വ്യത്യസ്തമായ ആലാപന ശൈലിയിലൂടെ മലയാളികളുടെ ഹൃദയം കവർന്ന ഗായികയാണ് വൈക്കം വിജയലക്ഷ്മി. തന്റെ പരിമിതികളെ
അതുല്യമായ കഴിവും, ആത്മവിശ്വാസവും, പ്രയത്നശീലതയും കൊണ്ട് മറികടന്ന് വിസ്മയിപ്പിച്ച അതുല്യ പ്രതിഭ. ഇന്ന് ഭാഷാഭേദമന്യേ ആരാധകരുള്ള വിജയലക്ഷ്മി ശാസ്ത്രീയസംഗീതജ്ഞ, ചലച്ചിത്രഗായിക, ഗായത്രിവീണവായനക്കാരി എന്നീ നിലകളിലൊക്കെയും പ്രശസ്തയാണ്. സംഗീത ലോകത്തിന്റെ മനം കവർന്ന ഗായികയ്ക്ക് ഇന്ന് ജന്മദിനമാണ്. പ്രിയപ്പെട്ട വൈക്കം വിജയലക്ഷ്മിക്ക് സെല്ലുലോയ്ഡിന്റെ ഹൃദയം നിറഞ്ഞ ജന്മദിനാശംസകൾ.
1981 ഒക്ടോബർ 7-ന് , കോട്ടയം ജില്ലയിലെ വൈക്കം ഉദയനപുരം ഉഷാനിലയത്തിൽ വി. മുരളീധരന്റെയും പി.കെ. വിമലയുടെയും മകളായാണ് വിജയലക്ഷ്മിയുടെ ജനനം. ജന്മനാ അന്ധയാണെങ്കിലും കാഴ്ചയുടെ അഭാവം അവളുടെ സ്വപ്നങ്ങളെയും പ്രതിഭയെയും തടഞ്ഞില്ല. ബാല്യത്തിൽ തന്നെ സംഗീതത്തോടുള്ള ഒരു സ്വാഭാവിക ആകർഷണം അവളിൽ പ്രകടമായിരുന്നു. അച്ഛൻ മുരളീധരൻ സംഗീതം മനസ്സിലാക്കിയ വ്യക്തിയായിരുന്നു. മകളുടെ സംഗീതതാൽപര്യത്തെ അദ്ദേഹം അതീവ കരുതലോടെ വളർത്തി.
ഒരു കളിപ്പാട്ടവീണയാണ് വിജയലക്ഷ്മിയുടെ സംഗീതജീവിതത്തിന് തുടക്കമിട്ടത്. ആ വീണയിൽ പാട്ടുകൾ വായിക്കുന്ന മകളെ കണ്ട മുരളീധരൻ, അവൾക്കായി ഒരു ഒറ്റക്കമ്പി വീണ നിർമിച്ചു നൽകി. ഈ ഒറ്റക്കമ്പിവീണയെയാണ് പിന്നീട് പ്രശസ്ത വൈദ്യനാഥൻ “ഗായത്രി വീണ” എന്ന് പേരിട്ടത്. അതിനുശേഷം ആ വീണ വിജയലക്ഷ്മിയുടെ ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമായിത്തീർന്നു അതിലുപരി സംഗീതത്തിന്റെ ആത്മാവായിത്തീർന്നു.
വിജയലക്ഷ്മിയുടെ കൈകളിൽ ഗായത്രിവീണ ഒരു ഉപകരണമല്ല, ആത്മാവിന്റെ ശബ്ദമാണ്. ഈ പ്രത്യേക സംഗീതോപകരണം ഏകകമ്പിയിൽ നിന്നുള്ള സ്വരസൗന്ദര്യത്തിന്റെ പ്രതീകമാണ്. ഗായത്രിവീണയുടെ മാധുര്യവും ശാസ്ത്രീയസംഗീതത്തിന്റെ പാവനതയും ചേർന്നാണ് വിജയലക്ഷ്മിയുടെ കച്ചേരികൾ സംഗീതാസ്വാദകരെ വിസ്മയിപ്പിക്കുന്നത്. ഇന്ന് 18 വർഷത്തിലേറെയായി അവൾ ഗായത്രിവീണയോടെ സംഗീതകച്ചേരികൾ നടത്തുന്നു.
