള സിനിമയുടെ ചരിത്രതാളുകളിൽ എക്കാലവും ഓർമ്മിക്കപ്പെടും. ജന്മദിനത്തിന്റെ ആയുസ്സും മരണത്തിന്റെ നിശബ്ദതയും ഒന്നിച്ചുചേർന്ന ഈ ദിനത്തിൽ പ്രിയ നടൻ സന്തോഷ് കേശവൻ നായരുടെ ഓർമ്മകൾക്ക് മുന്നിൽ പ്രണാമം അർപ്പിക്കുന്നു. മലയാള സിനിമയുള്ള കാലത്തോളം ആ മുഖവും അദ്ദേഹം പകർന്നാടിയ വേഷങ്ങളും നമുക്കൊപ്പം നിലനിൽക്കും. വിടവാങ്ങലുകൾ എപ്പോഴും വേദനയാണെങ്കിലും, താൻ ബാക്കിവെച്ചുപോയ അനശ്വരമായ കഥാപാത്രങ്ങളിലൂടെ അദ്ദേഹം ഇനിയും സംവദിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കും. ആ വലിയ കലാകാരന് കണ്ണീരോടെ വിട.