ചലച്ചിത്രത്തിന്റെ വെള്ളിത്തിരയിൽ നന്മയുടെയും തിന്മയുടെയും വരമ്പുകൾ കൃത്യമായി വെട്ടിവരച്ച ഒരു കാലമുണ്ടായിരുന്നു. നന്മയുടെ വസ്ത്രമണിഞ്ഞ, സർവ്വഗുണസമ്പന്നനായ നായകനും, തിന്മയുടെ വസ്ത്രമണിഞ്ഞ് ക്രൂരതയുടെ പ്രതീകമായി നിലകൊള്ളുന്ന വില്ലനും എന്ന ലളിതമായ സമവാക്യത്തിലായിരുന്നു ഒരു കാലത്ത് കഥകൾ രൂപപ്പെട്ടിരുന്നത്. എന്നാൽ മലയാള സിനിമ ഈ പരമ്പരാഗത അച്ചുകൂട്ടുകളെ കാറ്റിൽപ്പറത്തിയത് നായക സങ്കൽപ്പങ്ങളെത്തന്നെ തിരുത്തിയെഴുതിക്കൊണ്ടാണ്. ചരിത്രവും ഐതിഹ്യവും ജനമനസ്സുകളിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ‘വില്ലന്മാരെ’ കഥയുടെ കേന്ദ്രസ്ഥാനത്തു നിർത്തി, അവരുടെ കോണിലൂടെ സത്യം പുനർവായനയ്ക്ക് വിധേയമാക്കുക എന്ന വിപ്ലവം മലയാളത്തിൽ ഏറ്റവും മനോഹരമായി സംഭവിച്ചു. കേവലം നന്മയും, തിന്മയ്ക്കപ്പുറമുള്ള മനുഷ്യരുടെ കഥകൾ തുറന്നുപറയാൻ മലയാള സിനിമ കാണിച്ച ധൈര്യം ഇന്ത്യൻ സിനിമയ്ക്കു തന്നെ മാതൃകയാണ്.
ഈ കാഴ്ചപ്പാടു മാറ്റത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഉദാഹരണവും നാഴികക്കല്ലും എം.ടി. വാസുദേവൻ നായരുടെ തൂലികയിൽ പിറന്ന ‘ഒരു വടക്കൻ വീരഗാഥ’ തന്നെയാണ്. വടക്കൻ പാട്ടുകളിലൂടെ തലമുറകളായി മലയാളി കേട്ടുപഠിച്ച “ചതിയൻ ചന്തു” എന്ന വില്ലനെയാണ് എം.ടി തന്റെ തിരക്കഥയിലൂടെ പുനർജനപ്പിച്ചത്. ഹരിഹരന്റെ സംവിധാനത്തിൽ മമ്മൂട്ടി ജീവൻ നൽകിയ ചന്തു, ചതിയുടെ പ്രതീകമല്ല, മറിച്ച് സാഹചര്യങ്ങളാലും വരേണ്യവർഗ്ഗത്തിന്റെ അവഗണനയാലും ചതിക്കപ്പെട്ട പാവം മനുഷ്യനായിരുന്നു. “ചതിച്ചതല്ല, ചതിക്കപ്പെട്ടതാണ്” എന്ന ചന്തുവിന്റെ ആത്മഗതം കേവലം ഒരു കഥാപാത്രത്തിന്റെ പ്രതിരോധമായിരുന്നില്ല; മറിച്ച് ചരിത്രം വിജയിച്ചവന്റെ മാത്രം കഥയാണെന്ന തിരിച്ചറിവായിരുന്നു. വില്ലന്റെ കോണിലൂടെ കഥ പറഞ്ഞപ്പോൾ, അതുവരെ നായകനായി വാഴ്ത്തപ്പെട്ടിരുന്ന ആരോമൽ ചേകവർ സ്വാർത്ഥനും കുതന്ത്രശാലിയുമായി മാറിയ കാഴ്ച പ്രേക്ഷകനെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തി. സത്യം എന്നത് അതിനെ നോക്കിക്കാണുന്ന ആളുടെ കാഴ്ചപ്പാടിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന വലിയ തത്ത്വമാണ് ചന്തുവിലൂടെ മലയാള സിനിമ ലോകത്തിന് കാണിച്ചുകൊടുത്തത്.
