സംഗീതം കൊണ്ട് ആത്മാവിനെ കീഴ്പെടുത്തി കളയുന്ന ഒരു കോഴിക്കോട്ടുകാരൻ. എം.എസ്. ബാബുരാജ് ഓർമ്മയായിട്ട് 47 വർഷങ്ങൾ പിന്നിടുമ്പോഴും ആ മനുഷ്യന്റെ വരികളുടെ മാറ്റിനും, ആലാപനത്തിന്റെ മധുരത്തിനും തിളക്കം കൂടുതലാണ്. “ബാബുരാജ്, താങ്കള്‍ എത്ര വലിയ സ്വാധീനമാണ് ഈ ആള്‍ക്കൂട്ടത്തില്‍ ഉണ്ടാക്കിയിരിക്കുന്നത്. അതെന്നെ വിസ്മയഭരിതനാക്കുന്നു. വിട പറഞ്ഞ് കാല്‍ നൂറ്റാണ്ട് പിന്നിട്ടിട്ടും, അങ്ങയുടെ മാത്രം പാട്ടുകള്‍ അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുമ്പോള്‍, അത് ആത്മാവിലേക്ക് ആവാഹിക്കാന്‍ ഇത്രയും ആള്‍ക്കാര്‍ ക്ഷമയോടെ കാത്തുനില്‍ക്കുന്നു.” സാക്ഷാൽ കിങ് ഖാൻ അദ്ദേഹത്തെ കുറിച്ച് പറഞ്ഞ വാക്കുകളാണിത്. വർഷങ്ങൾ നീളുമ്പോഴും വീര്യം കൂടുന്ന മഹിമ അത് അദ്ദേഹത്തോളം അവകാശപ്പെടാൻ മറ്റാരുണ്ട്?. വീഞ്ഞിനേക്കാള്‍ മത്ത് പിടിപ്പിക്കുന്ന “പ്രാണസഖിയുടെ” പാട്ടുകാരന് സെല്ലുലോയ്ഡിന്റെ ഓർമ്മപ്പൂക്കൾ.
മലയാള സിനിമാ സംഗീത ചരിത്രത്തില്‍ സമാനതകളില്ലാത്ത ഒരു അധ്യായമാണ് എം.എസ്. ബാബുരാജ് എന്ന ബാബുക്ക എഴുതിച്ചേര്‍ത്തത്. വടക്കേ ഇന്ത്യയുടെ ഹിന്ദുസ്ഥാനി സംഗീത ശാഖയെയും കേരളത്തിന്റെ തനതായ നാടന്‍ ഈണങ്ങളെയും ഹൃദ്യമായി സംയോജിപ്പിച്ച് മലയാളിയുടെ ഭാവനയെ വിസ്മയിപ്പിച്ച ആ പ്രതിഭ വിടപറഞ്ഞിട്ട് വര്‍ഷങ്ങള്‍ ഏറെയാകുന്നുവെങ്കിലും മലയാളി ഉള്ളിടത്തോളം കാലം ആ സംഗീതം അമരമായി നിലനില്‍ക്കും. മലയാള സിനിമയിലെ പ്രമുഖനായ സംഗീത സംവിധായകനായിരുന്ന എം.എസ്. ബാബുരാജ് ഓര്‍മ്മയായിട്ട് 47 വര്‍ഷം പൂര്‍ത്തിയാകുമ്പോള്‍, അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനശ്വരമായ ഗാനങ്ങളും ജീവിതവഴികളും ഓരോ സംഗീതാസ്വാദകന്റെയും കണ്ണുകളെ ഈറനണിയിക്കുകയാണ്. സംഗീതത്തോടുള്ള അടങ്ങാത്ത ആവേശവും ജീവിതത്തിന്റെ കടുത്ത യാഥാര്‍ത്ഥ്യങ്ങളും ഇടകലര്‍ത്തിയാണ് അദ്ദേഹം ഓരോ ഗാനവും ചിട്ടപ്പെടുത്തിയത്. കഷ്ടപ്പാടുകളും യാതനകളും നിറഞ്ഞ ജീവിത സാഹചര്യങ്ങളില്‍ നിന്നുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം തീര്‍ത്ത സംഗീത സാമ്രാജ്യം ഇന്നും ആസ്വാദകരുടെ ഹൃദയങ്ങളില്‍ മായാതെ നില്‍ക്കുന്നു.