ചെമ്പൈ സംഗീതോൽസവം, സൂര്യ ഫെസ്റ്റിവൽ, സ്വാതി സംഗീതോത്സവം തുടങ്ങി നിരവധി സംഗീതമേളകളിൽ അവളുടെ വീണയുടെ ശബ്ദം മുഴങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. ഓരോ പരിപാടിയിലും ഗായത്രിവീണയുടെ മൃദുസ്വരങ്ങൾ പ്രേക്ഷകരുടെ ഹൃദയം സ്പർശിച്ചിരിക്കുന്നു. സംഗീതത്തിന്റെ രൂപവും പരിധിയും മാറ്റിമറിച്ച് “സംഗീതം കണ്ണുകൾക്കല്ല, മനസ്സിനാണ്” എന്ന് തെളിയിക്കുകയാണ് വിജയലക്ഷ്മി ചെയ്തത്.
വിജയലക്ഷ്മി ബാല്യത്തിൽ തന്നെ ശാസ്ത്രീയസംഗീതം അഭ്യസിക്കാൻ തുടങ്ങി. സംസ്ഥാന സ്കൂൾ യുവജനോത്സവത്തിൽ ശാസ്ത്രീയസംഗീതത്തിൽ ഒന്നാം സ്ഥാനം നേടി അവളുടെ കഴിവ് ആദ്യം സംസ്ഥാനതലത്തിൽ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു. സംഗീതരംഗത്ത് വളരാനും പഠിക്കാനുമുള്ള അവളുടെ ആഗ്രഹം ഏറെ ശക്തമായിരുന്നു. ഗുരുക്കന്മാരുടെ കീഴിൽ ശാസ്ത്രീയസംഗീതത്തിലെ ആഴങ്ങൾ അഭ്യസിച്ച അവൾക്ക്, കേൾവി മാത്രം കൊണ്ട് രാഗങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാനും പാട്ടുകൾ പാടാനും കഴിയുന്ന അപൂർവമായ ശ്രവണബുദ്ധിയുണ്ട്.
2013-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ കമൽ സംവിധാനം ചെയ്ത സെല്ലുലോയ്ഡ് എന്ന ചിത്രത്തിലെ “കാറ്റേ കാറ്റേ നീ പൂക്കാമരത്തിൽ…” എന്ന യുഗ്മഗാനം വിജയലക്ഷ്മിയെ പിന്നണി ഗായികയായി മലയാളികൾക്ക് പരിചയപ്പെടുത്തി. ജെ. ശ്രീറാമിനൊപ്പമുള്ള ആ പാട്ട് ഉടൻ തന്നെ ജനശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റി. അതിലൂടെ അവൾക്ക് കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരത്തിലെ ജൂറിയുടെ പ്രത്യേക പരാമർശം ലഭിച്ചു.
തുടർന്ന് “നാടൻ” എന്ന ചിത്രത്തിലെ “ഒറ്റയ്ക്ക് പാടുന്ന” എന്ന പാട്ട് വിജയലക്ഷ്മിയുടെ കരിയറിലെ മറ്റൊരു വലിയ മൈൽസ്റ്റോൺ ആയി. ആ ഗാനം അവൾക്ക് 2013-ലെ കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ്, 2014-ലെ ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ്, മിർച്ചി സംഗീത അവാർഡ് തുടങ്ങി നിരവധി ബഹുമതികൾ നേടിക്കൊടുത്തു.
മലയാളത്തിനു പുറമേ തമിഴ് സിനിമയായ യെന്നാമോ യെദോയിലെ “പുതിയ ഉലിഗൈ” എന്ന പാട്ടിലൂടെ അവർ തമിഴ് സംഗീതപ്രേമികളുടെയും ഹൃദയം കീഴടക്കി. ബാഹുബലിയിലെ “ആരിവൻ ആരിവൻ” എന്ന ഗാനം കൂടി വിജയലക്ഷ്മിയുടെ ശബ്ദത്തിന് ദേശീയതലത്തിൽ അംഗീകാരം ലഭിക്കാൻ സഹായിച്ചു.
