മലയാള സിനിമയുടെ ചരിത്രത്തെ മമ്മൂട്ടിക്ക് മുമ്പും മമ്മൂട്ടിക്ക് ശേഷവും എന്ന് നിസംശയം വേർതിരിക്കാം. അഭിനയത്തോടുള്ള അടങ്ങാത്ത അഭിനിവേശവും മാറുന്ന കാലത്തിനൊപ്പം സ്വയം നവീകരിക്കാനുള്ള അസാമാന്യമായ കരുത്തും കൈമുതലാക്കിയ ഈ മഹാനടൻ, ഇപ്പോൾ പത്മഭൂഷൺ എന്ന പരമോന്നത ബഹുമതിയുടെ നെറുകയിൽ എത്തിനിൽക്കുകയാണ്. 1998-ൽ രാജ്യം പത്മശ്രീ നൽകി ആദരിച്ച മമ്മൂട്ടിക്ക് 28 വർഷത്തെ സുദീർഘമായ കാത്തിരിപ്പിന് ശേഷമാണ് ഈ വലിയ അംഗീകാരം തേടിയെത്തുന്നത്. തിരുവനന്തപുരത്തെ നിശാഗന്ധിയിൽ മികച്ച നടനുള്ള സംസ്ഥാന അവാർഡ് സ്വീകരിക്കുന്ന അതേ ദിവസം തന്നെ ഈ വാർത്ത എത്തിയത് ഒരു നിയോഗം പോലെ സുന്ദരമായി. ഓരോ അവാർഡും തനിക്ക് ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ പുരസ്കാരം എന്ന വണ്ണമുള്ള വിനയത്തോടെ സ്വീകരിക്കുന്ന മമ്മൂട്ടി, മലയാള സിനിമയുടെ ലോകവേദിയിലെ തന്നെ വലിയ അടയാളമാണ്. താൻ ഒരു ഇൻബോൺ ആക്ടറെല്ലെന്ന് സ്വയം പ്രഖ്യാപിക്കുന്ന മമ്മൂട്ടി സിനിമയുടെ പൂർണതയ്ക്കായി എടുക്കുന്ന റിസ്കുകൾ അപാരമാണ്. മലയാളത്തിന്റെ മെഗാസ്റ്റാറിന് സെല്ലുലോയ്ഡിന്റെ അഭിനന്ദനങ്ങൾ.
താൻ ഒരു ‘ഇൻബോൺ ആക്ടർ’ (ജന്മനാ നടൻ) അല്ലെന്ന് വിനയപൂർവ്വം പ്രഖ്യാപിക്കുമ്പോഴും, ഓരോ കഥാപാത്രത്തിനും വേണ്ടി മമ്മൂട്ടി നടത്തുന്ന തയ്യാറെടുപ്പുകൾ സമാനതകളില്ലാത്തതാണ്. അതിന്റെ സാക്ഷ്യപത്രങ്ങളാണ് അദ്ദേഹത്തെ തേടിയെത്തിയ പുരസ്കാരങ്ങൾ. ദേശീയ പുരസ്കാരം: മൂന്ന് തവണ (മതിലുകൾ, ഒരു വടക്കൻ വീരഗാഥ, പൊന്തൻമാട, അംബേദ്കർ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലൂടെ). സംസ്ഥാന പുരസ്കാരം: മികച്ച നടനുള്ള ഏഴ് പുരസ്കാരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ പത്ത് അവാർഡുകൾ. മലയാളത്തിന് പുറമെ തമിഴ്, തെലുങ്ക്, കന്നഡ, ഹിന്ദി, ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷകളിൽ മമ്മൂട്ടി തന്റെ അഭിനയമുദ്ര പതിപ്പിച്ചു. ’കളങ്കാവൽ’ പോലുള്ള പുതിയ കാലത്തെ ചിത്രങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം നടത്തുന്ന വേഷപ്പകർച്ചകൾ യുവതലമുറയെപ്പോലും അത്ഭുതപ്പെടുത്തുന്നതാണ്. മരണം വരെ യുവാവായി അഭിനയിക്കണം എന്ന വാശിയല്ല, മറിച്ച് മരണം വരെ മികച്ച നടനായി മാറണം എന്ന വാശിയാണ് അദ്ദേഹത്തെ ഇന്നും മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്നത്.