ഈ ഒരു മാറ്റിപ്പറച്ചിൽ കേവലം ചരിത്ര സിനിമകളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങിനിന്നില്ല. എൺപതുകളിലും തൊണ്ണൂറുകളിലും മലയാളത്തിലെ ജനപ്രിയ സിനിമകൾ വില്ലത്തരമുള്ള നായകന്മാരെ കേന്ദ്രകഥാപാത്രങ്ങളാക്കാൻ മടിച്ചില്ല. സിബി മലയിലിന്റെ ‘സദയം’ എന്ന ചിത്രത്തിൽ സത്യനാഥൻ എന്ന കഥാപാത്രം നാല് കുഞ്ഞുങ്ങളെ ക്രൂരമായി കൊലപ്പെടുത്തുന്ന വ്യക്തിയാണ്. നിയമത്തിന്റെ കണ്ണിൽ അയാൾ തൂക്കുമരത്തിന് അർഹനായ വില്ലനാണ്. എന്നാൽ എം.ടിയുടെ തിരക്കഥ ആ കൊലപാതകിയുടെ മനസ്സിലേക്ക് പ്രേക്ഷകനെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുകയും, അയാളുടെ ഉള്ളിലെ വേദനയും പശ്ചാത്തലവും തുറന്നു കാട്ടുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ, വില്ലനും നായകനും തമ്മിലുള്ള അതിർവരമ്പുകൾ മാഞ്ഞുപോകുന്നു. അതുപോലെ ‘ദേവാസുരം’ പോലുള്ള ചിത്രങ്ങളിൽ മംഗലശ്ശേരി നീലകണ്ഠൻ എന്ന കഥാപാത്രം പൂർണ്ണനായ ഒരു നന്മമരമല്ല. അഹങ്കാരിയും പ്രഭുത്വത്തിന്റെ അഹന്ത പേറുന്നവനുമായ ഒരു പ്രഭുവിനെയാണ് നായകനായി ചിത്രീകരിക്കുന്നത്. പിന്നീട് ‘രാവണപ്രഭു’വിൽ ഇതേ നീലകണ്ഠന്റെ വില്ലത്തരങ്ങളും നായകത്വവും ഒരേപോലെ ആഘോഷിക്കപ്പെട്ടു.
കാലം മാറിയപ്പോൾ വില്ലന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിലൂടെയുള്ള കഥപറച്ചിലിന് കൂടുതൽ രാഷ്ട്രീയവും സങ്കീർണ്ണവുമായ മാനങ്ങൾ കൈവന്നു. അതിൽ ഏറ്റവും വേറിട്ടുനിൽക്കുന്ന ഒന്നാണ് മുരളി ഗോപിയുടെ രചനയിൽ രതീഷ് അമ്പാട്ട് സംവിധാനം ചെയ്ത ‘കമ്മാര സംഭവം’. ചരിത്രത്തെയും സിനിമയെയും ഒരേസമയം പരിഹസിക്കുകയും വിമർശിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഈ ചിത്രത്തിൽ ദിലീപ് അവതരിപ്പിച്ച കമ്മാരൻ നമ്പ്യാർ പച്ചയായ ഒരു വില്ലനാണ്. സ്വാർത്ഥനും ചതിയും വഞ്ചനയും കൈമുതലായുള്ള കമ്മാരൻ, തന്റെ വാർദ്ധക്യത്തിൽ സ്വന്തം ജീവിതം സിനിമയാക്കുമ്പോൾ എങ്ങനെയാണ് ചരിത്രം തിരുത്തിയെഴുതപ്പെടുന്നത് എന്ന് ചിത്രം കാട്ടിത്തരുന്നു. യഥാർത്ഥ ജീവിതത്തിൽ വില്ലനായ കമ്മാരൻ വെള്ളിത്തിരയിൽ മഹാനായ സ്വാതന്ത്ര്യസമര സേനാനിയും ജനപ്രിയ നായകനുമായി രൂപാന്തരപ്പെടുന്നു. പ്രേക്ഷകൻ കാണുന്ന നായകത്വങ്ങൾ പലപ്പോഴും നിർമ്മിച്ചെടുക്കപ്പെടുന്ന വ്യാജബിംബങ്ങളാണ് എന്ന വലിയ രാഷ്ട്രീയ സത്യമാണ് കമ്മാരനിലൂടെ മലയാള സിനിമ വിളിച്ചുപറഞ്ഞത്.
