മലയാള സിനിമയുടെ ഭാവുകത്വത്തെയും പൗരുഷത്തെയും സ്വന്തം പേരിനൊപ്പം ചേർത്തുവെച്ച നടൻ. ധിക്കാരവും, ധാർഷ്ട്യവും ആത്മാഭിനത്തിനും കൂടെ അവകാശപ്പെട്ടതാണെന്നുറക്കെ പറഞ്ഞു കൊണ്ട് വെള്ളിത്തിരയിൽ പുതിയൊരു നായക സങ്കൽപ്പത്തിന് രൂപം നൽകിയ മലയാളത്തിന്റെ സുകുമാരൻ. അദ്ദേഹം ഓർമ്മയായിട്ട് മൂന്നു പതിറ്റാണ്ടിനോടടുക്കുമ്പോൾ അദ്ദേഹം അവശേഷിപ്പിച്ചുപോയ അഭിനയത്തിന്റെ വൻവൃക്ഷത്തെയും മലയാളിയുടെ സിനിമാബോധത്തിൽ അദ്ദേഹം ചെലുത്തിയ സ്വാധീനത്തെയും അടയാളപ്പെടുത്തേണ്ടത് ഒരു സാംസ്കാരിക ദൗത്യമാണ്. പരമ്പരാഗത നായക സങ്കൽപ്പങ്ങളുടെ വിനീത വിധേയത്വങ്ങളെ പൂർണ്ണമായും നിഷേധിച്ചുകൊണ്ട്, മലയാളിയുടെ സിനിമാ ബോധത്തിൽ വിപ്ലവം സൃഷ്ടിച്ച അതുല്യ കലാകാരന് സെല്ലുലോയ്ഡിന്റെ ഓർമ്മപ്പൂക്കൾ.
കോളേജ് അധ്യാപകനായിരിക്കെ സിനിമയുടെ വെള്ളിവെളിച്ചത്തിലേക്ക് കടന്നുവന്ന സുകുമാരൻ, തന്റെ ഇംഗ്ലീഷ് പ്രൊഫസർ പശ്ചാത്തലത്തിന്റെ തലയെടുപ്പും ഭാഷാശുദ്ധിയും ഒട്ടും ചോർന്നുപോകാതെ തന്നെയായിരുന്നു ക്യാമറയ്ക്ക് മുന്നിലും നിലയുറപ്പിച്ചത്. സുകുമാരൻ്റെ ഡയലോഗ് ഡെലിവറി അല്ലെങ്കിൽ സംഭാഷണ ചാതുര്യം എന്നത് മലയാള സിനിമയിൽ മുൻപോ പിൻപോ ആർക്കും അനുകരിക്കാൻ കഴിയാത്തവിധം സവിശേഷമായിരുന്നു. വാക്കുകൾ ഓരോന്നും വെടിയുണ്ടകൾ പോലെയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ തൊണ്ടയിൽ നിന്നും പുറത്തേക്ക് തെറിച്ചിരുന്നത്. അക്ഷരസ്ഫുടതയുടെയും ഗാംഭീര്യത്തിന്റെയും ഒരു പുതിയ പാഠപുസ്തകമായിരുന്നു അദ്ദേഹം. സിനിമയിലെ നായകന്മാർ വെറും പാവത്തന്മാരും വിനീതവിധേയരുമായിരുന്ന ഒരു കാലഘട്ടത്തിലാണ് തന്റേടവും നിഷേധഭാവവും മുഖമുദ്രയാക്കിയ ഒരു പുതിയ തരം നായകനെ സുകുമാരൻ രൂപപ്പെടുത്തിയത്. അത് സിനിമയ്ക്ക് അകത്തും പുറത്തും അദ്ദേഹത്തിന് ഒരുപോലെ ശത്രുക്കളെയും മിത്രങ്ങളെയും സമ്മാനിച്ചു. എങ്കിലും, തന്റെ നിലപാടുകളിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കാനും താൻ വിശ്വസിക്കുന്ന സത്യങ്ങൾ ആരുടെ മുഖത്തുനോക്കിയും വിളിച്ചുപറയാനും അദ്ദേഹം ഒട്ടും മടികാണിച്ചില്ല. ആ അർത്ഥത്തിൽ സുകുമാരൻ ഒരു തികഞ്ഞ വിപ്ലവകാരിയായിരുന്നു.