മലയാള ചലച്ചിത്ര സംഗീത ലോകത്ത് റൊമാന്റിക് ഗാനങ്ങളുടെയും ദുഃഖഭരിതമായ ഈണങ്ങളുടെയും പര്യായമായി ബാബുരാജ് മാറി. ലളിത ഗാനങ്ങളിലൂടെയും സിനിമയിലൂടെയും അദ്ദേഹം സമ്മാനിച്ച പാട്ടുകള്‍ ഓരോന്നും കാലത്തെ അതിജീവിക്കുന്നവയാണ്. “ഒരു പുഷ്പം മാത്രമെന്‍ പൂജയ്ക്കായ് കരുതിയുള്ളൂ…” എന്ന് പാടുമ്പോള്‍ ഉരുകിയൊലിക്കുന്ന വിരഹവും വേദനയും കേള്‍വിക്കാരന്റെ മനസ്സിലേക്ക് പെയ്തിറങ്ങുന്നു. പി. ഭാസ്കരന്റെ വരികള്‍ക്ക് ബാബുരാജ് തീര്‍ത്ത സംഗീതം മലയാള സിനിമയില്‍ ഒരു പുതിയ യുഗത്തിന് തന്നെ തുടക്കം കുറിച്ചു. “അനുരാഗത്തിന്റെ വേലിവെളിയില്‍…”, “കണ്ണീരും കിനാവും…”, “കുയിലേ കുയിലേ…”, “കല്യാണ രാത്രിയില്‍…”, “താമരക്കണ്ണനുറങ്ങിക്കഴിഞ്ഞു…” തുടങ്ങി ഓരോ ഗാനവും ഓരോ അനുഭവമാണ്. ഓരോ പാട്ടിലും ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന മലബാറിന്റെ മണവും നൊമ്പരവും മലയാളികള്‍ എക്കാലത്തും നെഞ്ചിലേറ്റുകയായിരുന്നു.
ബാബുരാജിന്റെ സംഗീത ജീവിതം പരിശോധിക്കുമ്പോള്‍, അദ്ദേഹത്തിന്റേതായ ചില പ്രത്യേകതകള്‍ വ്യക്തമാകും. പിയാനോയിലും ഹാര്‍മോണിയത്തിലും ഒരേപോലെ വിരലുകളോടിക്കാന്‍ കഴിഞ്ഞിരുന്ന ബാബുക്ക, ഗായകര്‍ക്കൊപ്പം ഇരുന്ന് സ്വയം പാടിപ്പിച്ചാണ് ഈണങ്ങള്‍ പഠിപ്പിച്ചിരുന്നത്. പലപ്പോഴും റെക്കോര്‍ഡിങ് സ്റ്റുഡിയോകളില്‍ അദ്ദേഹം കാണിച്ച ആത്മാര്‍ത്ഥതയും സംഗീതത്തോടുള്ള അര്‍പ്പണബോധവും സിനിമാ പ്രവര്‍ത്തകരെ പോലും അത്ഭുതപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ലതേഷ് മംഗലശ്ശേരിയുടെയും മറ്റ് ഗായകരുടെയും ശബ്ദത്തിലൂടെയും, ഒടുവില്‍ സാക്ഷാല്‍ ബാബുക്കയുടെ തനത് ആലാപനത്തിലൂടെയും ആ പാട്ടുകള്‍ പുതിയ തലമുറയെയും തേടിയെത്തുന്നു. പ്രണയത്തിന്റെ ആഴവും വിരഹത്തിന്റെ തീവ്രതയും സംഗീതത്തിലൂടെ ഇത്രമേല്‍ മനോഹരമായി ആവിഷ്‌കരിച്ച മറ്റൊരു സംഗീത സംവിധായകന് മലയാളത്തില്‍ ഉണ്ടാകില്ല.
