ദക്ഷിണേന്ത്യൻ സിനിമയുടെ ചരിത്രം തുറന്നു നോക്കുമ്പോൾ, വില്ലന്മാരുടെ ഒരു വേറിട്ട പാത തന്നെയുണ്ട്. ചിലരുടെ ദൃഷ്ടിയാണ് പേടി ജനിപ്പിച്ചത്, ചിലരുടെ ശബ്ദം കൊണ്ടു തന്നെ തിയേറ്ററുകളിൽ നിശ്ശബ്ദത പടരാറുണ്ട്. എന്നാൽ, ഒരു നടന്റെ വില്ലനിസം പത്ത് തലമുറകളുടെ ഓർമ്മകളിൽ പതിഞ്ഞുകിടക്കുകയും, അതേ സമയം ഇണക്കമാർന്നൊരു മനുഷ്യൻ എന്ന നിലയിൽ എല്ലാവരുടെയും ആദരവും സ്നേഹവും സ്വന്തമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് അപൂർവമാണ്. അത്തരമൊരു അപൂർവതയാണ് മഞ്ചേരി നാരായണൻ നമ്പ്യാർ എന്നഎം. എൻ. നമ്പ്യാർ.സിനിമയുടെ വെള്ളിത്തിരയിലും ജീവിതത്തിന്റെ കരിമ്പടങ്ങളിലും തിളങ്ങിയ അതുല്യ പ്രതിഭ. അഭിനയത്തിൽ അതിരുകളില്ലാത്ത സമർപ്പണം നൽകിയ കലാകാരന്റെ ഓർമകൾക്ക് ഇന്ന് 17 വയസ്സാണ്. ഇന്ത്യൻ സിനിമയുടെ എക്കാലത്തെയും മികച്ച അഭിനയ പ്രതിഭയ്ക്ക് സെല്ലുലോയ്ഡിന്റെ ഓർമപ്പൂക്കൾ.
1919 മാർച്ച് 7-ന് കണ്ണൂരിന് സമീപം കണ്ടക്കൈയിൽ ജനിച്ച നമ്പ്യാർക്ക്, ഒമ്പതാം വയസ്സിൽ തന്നെ അച്ഛനെ നഷ്ടമായി. ഈ പ്രാരംഭവ്യഥയാണ് പിന്നീട് അദ്ദേഹത്തെ ഉറച്ച മനസുള്ള, താൻ ലക്ഷ്യമിട്ട വഴി വിട്ടുമാറാത്ത വ്യക്തിയായി നയിച്ചത്. പുത്രധർമ്മത്തിന്റെ പാത പിന്തുടർന്ന് അമ്മയ്ക്ക് അയക്കുന്ന രണ്ടു രൂപയും തനിക്കായി സൂക്ഷിക്കുന്ന ഒരു രൂപയുമാണ് പിന്നീട് സിനിമയിലെ അനുഷ്ഠാനപ്രിയനായ വ്യക്തിഗത ശുദ്ധതയുടെ അടിത്തറയായത്. ജീവിതത്തിന്റെ ഈ തുടക്കമാണ് അദ്ദേഹത്തെ ഒരു സത്യമായ കലാകാരനാക്കി മാറ്റിയത്; വാക്കുകളിൽ ശുദ്ധി, ജീവിതത്തിൽ സംയമനം, അഭിനയത്തിൽ അതിരുകളില്ലാത്ത സമർപ്പണം.