സുകുമാരന്റെ അഭിനയജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുമ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചടുലമായ ആക്ഷൻ രംഗങ്ങളും തീപ്പൊരി സംഭാഷണങ്ങളുമാണ് ഭൂരിഭാഗം പ്രേക്ഷകരുടെയും മനസ്സിലേക്ക് ഓടിയെത്തുക. എന്നാൽ അതിനപ്പുറം, ആഴമേറിയ മനുഷ്യവികാരങ്ങളെയും ആത്മസംഘർഷങ്ങളെയും അങ്ങേയറ്റം സ്വാഭാവികതയോടെയും തീവ്രതയോടെയും അവതരിപ്പിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിഞ്ഞിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അകാലത്തിലുള്ള വിയോഗം മലയാള സിനിമയ്ക്ക് ഉണ്ടാക്കിയ നഷ്ടം ഇന്നും നികത്താനാകാത്തതായി തുടരുന്നു. സുകുമാരൻ എന്ന നടന്റെ അഭിനയജീവിതത്തിന്റെ മാറ്റ് അളക്കുമ്പോൾ കഥാപാത്രങ്ങളുടെ നഷ്ടപെടലിൽ കഥയെ ശൂന്യമാക്കി തീർത്ത അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥാപാത്രങ്ങളെ എടുത്തു പറയേണ്ടതാണ്. ഒരു നടന്റെ യഥാർത്ഥ പ്രതിഭയും ആത്മസമർപ്പണവും പൂർണ്ണമായി വെളിപ്പെടുന്നത് ഇത്തരം വൈകാരികമായ സന്ദർഭങ്ങളിലാണ്. താൻ അവതരിപ്പിക്കുന്ന കഥാപാത്രത്തിന്റെ ശാരീരികവും മാനസികവുമായ അവസാന നിമിഷങ്ങളെ പ്രേക്ഷകന്റെ ഉള്ളിലേക്ക് ആവാഹിച്ചെടുക്കാൻ സുകുമാരൻ കാണിച്ച അസാധാരണമായ വൈഭവം എടുത്തുപറയേണ്ടതാണ്. സ്ക്രീനിൽ അദ്ദേഹം മരിച്ചുവീഴുമ്പോൾ പ്രേക്ഷകൻ അനുഭവിക്കുന്ന ഒരു വലിയ ശൂന്യതയുണ്ട്, അത് ആ കഥാപാത്രത്തെ അദ്ദേഹം എത്രത്തോളം വിശ്വസനീയമാക്കി എന്നതിന്റെ തെളിവാണ്. പല ചിത്രങ്ങളിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥാപാത്രങ്ങളുടെ മരണം സിനിമയുടെ തന്നെ ഗതിയെ മാറ്റുന്നവയോ അല്ലെങ്കിൽ പ്രേക്ഷകന്റെ നെഞ്ചിൽ ഒരു വലിയ കല്ല് എടുത്തു വയ്ക്കുന്നതുപോലെയുള്ള വേദന നൽകുന്നവയോ ആയിരുന്നു.
ഇതിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനമായി എടുത്തുപറയേണ്ട ഒന്നാണ് ഹരിഹരൻ്റെ സംവിധാനത്തിൽ എം.ടി. വാസുദേവൻ നായർ തിരക്കഥയൊരുക്കിയ ‘ഒരു വടക്കൻ വീരഗാഥ’ എന്ന ചരിത്ര സിനിമ. മമ്മൂട്ടി അവതരിപ്പിച്ച ചന്തു ചേകവരുടെ അമ്മാവനായ ചതിയാൻ ചന്തുവിനെ സൃഷ്ടിച്ച പഴയ പഴങ്കഥകൾക്ക് വിപരീതമായി ചന്തുവിന്റെ ഭാഗത്തെ ന്യായങ്ങൾ പറയുന്ന ആ ചിത്രത്തിൽ സുകുമാരൻ അവതരിപ്പിച്ച പഴയംവീടൻ ചന്തു എന്ന കഥാപാത്രം ഏറെ ശ്രദ്ധേയമാണ്. സിനിമയുടെ അവസാനത്തോടടുക്കുമ്പോൾ ചന്തുവുമായുള്ള അങ്കത്തിനിടയിൽ പഴയംവീടൻ ചന്തു മരണപ്പെടുന്ന രംഗമുണ്ട്. തന്റെ പരാജയം ഉറപ്പാകുമ്പോഴും, മരണത്തിന്റെ നിഴൽ വീഴുമ്പോഴും ആ കഥാപാത്രത്തിന്റെ കണ്ണുകളിൽ സുകുമാരൻ കാത്തുസൂക്ഷിച്ച ഒരു അഹങ്കാരവും തന്റേടവുമുണ്ട്. കേവലം ഒരു വില്ലന്റെ മരണമായിരുന്നില്ല അത്, മറിച്ച് ഒരു യോദ്ധാവിന്റെ വീഴ്ചയായിരുന്നു. മരണത്തിലേക്ക് പോകുമ്പോഴും ആ മുഖത്ത് വിരിയുന്ന ഭാവങ്ങൾ അഭിനയത്തിന്റെ അതിരുകൾ ലംഘിക്കുന്നതായിരുന്നു. സുകുമാരന്റെ ശബ്ദത്തിലെ വിറയലും, ജീവൻ വെടിയുന്ന നിമിഷത്തിലെ ആ കണ്ണുകളുടെ ചലനവും മലയാള സിനിമയിലെ ഏറ്റവും മികച്ച മരണരംഗങ്ങളിൽ ഒന്നായി ഇന്നും വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.
മറ്റൊരു പ്രധാന ചിത്രം ഐ.വി. ശശിയുടെ സംവിധാനത്തിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ‘ആവനാഴി’യാണ്. മമ്മൂട്ടി അവതരിപ്പിച്ച ബൽറാം എന്ന ശക്തനായ പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ സുഹൃത്തും സഹപ്രവർത്തകനുമായ ജയചന്ദ്രൻ എന്ന രാഷ്ട്രീയക്കാരനായിട്ടാണ് സുകുമാരൻ ഇതിൽ ജീവിച്ചത്. ആ ചിത്രത്തിന്റെ ക്ലൈമാക്സിനോട് അനുബന്ധിച്ച് സുകുമാരന്റെ കഥാപാത്രം ക്രൂരമായി കൊലചെയ്യപ്പെടുന്നുണ്ട്. അധികാരക്കൊതി മൂത്ത രാഷ്ട്രീയക്കാരുടെ ഇരയായി അദ്ദേഹം മാറുമ്പോൾ, ആ മരണരംഗത്തിൽ സുകുമാരൻ കാഴ്ചവെച്ച പ്രകടനം പ്രേക്ഷകനെ അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ ഉലച്ചുകളയുന്നതായിരുന്നു. നീതിക്കുവേണ്ടി പോരാടി ഒടുവിൽ വഞ്ചിക്കപ്പെട്ട്, ചോരയിൽ കുളിച്ച് കിടക്കുമ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുഖത്തുണ്ടായിരുന്ന നിസ്സഹായതയും, തന്റെ സുഹൃത്തിനെ നോക്കുന്ന ആ അവസാന നോട്ടവും ഒരു നടൻ എന്ന നിലയിൽ സുകുമാരന്റെ ഔന്നത്യം വിളിച്ചോതുന്നതായിരുന്നു. ഡയലോഗുകൾ ഇല്ലാതെ തന്നെ വെറും ശാരീരിക ഭാഷകൊണ്ടും കണ്ണുകളുടെ ഭാവം കൊണ്ടും ഒരു മരണത്തിന്റെ ദയനീയതയും ഭീകരതയും എങ്ങനെ ആവിഷ്കരിക്കാം എന്ന് അദ്ദേഹം അവിടെ കാണിച്ചുതന്നു.