തിരുവനന്തപുരം നിശാഗന്ധി ഓഡിറ്റോറിയം കണ്ടിട്ടുള്ളതിൽ വച്ച് ഏറ്റവും വലിയ ജനക്കൂട്ടത്തിനായിരുന്നു കഴിഞ്ഞ ഞായറാഴ്ച സാക്ഷ്യം വഹിച്ചത്. മലയാളത്തിന്റെ മഹാനടൻ തന്റെ സംസ്ഥാന അവാർഡ് ഏറ്റുവാങ്ങുന്നത് കാണാൻ ഉച്ചയ്ക്ക് രണ്ട് മണി മുതൽ തന്നെ ജനങ്ങൾ നിശാഗന്ധിയിലേക്ക് ഒഴുകിയെത്തി. ആറരയ്ക്ക് നിശ്ചയിച്ചിരുന്ന ചടങ്ങിന് അഞ്ചുമണിയായപ്പോഴേക്കും ഇരിപ്പിടങ്ങൾ നിറഞ്ഞുകവിഞ്ഞു. മന്ത്രി വി. ശിവൻകുട്ടി മുതൽ മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയൻ വരെയുള്ള വിശിഷ്ടാതിഥികൾ വേദിയിലെത്തി. ടൊവിനോ തോമസ്, ആസിഫ് അലി, വേടൻ തുടങ്ങിയ യുവപ്രതിഭകളെ ജനങ്ങൾ ആവേശത്തോടെയാണ് വരവേറ്റത്. എന്നാൽ ആൾക്കൂട്ടത്തിന്റെ കണ്ണുകൾ തിരഞ്ഞത് ആ ഒരാളെ മാത്രമായിരുന്നു.
മെഗാസ്റ്റാറിന്റെ എൻട്രി. മുഖ്യമന്ത്രി എത്തിയതോടെ ചടങ്ങുകൾക്ക് തുടക്കമായി. ചലച്ചിത്ര അക്കാദമി സെക്രട്ടറി അജോയ് സ്വാഗതപ്രസംഗം നടത്തുന്നതിനിടയിലാണ് മലയാളത്തിന്റെ സുന്ദരരൂപം വേദിയിലേക്ക് എത്തിയത്. തൂവെള്ള മുണ്ടും ജുബ്ബയുമണിഞ്ഞ്, ട്രിം ചെയ്ത താടിയുമായി മമ്മൂട്ടി എത്തിയപ്പോൾ നിശാഗന്ധി ആർപ്പുവിളികളാൽ മുഖരിതമായി.അവാർഡ് ദാന ചടങ്ങിൽ ഹൃദയസ്പർശിയായ പല നിമിഷങ്ങളും അരങ്ങേറി. ജെ.സി. ഡാനിയേൽ പുരസ്കാരം ഏറ്റുവാങ്ങിയ ശാരദ, മമ്മൂട്ടിയെ കെട്ടിപ്പിടിച്ച് പഴയകാല ഓർമ്മകൾ പങ്കിട്ടത് കാണികളുടെ കണ്ണുനിറച്ചു. മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ കയ്യിൽ നിന്നും അവാർഡ് ഏറ്റുവാങ്ങിയ ശേഷം മമ്മൂട്ടി നടത്തിയ പ്രസംഗം ശ്രദ്ധേയമായിരുന്നു. ”സിനിമ എനിക്ക് വെറുമൊരു തൊഴിലല്ല, അതൊരു പ്രാർത്ഥനയാണ്.” – ഈ അർത്ഥം വരുന്ന മമ്മൂട്ടിയുടെ വാക്കുകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അർപ്പണബോധത്തെ ഒരിക്കൽ കൂടി ഉറപ്പിച്ചു.