കോഴിക്കോടിന്റെ മണ്ണുമായി ബാബുരാജിനുണ്ടായിരുന്ന ബന്ധം വളരെ വിശേഷപ്പെട്ടതാണ്. കോഴിക്കോടിന്റെ സാംസ്കാരിക പാരമ്പര്യത്തിലും സംഗീത ലോകത്തും ബാബുക്ക ഒരു അവിഭാജ്യ ഘടകമാണ്. എസ്.കെ. പൊറ്റെക്കാട്ട്, വൈക്കം മുഹമ്മദ് ബഷീര്‍ തുടങ്ങിയ സാഹിത്യകാരന്മാര്‍ക്കൊപ്പം കോഴിക്കോടിന്റെ സാംസ്കാരിക മുഖം രൂപപ്പെടുത്തുന്നതില്‍ ബാബുരാജ് വഹിച്ച പങ്ക് വളരെ വലുതാണ്. കടപ്പുറവും മിഠായിത്തെരുവുറങ്ങാത്ത കോഴിക്കോടും ബാബുക്കയുടെ പാട്ടുകളില്ലാതെ പൂര്‍ണ്ണമാകില്ല. കോഴിക്കോടന്‍ സായാഹ്നങ്ങളില്‍ ഹോട്ടലുകളിലും കഫേകളിലും ഉയര്‍ന്നുകേട്ട ആ ഈണങ്ങള്‍ പിന്നീട് മലയാളികളുടെ ദേശീയ ഗാനങ്ങള്‍ പോലെയായി മാറി. ലളിതമായ ജീവിതം നയിച്ചിരുന്ന, സംഗീതത്തെ മാത്രം പ്രാണനായി കണ്ട ആ മനുഷ്യന്‍ കടന്നുപോയത് വലിയൊരു ശൂന്യതയാണ്. എങ്കിലും അദ്ദേഹം ബാക്കിവെച്ചുപോയ ഈണങ്ങള്‍ ഇന്നും മലയാളിയുടെ സന്തോഷങ്ങളിലും സങ്കടങ്ങളിലും കൂട്ടായി കൂടെയുണ്ട്.
ഇന്നത്തെ കാലത്ത് സംഗീത ലോകം എത്രയൊക്കെ ആധുനികവല്‍ക്കരിക്കപ്പെട്ടാലും, ട്യൂണുകളുടെ വേഗതയും ഡിജിറ്റല്‍ സംഗീതവും എത്രയൊക്കെ മാറിമറിഞ്ഞാലും, ബാബുരാജ് ഈണമിട്ട ഒരു ഗാനം കേള്‍ക്കുമ്പോള്‍ ഉണ്ടാകുന്ന ആത്മനിര്‍വൃതി മറ്റൊന്നിനും നല്‍കാന്‍ കഴിയില്ല. തലമുറകള്‍ മാറിവരുമ്പോഴും പുതിയ ഗായകര്‍ ബാബുക്കയുടെ പാട്ടുകള്‍ റീമേക് ചെയ്യാനും കവര്‍ വേര്‍ഷനുകള്‍ പാടാനും മത്സരിക്കുന്നത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഗീതത്തിന്റെ കാലാതീതമായ പ്രസക്തിയാണ് വിളിച്ചോതുന്നത്. സംഗീത മത്സരാര്‍ത്ഥികള്‍ തങ്ങളുടെ പ്രതിഭ തെളിയിക്കാന്‍ ബാബുക്കയുടെ പാട്ടുകളെ ആശ്രയിക്കുന്നു. ഒരു സംഗീത സംവിധായകന് ഇതില്‍പ്പരമെന്ത് അംഗീകാരമാണ് ലഭിക്കാനുള്ളത്? ഷാരൂഖ് ഖാന്‍ കോഴിക്കോട് പരേഡ് മൈതാനത്ത് വെച്ച് അത്ഭുതത്തോടെ ചോദിച്ചതുപോലെ, വിടപറഞ്ഞ് ഇത്രയും കാലം കഴിഞ്ഞിട്ടും ആത്മാവിലേക്ക് ആവാഹിക്കാന്‍ ഇത്രയധികം ആള്‍ക്കാര്‍ കാത്തുനില്‍ക്കുന്ന മറ്റൊരു സംഗീതജ്ഞന്‍ നമുക്കില്ല.
ബാബുരാജിന്റെ സംഗീത ജീവിതം പരിശോധിക്കുമ്പോൾ അതിശയിപ്പിക്കുന്ന ഒരുപാട് ഏടുകൾ കാണാൻ സാധിക്കും. ഡൽഹിയിൽ നിന്ന് സംഗീതാന്വേഷണത്തിന്റെ ഭാഗമായി കോഴിക്കോട്ടേക്ക് എത്തിയ സംഗീതജ്ഞൻ ജാൻ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെയും റുഗ്മിണിയുടെയും മകനായി ജനിച്ച ബാബുരാജ് ബാല്യകാലം മുതൽക്കേ സംഗീതത്തിന്റെ അന്തരീക്ഷത്തിലാണ് വളർന്നത്. ഔപചാരികമായ വലിയ സംഗീത പരിശീലനങ്ങളേക്കാൾ ഉപരിയായി സ്വന്തം കഴിവും സംഗീതത്തോടുള്ള അടങ്ങാത്ത അഭിനിവേശവുമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൈമുതൽ. ഹർമോണിയത്തിലും ഗിറ്റാറിലും മറ്റ് നിരവധി സംഗീതോപകരണങ്ങളിലും അദ്ദേഹം കൈവരിച്ച പ്രാവീണ്യം അവിശ്വസനീയമായിരുന്നു. നാടകങ്ങളിലും ഗാനമേളകളിലും ഒക്കെ സജീവമായിരുന്ന അദ്ദേഹം മലയാള സിനിമയിലേക്ക് കടന്നുവന്നത് അപ്രതീക്ഷിതമായിട്ടാണെങ്കിലും ആ കടന്നുവരവ് മലയാള ചലച്ചിത്ര ഗാനശാഖയുടെ മുഖച്ഛായ തന്നെ മാറ്റിമറിച്ചു. നീലക്കുയിൽ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ സംഗീത ലോകത്തേക്ക് കാലെടുത്തുവെച്ചതുമുതൽ പിന്നീട് മലയാളിയുടെ പ്രണയവും വിരഹവും സങ്കടങ്ങളും സന്തോഷങ്ങളും ബാബുരാജിന്റെ ഈണങ്ങളിലൂടെയാണ് ശബ്ദം കണ്ടെത്തിയത്.