ദിലീപിന്റെ തന്നെ ‘രാമലീല’ എന്ന ചിത്രവും ഇത്തരത്തിൽ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ അടിയൊഴുക്കുകളിൽ നായകന്റെയും വില്ലന്റെയും അതിരുകൾ മായ്ച്ചുകളഞ്ഞ ചിത്രമാണ്. രാമനുണ്ണി എന്ന കഥാപാത്രം സ്വന്തം പാർട്ടിക്കെതിരെയും സ്വന്തം അമ്മയ്ക്കെതിരെയും വരെ നിലകൊള്ളുന്നതായി തോന്നിക്കുമ്പോഴും, അയാളുടെ നീക്കങ്ങളുടെ നിഗൂഢത പ്രേക്ഷകനെ ആകാംക്ഷയുടെ മുനയിൽ നിർത്തുന്നു. കൊലപാതകക്കുറ്റ ആരോപണം നേരിടുന്ന നായകൻ, സ്വന്തം നിരപരാധിത്വം തെളിയിക്കാൻ നടത്തുന്ന ചരടുവലികൾ പരമ്പരാഗത രീതിയിലുള്ള ‘നല്ലവനായ നായകന്റേതല്ല’, മറിച്ച് ബുദ്ധിരാക്ഷസനായ ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരന്റേതാണ്. കഥാപാത്രത്തിന്റെ സങ്കീർണ്ണതയും അതിലെ ചാരനിറവും തന്നെയാണ് ആ സിനിമയെ വിജയത്തിലെത്തിച്ചതും.
സമകാലിക മലയാള സിനിമയിലേക്ക് എത്തുമ്പോൾ, വില്ലന്മാരായ കഥാപാത്രങ്ങളെ നായകസ്ഥാനത്ത് നിർത്തി കഥ പറയുന്ന രീതി കൂടുതൽ വ്യാപകമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. ശ്രീനാഥ് രാജേന്ദ്രൻ സംവിധാനം ചെയ്ത ‘കുറുപ്പ്’ എന്ന ചിത്രം ചാക്കോയെ കൊലപ്പെടുത്തിയ സുകുമാരക്കുറുപ്പ് എന്ന യഥാർത്ഥ കുറ്റവാളിയെ കേന്ദ്ര കഥാപാത്രമാക്കിയാണ് ഒരുക്കിയത്. ഒരു ക്രിമിനലിന്റെ ജീവിതത്തെയും അയാളുടെ ഒളിവുജീവിതത്തെയും നായകന്റെ ഗ്ലാമറോടെ അവതരിപ്പിച്ചു എന്ന വിമർശനം നേരിടുമ്പോഴും, ഒരു വില്ലന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിലൂടെ സിനിമ കാണാൻ മലയാളി കാണിച്ച താല്പര്യം ആ ചിത്രത്തിന്റെ വമ്പൻ വിജയത്തിന് കാരണമായി.
ഫഹദ് ഫാസിൽ പ്രധാന വേഷത്തിലെത്തിയ ‘ജോജി’ എന്ന ചിത്രം ഷേക്സ്പിയറിന്റെ മക്ബത്തിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. ഇതിലെ ജോജി കേവലം ഒരു ദുർബലനല്ല, സ്വന്തം അച്ഛനെ കൊലപ്പെടുത്താൻ മടിക്കാത്ത, സ്വാർത്ഥനായ ഒരു വില്ലനാണ്. എന്നാൽ സിനിമ സഞ്ചരിക്കുന്നത് ജോജിയുടെ മാനസികവ്യാപാരങ്ങളിലൂടെയാണ്. പ്രേക്ഷകൻ ഒരു തരത്തിലും ജോജിയോട് അനുകമ്പ കാണിക്കുന്നില്ലെങ്കിലും, അവൻ പിടിക്കപ്പെടുമോ എന്ന ഭയത്തിൽ സിനിമയുടെ ഒടുക്കം വരെ ആ വില്ലനോടൊപ്പം സഞ്ചരിക്കാൻ നിർബന്ധിതനാകുന്നു. രാഹുൽ സദാശിവൻ സംവിധാനം ചെയ്ത ‘ഭ്രമയുഗം’ എന്ന ചിത്രത്തിൽ മമ്മൂട്ടി അവതരിപ്പിച്ച കൊടുമൺ പോറ്റിയും തിന്മയുടെ മൂർത്തിമദ്ഭാവമാണ്. എന്നാൽ ആ കഥാപാത്രത്തിന്റെ ഗാംഭീര്യവും സ്വാധിപത്യവുമാണ് സിനിമയെ മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്നത്.