നമ്പ്യാരുടെ കലാജീവിതം ആരംഭിച്ചത് നവാബ് രാജമാണിക്കത്തിന്റെ ട്രൂപ്പിൽ നിന്നാണ്. പിന്നീട് മധുര ബാലനട വിനോദകാനസ ഭയുടെ വഴി അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിനയത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനശിലകൾ ഉറപ്പിച്ചു. 13-ാം വയസ്സിൽ തന്നെ വേദിയിലേക്കുള്ള ആകർഷണം അദ്ദേഹത്തിൽ വളർന്നു. 1935-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഭക്ത രാമദാസ് ആണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ ചിത്രം. ഹാസ്യവേഷത്തിലാണ് അദ്ദേഹം അന്ന് അഭിനയിച്ചത്. ഒരു ഹാസ്യനടനായി തുടങ്ങിയ യാത്രയിൽ, ജീവിതത്തിന്റെ വഴിത്തിരിവുകൾ അദ്ദേഹത്തെ വില്ലത്തരത്തിന്റെ മുഖമുദ്രയിലേക്ക് നയിച്ചതും ഒരു പക്ഷെ കാലത്തിന്റെ നിയോഗമായിരിക്കാം.
ആദ്യകാലത്ത് അദ്ദേഹം നായകനായും അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. പക്ഷേ, വില്ലനായിട്ടാണ് അദ്ദേഹത്തെ ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ തന്നെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഓർക്കുന്നത്. നമ്പ്യാർ സ്ക്രീനിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുമ്പോൾ പ്രേക്ഷകരുടെ മനസ്സിൽ തോന്നുന്ന ഒരു തരം പരാജയഭയം, അത്രയും ശക്തമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ വേഷങ്ങൾ. എന്നാൽ, അത് ഒരിക്കലും അക്രമത്തിന്റെ ചിത്രീകരണമല്ല; മറിച്ച് അഗാധമായ കലാ വൈദഗ്ധ്യത്തിന്റെ പ്രകടനമായിരുന്നു. 1950 മുതൽ 70 വരെ തമിഴ് സിനിമ കാണുന്നവർക്ക് എം.ജി.ആർ–നമ്പ്യാർ കൂട്ടുകെട്ട് ഒരു മായാജാലമായിരുന്നു. ‘നാടോടി മന്നൻ, എങ്ക വീട്ടു പിള്ളൈ, ആയിരത്തിൽ ഒരുവൻ, പടഗോട്ടി, തിരുദാതെ, കാവൽകാരൻ’ ഈ ചിത്രങ്ങളിലെ വില്ലൻ വേഷങ്ങൾ തമിഴ് സിനിമയിൽ വില്ലനിസം എങ്ങനെയാകണം എന്നതിന് പാഠപുസ്തകങ്ങളാണ്.
ശിവാജി ഗണേശനൊപ്പം നടത്തിയ അഭിനയമികവുകൾ നമ്പ്യാറിനെ ഉയർത്തി വച്ച മറ്റൊരു വേദിയായിരുന്നു. അംബികാപതി, നെഞ്ചം മറപ്പതില്ലൈ, ഉത്തമപുത്തിരൻ,തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രകടനം, വില്ലന്മാരെ സിനിമയിൽ ഒരു നിർണ്ണായക ശക്തിയായി ജനങ്ങൾ കാണാൻ സാധ്യതയൊരുക്കി. ജെമിനി ഗണേശൻ, ജയ്ശങ്കർ, രജനീകാന്ത്, കമൽ ഹാസൻ, ഭാഗ്യരാജ് മുതൽ ഏറ്റവും പുതിയ തലമുറയിലെ നിരവധി നടന്മാരോടൊപ്പം അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചുകഴിഞ്ഞു. അദ്ദേഹം തുടർന്നുപറഞ്ഞ ഒരു വാക്കുണ്ട്: “എനിക്ക് ഇഷ്ടമില്ലാത്ത ഒരു നടനും ഇല്ല.” അതുവരെ കണ്ട വില്ലന്മാരിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, വേഷങ്ങളുടെ ശക്തിയാണ് അദ്ദേഹത്തെ നിരന്തരം മുൻനിരയിലേക്കുയർത്തിയത്.