മലയാള സിനിമയിലെ എക്കാലത്തെയും മികച്ച ഗാനങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും ബാബുരാജിന്റെ ഈണത്തിൽ പിറന്നവയാണ് എന്നത് ചരിത്രസത്യമാണ്. പി. ഭാസ്കരൻ, വയലാർ രാമവർമ്മ, ഒ.എൻ.വി. കുറുപ്പ് തുടങ്ങിയ വിഖ്യാത കവികളുടെ വരികൾക്ക് ബാബുരാജ് നൽകിയ സംഗീതം കേവലം ഈണങ്ങൾ മാത്രമായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് ജീവന്റെ തുടിപ്പുകളായിരുന്നു. ‘താമസമെന്തേ വരുവാൻ പ്രിയേ…’, ‘അനുരാഗ ഗ്രാമത്തിൽ…’, ‘ഒരു പുഷ്പം മാത്രമെൻ കയ്യിൽ കരുതാന്‍…’, ‘സന്യാസിനി നിൻ പുണ്യ തപസ്സിൽ…’, ‘തൂമഞ്ഞിൽ മൂടിയ രാവിൽ…’, ‘കാട്ടുപുഴ ചെറിയൊരു…’, ‘ഇന്നലെ മയങ്ങുമ്പോൾ…’, ‘വിടപറയും മുൻപെ…’, ‘മാനത്തെ കായലിൽ…’, ‘അറബിക്കടൽ…’, ‘കടലേ നീലാകാശ കടലേ…’, ‘എഴുതിയതാരോ ആവോ…’, ‘പാതിരാവായില്ല ജാസ്മിൻ…’, ‘ഏകാന്തതയുടെ അപൂർവ്വ രാഗം…’, ‘കണ്ണീരിൽ മുങ്ങി…’, തുടങ്ങി എണ്ണിയാൽ തീരാത്തത്രയും മാസ്റ്റർപീസുകൾ അദ്ദേഹം സമ്മാനിച്ചു. ഓരോ ഗാനവും ഓരോ അനുഭവമാണ്; ഓരോ രാഗവും ഓരോ ജീവിത കഥയാണ്. പ്രണയത്തിന്റെ തീവ്രതയും വിരഹത്തിന്റെ നൊമ്പരവും ഒരേപോലെ സംഗീതത്തിൽ സംയോജിപ്പിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് മാത്രമേ കഴിഞ്ഞിരുന്നുള്ളൂ.