മമ്മൂട്ടി എന്ന നടൻ കാലത്തിനൊപ്പം എങ്ങനെ സഞ്ചരിക്കുന്നു എന്നത് സിനിമാ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ഒരു പാഠപുസ്തകമാണ്. എഴുപതുകളിലും എൺപതുകളിലും സൂപ്പർതാരമായി തിളങ്ങുമ്പോഴും, പുതിയ തലമുറയിലെ സംവിധായകരുടെ പരീക്ഷണ ചിത്രങ്ങളിൽ ഭാഗമാകാൻ അദ്ദേഹം കാണിക്കുന്ന താൽപ്പര്യം വിസ്മയകരമാണ്. ‘ന്യൂഡൽഹി’ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ തന്റെ കരിയറിലെ ഏറ്റവും വലിയ തിരിച്ചുവരവ് നടത്തിയ അദ്ദേഹം പിന്നീട് ‘ഒരു വടക്കൻ വീരഗാഥ’യിലെ ചന്തുവായും ‘മതിലുകളിലെ’ ബഷീറായും ‘അംബേദ്കറായും’ പകർന്നാടിയത് ഇന്ത്യൻ സിനിമയുടെ തന്നെ ചരിത്രമാണ്. തമിഴ്, ഹിന്ദി, തെലുഗ്, കന്നഡ ഭാഷകളിലെല്ലാം വെള്ളിത്തിരയിലെത്തിയ അദ്ദേഹം ഇന്ത്യൻ സിനിമയിലെ തിളങ്ങുന്ന നക്ഷത്രമാണ്. പുതുതലമുറയിലെ പരീക്ഷണച്ചിത്രങ്ങളിൽ അനിതരസാധാരണ അഭിനയമികവുമായി അദ്ദേഹമിന്നും പ്രേക്ഷകരെ അദ്ഭുതപ്പെടുത്തുകയാണ്.
വാണിജ്യ സിനിമകളുടെ എല്ലാ ചേരുവകളും ഒത്തിണങ്ങിയ ‘സിബിഐ ഡയറിക്കുറിപ്പും’ ‘ഹിറ്റ്ലറും’ ‘രാജമാണിക്യവും’ ചെയ്ത അതേ ആൾ തന്നെയാണ് ‘വിധേയനിലെ’ ഭാസ്കര പട്ടേലരായും ‘തനിയാവർത്തനത്തിലെ’ ബാലൻ മാഷായും വേഷമിട്ടത്. അഭിനയത്തിലെ ഈ വൈവിധ്യമാണ് മമ്മൂട്ടിയെ വേറിട്ടു നിർത്തുന്നത്. തന്റെ രൂപഭംഗിയേക്കാൾ കഥാപാത്രത്തിന്റെ ആത്മാവിനാണ് അദ്ദേഹം വില നൽകുന്നത്. അതുകൊണ്ട് തന്നെയാണ് ‘ഭ്രമയുഗത്തിലെ’ കൊടുമൺ പോറ്റിയായും ‘നൻപകൽ നേരത്ത് മയക്കത്തിലെ’ ജെയിംസായും അദ്ദേഹം മാറിയപ്പോൾ പ്രേക്ഷകർ അത് ഇരുകൈയ്യും നീട്ടി സ്വീകരിച്ചത്.
പത്മഭൂഷൺ എന്ന ബഹുമതി മമ്മൂട്ടിയെ സംബന്ധിച്ച് വെറുമൊരു അംഗീകാരമല്ല, മറിച്ച് ദശകങ്ങളായി അദ്ദേഹം സിനിമയ്ക്ക് നൽകിയ കഠിനാധ്വാനത്തിനുള്ള പ്രതിഫലമാണ്. നിശാഗന്ധിയിലെ ആവേശക്കടൽ തെളിയിക്കുന്നത് മമ്മൂട്ടി എന്ന നടൻ ഓരോ മലയാളിയുടെയും അഭിമാനമാണെന്നാണ്. അഭിനയത്തിന്റെ പൂർണ്ണത തേടിയുള്ള ഈ നടന്റെ യാത്ര മലയാളികൾക്ക് ഇന്നും ഒരു അത്ഭുതമാണ്. മനോഹരമായ ഈ പുരസ്കാര നേട്ടം മലയാള സിനിമയുടെ ചരിത്രത്തിൽ പൊൻതൂവലായി എന്നും നിലനിൽക്കും.