ഏകദേശം 1000-ലധികം സിനിമകളിൽ നമ്പ്യാർ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. തമിഴ്, മലയാളം, തെലുങ്ക്, ഹിന്ദി, ഇംഗ്ലീഷ് എന്നിവയുൾപ്പെടെ പല ഭാഷകളിലായി അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചു. ദി ജംഗിൾ എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ചിത്രത്തിലുറങ്ങുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചെറിയ വേഷം പോലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സർഗാത്മകതയെ തെളിയിക്കുന്നതാണ്. സിനിമയിലെത്തിപ്പെട്ടെങ്കിലും നാടകത്തിന്റെ വേദി അദ്ദേഹത്തിന് ഒരിക്കലും വിട്ടുമാറിയിട്ടില്ല. നമ്പ്യാർ നാടക മന്ദ്രം എന്ന പേരിൽ സ്വന്തം നാടക സംഘത്തെയും അദ്ദേഹം നടത്തി. സ്റ്റേജിലും പറഞ്ഞുവരുന്ന ‘കവിയിൻ കനവ്’, ‘കല്യാണ സൂപ്പർമാർക്കറ്റ്’ എന്നീ നാടകങ്ങൾ വലിയ വിജയം കണ്ടു. നമ്പ്യാർ സ്വാമി എന്നത് തമിഴ് സിനിമയിലെ അനവധി ആളുകൾ അദ്ദേഹത്തിനുവേണ്ടി ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വിശേഷണമാണ്. ഒരു വില്ലനായ അദേഹം, യഥാർത്ഥ ജീവിതത്തിൽ അത്യന്തം ഭക്തനും ശുദ്ധസസ്യാഹാരിയുമായിരുന്നു. ശബരിമല ലക്ഷങ്ങളിൽ ഒട്ടേറെ സന്ദർശനങ്ങൾ നടത്തിയ അദ്ദേഹം, 65 തവണക്കു മുകളിൽ സന്നിധാനത്ത് എത്തിയിട്ടുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് തന്നെയാണ് അദ്ദേഹത്തെ “മഹാ ഗുരുസ്വാമി” എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നത്.
“ശബരിമല സീസണിലാണ് അദ്ദേഹം മരിച്ചത്—അതൊരു ഭാഗ്യം തന്നെ.” മനുഷ്യന്റെ വിശ്വാസം ജീവിതത്തെ എത്രത്തോളം സ്വാധീനിക്കാമെന്നതിന് നമ്പ്യാർ ജീവിതം ഒരു തെളിവായിരുന്നു. അഭിനയത്തിലെ നിരന്തരശ്രമം, കൃത്യത, സമയപാലനം ഇവയൊക്കെ നമ്പ്യാർ സ്വകാര്യജീവിതത്തിലും പാലിച്ചിരുന്ന കാര്യങ്ങളാണ്. മേക്കപ്പിന് മണിക്കൂറുകൾ എടുത്താലും ക്ഷമയോടെ ഇരിക്കും, ഷൂട്ടിങ് സെറ്റിൽ ഒരിക്കലും കാര്യമില്ലാത്ത ശബ്ദമില്ല; പഴകിയ വെളിച്ചത്തിൽ പോലും കഥാപാത്രത്തിനനുസരിച്ചുള്ള കണ്ണുകളോട് അദ്ദേഹം ക്യാമറ നേരിടും. “ക്യാമറ ഓണാകുമ്പോൾ മാത്രമാണ് അദ്ദേഹം വില്ലനായത്.” എന്ന സഹ നടിയുടെ വാക്കുകൾ ഇന്നും കാലാന്തരങ്ങൾക്കും അപ്പുറത്ത് നിന്ന് മുഴങ്ങി കേൾക്കുന്നു.
2008 നവംബർ 19-ന്, വിടപറയുമ്പോൾ 89 വയസ്സിന്റെ സായാഹ്നത്തിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനസും ശരീരവും ശക്തമായിരുന്നു. ഭാര്യ രുഗ്മിണി നമ്പ്യാർ, മക്കൾ സുകുമാർ നമ്പ്യാർ, മോഹൻ നമ്പ്യാർ, സ്നേഹ നമ്പ്യാർ എല്ലാവരും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതയാത്രയിൽ നിർണായകർ ആയിരുന്നു.
