ഭാവതീവ്രത കൊണ്ടും അഭിനയ മികവ് കൊണ്ടും മലയാള സിനിമയുടെ സുവർണ്ണ കാലഘട്ടത്തെ അനശ്വരമാക്കിയ നായിക. തെലുങ്ക് മണ്ണിൽ ജനിച്ച്, മദ്രാസിന്റെ സിനിമാലോകത്തിലൂടെ വളർന്ന്, ഒടുവിൽ മലയാളികളുടെ സ്വന്തം ‘ഉർവശി’യായി മാറിയ മഹാ നടി ശാരദ. ഭാവസാന്ദ്രമായ ആ വലിയ കണ്ണുകൾ കൊണ്ട് തലമുറകളുടെ ഹൃദയം കവർന്ന ആ മഹാനടിയുടെ ജന്മദിനം വെള്ളിത്തിരയിൽ അവർ പകർന്നുനൽകിയ അനശ്വര മുഹൂർത്തങ്ങളെയും ആ അഭിനയജീവിതത്തിന്റെ ആഴത്തെയും ഓർത്തെടുക്കാനും ആദരിക്കാനുമുള്ള ഒരു സുവർണ്ണാവസാരം കൂടിയാണ്. ഇന്ത്യൻ സിനിമയുടെ മഹാ നടി ശാരദയ്ക്ക് സെല്ലുലോയ്ഡിന്റെ ഹൃദയം നിറഞ്ഞ ജന്മദിനാശംസകൾ.
ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ തെന്നാലിയിൽ സരസ്വതി എന്ന പേരിൽ ജനിച്ച ഒരു പെൺകുട്ടി പിൽക്കാലത്ത് ദക്ഷിണേന്ത്യൻ സിനിമയുടെ ലാൻഡ്മാർക്ക് ആയി മാറുമെന്ന് ആരും കരുതിയിരിക്കില്ല. നാടകവേദികളിലെ ചെറിയ വേഷങ്ങളിലൂടെയായിരുന്നു തുടക്കം. കലയോടുള്ള അടങ്ങാത്ത അഭിനിവേശവും കഠിനാധ്വാനവും അവരെ ക്യാമറയ്ക്ക് മുന്നിലെത്തിച്ചു. തെലുങ്കിലും തമിഴിലും ശ്രദ്ധേയമായ വേഷങ്ങൾ ചെയ്തെങ്കിലും ശാരദ എന്ന നടിയുടെ ഉള്ളിലെ അഭിനയപ്രതിഭയെ പൂർണ്ണമായും പുറത്തെടുത്തതും അവരെ നെഞ്ചിലേറ്റിയതും മലയാള സിനിമാലോകമാണ്. ഒരു ഭാഷയിലെയും മികച്ച നടിമാർക്ക് മാത്രം അവകാശപ്പെടാൻ കഴിയുന്ന തരത്തിലുള്ള വൈകാരികമായ ഒരു ആത്മബന്ധം മലയാളികളും ശാരദയും തമ്മിൽ ഉടലെടുത്തു. മലയാളം തനിക്ക് മറ്റൊരു ജന്മം തന്ന പുണ്യഭൂമിയാണെന്ന് അവർ പലപ്പോഴും സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
മലയാള സിനിമയിൽ ബ്ലാക്ക് ആൻഡ് വൈറ്റ് കാലഘട്ടം മുതൽ കളർ സിനിമകളുടെ സുവർണ്ണകാലം വരെ ശാരദ എന്ന പേര് അദ്വിതീയമായി നിലകൊണ്ടു. സത്യൻ, പ്രേംനസീർ, മധു, ജയൻ, മമ്മൂട്ടി, മോഹൻലാൽ തുടങ്ങി വിവിധ തലമുറകളിലെ സൂപ്പർതാരങ്ങളുടെയെല്ലാം നായികയായും സഹനടിയായും അമ്മയായും അവർ തിളങ്ങി. എങ്കിലും സത്യൻ-ശാരദ കൂട്ടുകെട്ടും പ്രേംനസീർ-ശാരദ കോമ്പോയും ഉണ്ടാക്കിയ തരംഗം ചെറുതല്ല. പ്രണയവും വിരഹവും കുടുംബബന്ധങ്ങളുടെ ആർദ്രതയും ആവിഷ്കരിച്ച ആ ചിത്രങ്ങൾ ഇന്നും പ്രേക്ഷകരുടെ മനസ്സിൽ മായാതെ കിടക്കുന്നു. മലയാള സിനിമയിലെ ‘കണ്ണീർ നായിക’ എന്നൊരു ലേബൽ പലപ്പോഴും ശാരദയ്ക്ക് ചാർത്തിക്കൊടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ അത് വെറുമൊരു വിലപിക്കലായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് സ്ത്രീഹൃദയത്തിന്റെ ആഴമേറിയ വേദനകളെയും അതിജീവനങ്ങളെയും അത്രമേൽ തന്മയത്വത്തോടെ അവർ സ്ക്രീനിൽ പ്രതിഫലിപ്പിച്ചു എന്നത് കൊണ്ടാണ് ആ പേര് അന്വർത്ഥമായത്.