സംഗീതരംഗത്ത് അവൾ നേടിയ പുരസ്കാരങ്ങളുടെ പട്ടിക അതിശയകരമാണ്. 2012: കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് – സെല്ലുലോയ്ഡിൽ നിന്നുള്ള “കാറ്റേ കാറ്റേ” എന്ന ഗാനത്തിന് പ്രത്യേക പരാമർശം, 2013: കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി അവാർഡ് (ലഘു സംഗീതം), 2013: മികച്ച പിന്നണി ഗായികയ്ക്കുള്ള കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് , 2014: ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ് (മികച്ച വനിതാ പിന്നണി ഗായിക – മലയാളം) – “ഒറ്റയ്ക്ക് പാടുന്ന”, 2014: മിർച്ചി സംഗീത അവാർഡ് , 2017: ഇന്റർനാഷണൽ തമിഴ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി (യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ്) നൽകുന്ന ബഹുമാന ഡോക്ടറേറ്റ് (D.Litt.) 2022: കേരളശ്രീ അവാർഡ് – കേരള സർക്കാരിന്റെ മൂന്നാമത്തെ പരമോന്നത സിവിലിയൻ ബഹുമതി
വിജയലക്ഷ്മിയുടെ ജീവിതം സംഗീതത്തോളം തന്നെ പ്രചോദനാത്മകമാണ് കുടുംബജീവിതവും. 2016-ൽ ബഹ്റൈൻ സ്വദേശിയായ ടെക്നീഷ്യനായ സന്തോഷുമായി വിവാഹനിശ്ചയം നടന്നെങ്കിലും, അവളുടെ അന്ധതയെ അപമാനിക്കുകയും സംഗീതജീവിതം ഉപേക്ഷിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തുവെന്ന കാരണത്താൽ അവൾ ധൈര്യമായി ആ വിവാഹനിശ്ചയം റദ്ദാക്കി. ഈ തീരുമാനം സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിലൂടെ വലിയ പിന്തുണ നേടി, സ്ത്രീധൈര്യത്തിന്റെയും ആത്മാഭിമാനത്തിന്റെയും പ്രതീകമായി അവൾ പ്രശംസിക്കപ്പെട്ടു.
2018 ഒക്ടോബർ 22-ന് മിമിക്രി ആർട്ടിസ്റ്റ് എൻ. അനൂപിനെ വൈക്കം ശ്രീ മഹാദേവ ക്ഷേത്രത്തിൽ വെച്ച് വിവാഹം കഴിച്ചു. പക്ഷേ വ്യക്തിപരമായ കാരണങ്ങളാൽ 2021 ജൂണിൽ അവർ വിവാഹമോചനം നേടി. ജീവിതത്തിലെ പ്രതിസന്ധികളിൽ പോലും തളരാതെ, സംഗീതമെന്ന ആത്മവിശ്വാസത്തിന്റെ പാതയിൽ അവർ മുന്നോട്ട് നടന്നു. സംഗീതത്തിൽ മാത്രമല്ല, മനുഷ്യജീവിതത്തിൽ ആത്മവിശ്വാസം എങ്ങനെ അത്ഭുതങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാമെന്ന് വൈക്കം വിജയലക്ഷ്മി സ്വന്തം ജീവിതംകൊണ്ട് തെളിയിച്ചു. അന്ധതയെന്ന പരിധി മറികടന്ന് സ്വരലോകത്ത് അശ്രാന്തമായി പാത കെട്ടിയ അവൾ, അനേകം യുവകലാകാരന്മാർക്കും സ്ത്രീകൾക്കും പ്രചോദനമായി.
വിജയലക്ഷ്മിയുടെ സംഗീതയാത്രയുടെ ഓരോ നിമിഷവും കേരളത്തിന്റെ സംഗീതപാരമ്പര്യത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. ഗായത്രിവീണയുടെ തന്ത്രികൾ തൊട്ടു മധുരമായി മുഴങ്ങുന്ന അവളുടെ സ്വരത്തിൽ മലയാളികൾ ഇന്നും പ്രചോദനം കണ്ടെത്തുന്നു. പ്രിയപ്പെട്ട കലാകാരിക്ക് ഒരിക്കൽ കൂടി ഹൃദയം നിറഞ്ഞ ജന്മദിനാശംസകൾ