സച്ചി സംവിധാനം ചെയ്ത ‘അയ്യപ്പനും കോശിയും’ എന്ന ചിത്രത്തിൽ രണ്ട് പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളും ഒരേസമയം നായകന്മാരും വില്ലന്മാരുമായി മാറുന്നുണ്ട്. കോശി കുര്യൻ എന്ന ധാർഷ്ട്യക്കാരനായ വിരമിച്ച ഹവിൽദാർ ഒരു തരത്തിൽ വില്ലത്തരത്തോടെയാണ് തുടക്കം കുറിക്കുന്നതെങ്കിലും, കഥ മുന്നോട്ട് പോകുമ്പോൾ രണ്ടുപേരുടെയും ഭാഗത്തെ ന്യായങ്ങളും തെറ്റുകളും പ്രേക്ഷകന് മുന്നിൽ അനാവരണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. വില്ലൻ എന്ന പദവിയെ ഒരു വ്യക്തിയിൽ മാത്രം ഒതുക്കാതെ, മനുഷ്യന്റെ അഹന്തയെ വില്ലനാക്കി മാറ്റുകയാണ് ഈ ചിത്രം ചെയ്തത്.
മലയാള സിനിമയുടെ ചരിത്രം പരിശോധിച്ചാൽ, നന്മ മാത്രം നിറഞ്ഞ വെളുത്ത നായകന്മാരേക്കാൾ പ്രേക്ഷകന്റെ മനസ്സിൽ കാലങ്ങളോളം തങ്ങിനിൽക്കുന്നത് ഇത്തരം സങ്കീർണ്ണമായ കഥാപാത്രങ്ങളാണ് എന്ന് കാണാം. കഥ കേൾക്കുന്ന ആളുടെയോ കഥ പറയുന്ന ആളുടെയോ സ്ഥാനത്തിനനുസരിച്ച് സത്യവും ധർമ്മവും മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കും എന്ന മഹത്തായ സിനിമാറ്റിക് തിരിച്ചറിവാണ് മലയാള സിനിമ നൽകുന്നത്. വില്ലനെ നായകനാക്കുമ്പോൾ അത് തിന്മകളെ ന്യായീകരിക്കാനല്ല, മറിച്ച് മനുഷ്യ മനസ്സിന്റെ ഇരുണ്ട കോണുകളെ ഭയമില്ലാതെ തുറന്നുകാട്ടാനാണ് മലയാള സംവിധായകരും തിരക്കഥാകൃത്തുക്കളും ശ്രമിച്ചിട്ടുള്ളത്.
വെള്ളിത്തിരയിൽ വില്ലന്മാരുടെ ഭാഗത്തുനിന്ന് കഥ പറയുമ്പോൾ, പ്രേക്ഷകൻ കേവലം ഒരു കാഴ്ചക്കാരൻ മാത്രമായി മാറുന്നില്ല. അവൻ ഒരു ന്യായാധിപനായി മാറുക കൂടിയാണ് ചെയ്യുന്നത്. ശരിയും തെറ്റും വേർതിരിച്ചറിയാനും, നമ്മൾ വിശ്വസിച്ചുപോന്ന പല ചരിത്രങ്ങളും കഥകളും അപഗ്രഥിക്കാനും ഇത്തരം സിനിമകൾ പ്രേക്ഷകന് പ്രചോദനമാകുന്നു. അതാണ് മലയാള സിനിമയുടെ വളർച്ചയും പക്വതയും. നായകന്റെ കുപ്പായമിട്ട വില്ലന്മാരും, വില്ലനായി ചിത്രീകരിക്കപ്പെട്ട നിർഭാഗ്യവാന്മാരായ നായകന്മാരും ഇനിയും മലയാള സിനിമയിൽ പുനർജനിക്കുക തന്നെ ചെയ്യും; കാരണം സത്യത്തിന് എപ്പോഴും ഒന്നിലധികം വശങ്ങളുണ്ട്.