അഭിനയത്തിനുള്ള മികച്ച നടിക്കുള്ള ദേശീയ പുരസ്കാരം (ഉർവശി അവാർഡ്) ആദ്യമായി ഏർപ്പെടുത്തിയപ്പോൾ അത് മലയാളത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നത് ശാരദയായിരുന്നു എന്നത് ഏതൊരു മലയാളിക്കും അഭിമാനിക്കാവുന്ന കാര്യമാണ്. 1968-ൽ പി. ഭാസ്കരൻ സംവിധാനം ചെയ്ത ‘തുലാഭാരം’ എന്ന ചിത്രത്തിലെ വിജയ എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെയാണ് ശാരദ തന്റെ ആദ്യ ദേശീയ അവാർഡ് കരസ്ഥമാക്കിയത്. ഭർത്താവിന്റെ വേർപാടിലും ദാരിദ്ര്യത്തിലും ഉരുകി, ഒടുവിൽ സ്വന്തം മക്കൾക്ക് വിഷം കൊടുക്കേണ്ടി വരുന്ന ഒരു അമ്മയുടെ ഭാവപ്പകർച്ചകൾ പ്രേക്ഷകരെ അത്രമാത്രം ഉലച്ചുകളഞ്ഞു. ആ ചിത്രത്തിന്റെ തമിഴ്, തെലുങ്ക്, ഹിന്ദി പതിപ്പുകളിലും ശാരദ തന്നെയായിരുന്നു നായിക എന്നത് ആ കഥാപാത്രത്തിന് അവർ നൽകിയ പൂർണ്ണതയ്ക്ക് തെളിവാണ്.
തൊട്ടടുത്ത വർഷങ്ങളിൽ തന്നെ ‘സ്വയംവരം’ (1972), ‘നിമാഞ്ജനം’ (1977 – തെലുങ്ക്) എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലൂടെ വീണ്ടും രണ്ടുതവണ കൂടി അവർ മികച്ച നടിക്കുള്ള ദേശീയ പുരസ്കാരം നേടി. അടൂർ ഗോപാലകൃഷ്ണന്റെ ‘സ്വയംവരം’ എന്ന ചിത്രത്തിലെ സീത എന്ന കഥാപാത്രം ഇന്ത്യൻ സിനിമയിലെ തന്നെ ഒരു ക്ലാസിക് രൂപമാണ്. വളരെ കുറഞ്ഞ സംഭാഷണങ്ങളിലൂടെ, ഭാവ പ്രകടനങ്ങളിലൂടെ മാത്രം ഒരു സ്ത്രീയുടെ ആന്തരിക സംഘർഷങ്ങളെ മുഴുവൻ ആവിഷ്കരിക്കാൻ ശാരദയ്ക്ക് കഴിഞ്ഞു. വാശിയും തന്റേടവുമുള്ള സ്ത്രീ കഥാപാത്രങ്ങളെയും അവർ മനോഹരമായി അവതരിപ്പിച്ചു. ശാരദയുടെ ഡയലോഗ് ഡെലിവറിയും പ്രത്യേകിച്ച് അവരുടെ ആഴമുള്ള കണ്ണുകളും കഥാപാത്രങ്ങൾക്ക് ജീവൻ പകർന്നു. വാക്കുകളേക്കാൾ കൂടുതൽ ആ കണ്ണുകൾ സംസാരിച്ചു.