ഹിന്ദുസ്ഥാനി രാഗങ്ങളായ ദർബാരി കാനഡ, യമൻ, ഭൈരവി തുടങ്ങിയവയെ മലയാള ചലച്ചിത്ര ഗാനങ്ങളിലേക്ക് അതിമനോഹരമായി സന്നിവേശിപ്പിക്കുന്നതിൽ ബാബുരാജ് കാണിച്ച പാടവം അദ്ഭുതകരമായിരുന്നു. ഗസൽ ശൈലിയുടെ മനോഹാരിത മലയാള സിനിമയ്ക്ക് പരിചിതമാക്കിയത് അദ്ദേഹമാണ്. പലപ്പോഴും റെക്കോർഡിംഗ് സ്റ്റുഡിയോകളിൽ വെച്ച് തത്സമയം ഈണങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും പാട്ടുകാർക്ക് അത് പകർന്നുനൽകുകയും ചെയ്ത പ്രതിഭയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. പി. സുശീലയുടെയും കെ.ജെ. യേശുദാസിന്റെയും എസ്. ജാനകിയുടെയും പി. ലീലയുടെയും കെ.പി. ബ്രഹ്മാനന്ദന്റെയും ജയചന്ദ്രന്റെയും ശബ്ദങ്ങൾ ബാബുരാജിന്റെ ഈണങ്ങളിലൂടെ അഴിഞ്ഞാടിയപ്പോൾ മലയാളികൾ കേട്ടത് സ്വർഗ്ഗീയ സംഗീതമായിരുന്നു. പാട്ടിലെ വരികൾക്ക് ഒട്ടും കോട്ടം തട്ടാതെ, ആ വരികളുടെ അർത്ഥവും ഭാവവും ചോർന്നുപോകാതെ സംഗീതം നൽകാൻ അദ്ദേഹത്തിന് പ്രത്യേക കഴിവുണ്ടായിരുന്നു. കവിതയും സംഗീതവും ഒന്നായി അലിഞ്ഞുചേരുന്ന അത്ഭുതക്കാഴ്ചയാണ് ബാബുരാജിന്റെ പാട്ടുകളിൽ കാണാൻ കഴിയുന്നത്.
വ്യക്തിജീവിതത്തിൽ തികഞ്ഞ ഒരു ബോഹ്രിയൻ ജീവിതരീതിയായിരുന്നു ബാബുരാജ് പുലർത്തിയിരുന്നത്. പണത്തോടോ സമ്പാദ്യത്തോടോ യാതൊരുവിധ ആഗ്രഹങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിന് ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. കൈനിറയെ പണം വന്ന കാലത്തും അതൊക്കെ സുഹൃത്തുക്കൾക്കും ആവശ്യക്കാർക്കും വാരിക്കോരി നൽകിയ വലിയ മനസ്സിന്റെ ഉടമയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. സ്നേഹവും സംഗീതവും മാത്രമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമ്പാദ്യം. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അവസാന കാലഘട്ടത്തിൽ വലിയ സാമ്പത്തിക പ്രയാസങ്ങൾ നേരിടേണ്ടി വന്നിട്ടും തന്റെ സംഗീതത്തിന്റെ അന്തസ്സ് അദ്ദേഹം ഒരിക്കലും വിട്ടുകൊടുത്തില്ല. എല്ലാവരുടെയും പ്രിയപ്പെട്ട ‘ബാബുക്ക’യായി ജീവിച്ച്, സംഗീതത്തിനായി മാത്രം സ്വയം സമർപ്പിച്ച് അദ്ദേഹം ഈ ലോകത്തോട് വിടപറഞ്ഞു. എന്നാൽ അദ്ദേഹം ബാക്കിവെച്ചുപോയ ഈണങ്ങൾ ഇന്നും മലയാളിയുടെ സിരകളിൽ അലയടിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
ഇന്ന് കാലം എത്രയോ മുന്നോട്ട് പോയിരിക്കുന്നു, സംഗീത ശാഖയിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിച്ചിരിക്കുന്നു, പുതിയ പുതിയ ഈണങ്ങളും ശൈലികളും കടന്നുവന്നിരിക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, മഴയുള്ള ഒരു സന്ധ്യയിൽ ഒരു ബാബുരാജ് ഗാനം കേൾക്കുമ്പോൾ മലയാളിയുടെ മനസ്സ് ഒന്നു കൊള്ളും, പഴയ കാലത്തിന്റെ നൊമ്പരങ്ങളിലേക്കും പ്രണയത്തിലേക്കും അത് നമ്മെ തിരികെക്കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോകും. അതാണ് ബാബുരാജിന്റെ സംഗീതത്തിന്റെ മാസ്മരികത. എത്ര തലമുറകൾ കഴിഞ്ഞാലും ആ ഈണങ്ങൾ മാഞ്ഞുപോകില്ല. കാരണം അത് മലയാളിയുടെ സാംസ്കാരിക തനിമയോടൊപ്പം അത്രമേൽ ഇഴചേർന്നുപോയ ഒന്നാണ്. എം.എസ്. ബാബുരാജ് എന്ന അനശ്വര സംഗീത സംവിധായകന്റെ സ്മരണയ്ക്ക് മുന്നിൽ ആദരാഞ്ജലികൾ അർപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, ആ പാട്ടുകൾ നൽകിയ സൗന്ദര്യത്തിന് നന്ദി പറഞ്ഞുകൊണ്ട് നമുക്ക് ആ ഈണങ്ങളെ ഇനിയും നെഞ്ചേറ്റാം.