‘തുറമുഖം’ പോലെയുള്ള പഴയകാല ചിത്രങ്ങളിലോ അല്ലെങ്കിൽ മലയാളത്തിലെ മറ്റ് പ്രമുഖ ആക്ഷൻ ത്രില്ലറുകളിലോ അദ്ദേഹം മരണപ്പെടുന്ന രംഗങ്ങൾ പരിശോധിച്ചാൽ നമുക്ക് മനസ്സിലാക്കാൻ സാധിക്കുന്നത് ഒരു കാര്യമാണ്; സുകുമാരൻ ഒരിക്കലും ഒരു മരണരംഗത്തെ വെറുമൊരു ക്ലീഷേയായി കണ്ടിരുന്നില്ല. ഓരോ സിനിമയിലെയും കഥാപാത്രത്തിന്റെ സാമൂഹിക പശ്ചാത്തലവും അവരുടെ മാനസികാവസ്ഥയും അനുസരിച്ച് മരണത്തിന്റെ ഭാവങ്ങളെ അദ്ദേഹം മാറ്റിമറിച്ചു. ചില സിനിമകളിൽ അത് ധീരമായ രക്തസാക്ഷിത്വമായിരുന്നെങ്കിൽ, മറ്റു ചിലതിൽ അത് വഞ്ചനയുടെ ഇരയാക്കപ്പെടലായിരുന്നു. എങ്കിൽപ്പോലും ആ രംഗങ്ങളിലെല്ലാം സുകുമാരൻ എന്ന നടന്റെ ഒരു പ്രത്യേക കൈയൊപ്പുണ്ടായിരുന്നു. ശ്വാസമെടുക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുന്നതും, ശരീരത്തിന്റെ പേശികൾ വലിഞ്ഞുമുറുകുന്നതും, ജീവന്റെ അവസാന കണികയും കണ്ണുകളിൽ നിന്ന് മറഞ്ഞുപോകുന്നതുമായ ആ പ്രക്രിയയെ അദ്ദേഹം അങ്ങേയറ്റം റിയലിസ്റ്റിക് ആയിട്ടാണ് അവതരിപ്പിച്ചത്. അക്കാലത്തെ സിനിമകളിൽ പലപ്പോഴും മരണരംഗങ്ങൾ അതിഭാവുകത്വം നിറഞ്ഞതായിരുന്നുവെങ്കിൽ, സുകുമാരൻ അതിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി സ്വാഭാവികതയ്ക്കാണ് പ്രാധാന്യം നൽകിയത്.
സിനിമയിലെ ഈ മരണരംഗങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുമ്പോൾ നമ്മെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വേദനിപ്പിക്കുന്ന ഒരു യാഥാർത്ഥ്യം, സുകുമാരന്റെ യഥാർത്ഥ ജീവിതത്തിലെ മരണമാണ്. വെള്ളിത്തിരയിൽ അദ്ദേഹം കാണിച്ചുതന്ന മരണത്തിന്റെ നിസ്സഹായതയേക്കാൾ എത്രയോ ഇരട്ടി വേദനയോടെയാണ് മലയാളി അദ്ദേഹത്തിന്റെ അപ്രതീക്ഷിത വിയോഗ വാർത്ത കേട്ടത്. 1997 ജൂൺ മാസത്തിലെ ആ കറുത്ത ദിനത്തിൽ, വെറും നാൽപ്പത്തിയൊൻപതാം വയസ്സിൽ ഹൃദയാഘാതത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ മരണം അദ്ദേഹത്തെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുമ്പോൾ മലയാള സിനിമയ്ക്ക് നഷ്ടമായത് അതിന്റെ കരുത്തുറ്റ ഒരു സ്തംഭത്തെയായിരുന്നു. സിനിമകളിൽ നമ്മൾ കണ്ട ആ ധിക്കാരിയായ, ആരുടെയും മുന്നിൽ തലകുനിക്കാത്ത നായകൻ ഒടുവിൽ വിധിയുടെ മുന്നിൽ കീഴടങ്ങിയപ്പോൾ അത് മലയാളികൾക്ക് വിശ്വസിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള ഒന്നായിരുന്നു. യഥാർത്ഥ ജീവിതത്തിൽ അദ്ദേഹം യാത്രയായെങ്കിലും, അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചു ഫലിപ്പിച്ച ആ കഥാപാത്രങ്ങൾ ഇന്നും പ്രേക്ഷക മനസ്സുകളിൽ ജീവസ്സുറ്റതായി നിൽക്കുന്നു. സിനിമയിലെ കഥാപാത്രങ്ങളുടെ മരണത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം അമരത്വത്തിലേക്ക് നടന്നു കയറുകയായിരുന്നു എന്ന് വേണം പറയാൻ.