ഒരു നടി എന്നതിനപ്പുറം ശാരദ ഒരു വലിയ വ്യക്തിത്വമായിരുന്നു. സിനിമയിലെ ഗ്ലാമർ ലോകത്ത് നിൽക്കുമ്പോഴും അവർ പുലർത്തിയ ലാളിത്യവും വിനയവും അവരെ സഹപ്രവർത്തകർക്കും പ്രേക്ഷകർക്കും പ്രിയങ്കരിയാക്കി. തന്റെ കരിയറിന്റെ ഉച്ചസ്ഥായിയിൽ നിൽക്കുമ്പോഴും കഥാപാത്രങ്ങളുടെ പ്രാധാന്യം നോക്കിയാണ് അവർ സിനിമകൾ തിരഞ്ഞെടുത്തത്. അമ്മ വേഷങ്ങളിലേക്ക് മാറിയപ്പോഴും ‘ഒരു മിന്നാമിനുങ്ങിന്റെ നുറുങ്ങുവെട്ടം’, ‘മണിച്ചിത്രത്താഴ്’ തുടങ്ങിയ സിനിമകളിലെ ശാരദയുടെ സാന്നിധ്യം ശ്രദ്ധേയമായിരുന്നു. ‘മണിച്ചിത്രത്താഴ്’ എന്ന എക്കാലത്തെയും വലിയ ഹിറ്റ് ചിത്രത്തിലെ അവിടുത്തെ കാരണവത്തിയായുള്ള വേഷം ഇന്നും മലയാളികൾക്ക് മറക്കാനാവില്ല.
സിനിമയിൽ മാത്രമല്ല, രാഷ്ട്രീയത്തിലും സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളിലും ശാരദ തന്റെ സാന്നിധ്യം അറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. സ്വന്തം ജന്മനാടായ തെന്നാലിയിൽ നിന്നും പാർലമെന്റ് അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അവർ ജനപ്രതിനിധി എന്ന നിലയിലും മികച്ച പ്രവർത്തനം കാഴ്ചവെച്ചു. സിനിമയിൽ നിന്നും രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്നും കുറച്ചുകാലം മാറിനിന്നപ്പോഴും മലയാളികൾ അവരെ മറന്നില്ല. കേരള സർക്കാർ ജെ.സി. ഡാനിയേൽ പുരസ്കാരം നൽകി ആദരിച്ചപ്പോൾ അത് മലയാള സിനിമ തങ്ങളുടെ പ്രിയപ്പെട്ട നടിക്ക് നൽകിയ ഏറ്റവും വലിയ ആദരവായി മാറി.
കാലം ഒരുപാട് കടന്നുപോയി, സിനിമാ നിർമ്മാണ രീതികളും കാഴ്ച്ചപ്പാടുകളും മാറിമറിഞ്ഞു. എങ്കിലും ശാരദ എന്ന നടി സമ്മാനിച്ച വികാര തീവ്രതയ്ക്ക് പകരമാവാൻ ഇന്നും മറ്റൊരു പേരില്ല. റേഡിയോയിൽ പഴയൊരു സിനിമാഗാനം ഒഴുകിയെത്തുമ്പോൾ, അല്ലെങ്കിൽ ടെലിവിഷൻ സ്ക്രീനിൽ ഒരു ബ്ലാക്ക് ആൻഡ് വൈറ്റ് ചിത്രം തെളിയുമ്പോൾ ആ വലിയ കണ്ണുകളിലെ പ്രകാശം ഇന്നും നമ്മളെ വല്ലാതെ ആകർഷിക്കും. ചിരിയും കരച്ചിലും പ്രണയവും പ്രതിരോധവും ഒരേപോലെ ആവാഹിച്ച ആ അഭിനയപ്രതിഭയ്ക്ക്, മലയാള സിനിമയുടെ സ്വന്തം ഉർവശിക്ക്, ജന്മദിനത്തിന്റെ എല്ലാവിധ ആശംസകളും നേരുന്നു. ആയുസ്സും ആരോഗ്യവും നിറഞ്ഞ നല്ലൊരു കാലം അവർക്ക് മുന്നിലുണ്ടാകട്ടെ എന്ന് നമുക്ക് പ്രാർത്ഥിക്കാം.