നമ്പ്യാറിന്റെ വിടപറച്ചിൽ ഒരു വ്യക്തിയുടെ മരണം മാത്രമായിരുന്നില്ല തമിഴ് സിനിമയുടെ ഒരു അധ്യായം അവസാനിക്കുന്ന നിമിഷവുമായിരുന്നു.
മരണത്തിൽ പങ്കു ചേർന്ന് കൊണ്ട് അഭിനേതാക്കളും സംവിധായകരും പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വ്യക്തിപരമായ മഹത്വം തുറന്നു കാട്ടുന്നവയ്യായിരുന്നു. പി. വാസു: “വില്ലനായി അദ്ദേഹത്തെ മാറ്റി മറ്റൊരാളെ ചിന്തിക്കാൻ പോലും കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല.” മനോരമ: “ക്യാമറ ഓണാകുമ്പോൾ മാത്രം അദ്ദേഹം വില്ലൻ. മറ്റുള്ള സമയത്ത് ഒരു ചിരിയുടെ കിണറ്.” ജെ. ജയലളിത: “അദ്ദേഹം എന്നെ അത്യന്തം സ്നേഹിച്ചിരുന്നു; അഭിനയരംഗത്തിന്റെ വലിയ നഷ്ടം.” നൃത്തസംവിധായകൻ സുന്ദരം: “വ്യവസായത്തിലെ പലരും ശബരിമലയിലേക്ക് പോകാൻ കാരണം നമ്പ്യാരാണ്.” ഇത്തരം വാക്കുകൾ ഒരാളുടെ കലാജീവിതത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ വിലയിരുത്തലായിരുന്നു.
വില്ലനിസത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ എം. എൻ. നമ്പ്യാർ എന്ന ഒരു പേര് ഒരു അനശ്വര മുദ്രയാണ്. അദ്ദേഹം മലയാളിയാണെങ്കിലും, തമിഴ് സിനിമയുടെ വേരുകളിലേക്ക് പടരുകയായിരുന്നു. ഒരു നടൻ തന്റെ ജീവിതകാലത്ത് നൂറുകണക്കിന് വേഷങ്ങൾ ചെയ്തേക്കാം, പക്ഷേ വേഷങ്ങളെ ഒരു പാഠപുസ്തകമാക്കുന്നവർ വിരളമാണ്. നമ്പ്യാർ അത്തരത്തിലൊരാളായിരുന്നു. തലമുറകൾ മാറിയാലും, വില്ലന്മാരുടെ വേഷങ്ങൾ മാറിയാലും, ആളുകൾ മനസ്സിൽ വരച്ച് നടത്തുന്ന ഒരു വില്ലന്റെ രൂപം ഇപ്പോഴും എം. എൻ. നമ്പ്യാറിന്റേതുതന്നെയാണ്. മവേലി ചിരി, കണ്മുനകളിൽ നിശ്ശബ്ദമായി കളിയാടുന്ന കൊളുത്തുകൾ, മൃദുവായതും വിചിത്രവുമായ സംഭാഷണശൈലി… എല്ലാം നിറഞ്ഞ ഒരു അപൂർവ വിശ്വം. ഇന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഓർമ്മദിനത്തിൽ, സിനിമയുടെ വെള്ളിത്തിരയിലെ ഏറ്റവും മൃദുഹൃദയനായ വില്ലനോടുള്ള ആത്മസമർപ്പണം. കഥാപാത്രം മാറിയാലും, വ്യക്തിത്വം മാറ്റമില്ലാത്ത ഒരു മഹാത്മാവിനെ നാം ഇന്ന് ഓർക്കുന്നു. ഇന്ത്യൻ സിനിമയിലെ മഹാനായ നടന് ഒരിക്കൽ കൂടി ഹൃദയത്തിൽ നിന്നും “ഓർമപ്പൂക്കൾ”.