സുകുമാരൻ എന്ന നടന്റെ മഹത്വം അദ്ദേഹം അന്തരിച്ച് ഇത്രയും വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും അദ്ദേഹത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ മലയാള സിനിമാ ലോകത്ത് സജീവമാണ് എന്നതിൽ നിന്ന് തന്നെ വ്യക്തമാണ്. ഇന്ന് മലയാള സിനിമയിൽ തിളങ്ങിനിൽക്കുന്ന പൃഥ്വിരാജ്, ഇന്ദ്രജിത്ത് എന്നീ രണ്ട് മികച്ച നടന്മാരുടെ പിതാവ് എന്ന നിലയിൽ മാത്രമല്ല സുകുമാരൻ ഓർക്കപ്പെടുന്നത്, മറിച്ച് മലയാള സിനിമയുടെ ഒരു കാലഘട്ടത്തെ സ്വന്തം തോളിലേറ്റിയ നായകൻ എന്ന നിലയിലാണ്. ജയൻ, സോമൻ, സുകുമാരൻ എന്നീ ത്രിമൂർത്തികൾ മലയാള സിനിമ ഭരിച്ചിരുന്ന ഒരു സുവർണ്ണകാലമുണ്ടായിരുന്നു. അതിൽ സ്വന്തമായ വ്യക്തിത്വം കൊണ്ടും ഇന്റലക്ച്വൽ ആയ സമീപനം കൊണ്ടും വേറിട്ടുനിന്നത് സുകുമാരൻ മാത്രമായിരുന്നു. വില്ലനായും നായകനായും സഹനടനായും ക്യാരക്ടർ ആർട്ടിസ്റ്റായും അദ്ദേഹം തിളങ്ങി. ഡയലോഗ് പ്രസന്റേഷനിൽ പുതിയൊരു ശൈലി കൊണ്ടുവന്ന അദ്ദേഹം, മലയാളത്തിലെ വലിയ എഴുത്തുകാരുടെയും സംവിധായകരുടെയും പ്രിയപ്പെട്ട നടനായി മാറി. തന്റെ കരിയറിന്റെ അവസാന നാളുകളിൽ പോലും വളരെ ശക്തമായ കഥാപാത്രങ്ങളെയാണ് അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചത്.
ഈ ഓർമ്മദിനത്തിൽ സുകുമാരൻ എന്ന മഹാനായ കലാകാരന് നമ്മൾ അർപ്പിക്കുന്ന ഏറ്റവും വലിയ ആദരം അദ്ദേഹത്തിന്റെ സിനിമകളെയും അദ്ദേഹം ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച നിലപാടുകളെയും പുനർവായനയ്ക്ക് വിധേയമാക്കുക എന്നതാണ്. വെള്ളിത്തിരയിൽ അദ്ദേഹം ജീവൻ നൽകിയ കഥാപാത്രങ്ങളും, അവയുടെ തീക്ഷ്ണമായ നിമിഷങ്ങളും, മരണത്തിന്റെ ആ നടുക്കുന്ന രംഗങ്ങളും മലയാള ചലച്ചിത്ര ചരിത്രമുള്ളിടത്തോളം കാലം വിസ്മൃതിയിലേക്ക് മറയില്ല. അഭിനയത്തിന്റെ പൂർണ്ണത എന്തെന്ന് സ്വന്തം ജീവിതം കൊണ്ടും വേഷങ്ങൾ കൊണ്ടും തെളിയിച്ച ആ നാടൻ സുകുമാരന്റെ ജ്വലിക്കുന്ന ഓർമ്മകൾക്ക് മുന്നിൽ പ്രണാമം.