ഇന്ന് ഭാരതീയ ചലച്ചിത്ര സംഗീത ലോകത്തെ വാനമ്പാടി, മലയാളികളുടെ പ്രിയങ്കരിയായ എസ്. ജാനകി എന്ന ജാനകിയമ്മയുടെ ജന്മദിനമാണ്. ആറ് പതിറ്റാണ്ടിലേറെക്കാലം തന്റെ മാസ്മരിക ശബ്ദം കൊണ്ട് ദക്ഷിണേന്ത്യൻ സിനിമാ സംഗീതത്തെ ധന്യമാക്കിയ ഈ ഗായികയുടെ സംഗീതയാത്ര സമാനതകളില്ലാത്തതാണ്. ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ ഗുണ്ടൂർ ജില്ലയിൽ 1938 ഏപ്രിൽ 23ന് ജനിച്ച ശിഷ്ട്ല ശ്രീരാമമൂർത്തി ജാനകി എന്ന എസ്. ജാനകി, കേവലം ഒരു ഗായിക എന്നതിലുപരി സംഗീതപ്രേമികൾക്ക് ഒരു വികാരമാണ്. തന്റെ മൂന്നാം വയസ്സിൽ സംഗീതപഠനം ആരംഭിച്ച ജാനകി, നാദസ്വര വിദ്വാൻ പൈഡി സ്വാമിയുടെ കീഴിലാണ് ശാസ്ത്രീയ സംഗീതം അഭ്യസിച്ചത്. 1957-ൽ ‘വിധിയിൻ വിളയാട്ട്’ എന്ന തമിഴ് ചിത്രത്തിലൂടെ പിന്നണി ഗാനരംഗത്തേക്ക് ചുവടുവെക്കുമ്പോൾ, വരാനിരിക്കുന്നത് ഒരു ഇതിഹാസമാണെന്ന് ആരും കരുതിയിരിക്കില്ല. തമിഴ്, തെലുങ്ക്, കന്നഡ, മലയാളം എന്നീ ദക്ഷിണേന്ത്യൻ ഭാഷകൾക്ക് പുറമെ ഹിന്ദി, ബംഗാളി, സിംഹള തുടങ്ങി ഒട്ടനവധി ഭാഷകളിൽ പതിനായിരക്കണക്കിന് ഗാനങ്ങൾ ആലപിച്ച് അവർ ലോകത്തെ വിസ്മയിപ്പിച്ചു. ഇന്ത്യൻ സംഗീത ലോകത്തെ സമാനതകളില്ലാത്ത പ്രതിഭയ്ക്ക് സെല്ലുലോയ്ഡിന്റെ ഹൃദയം നിറഞ്ഞ ജന്മദിനാശംസകൾ.
മലയാളികൾക്ക് ജാനകിയമ്മ കേവലം ഒരു അന്യസംസ്ഥാനക്കാരിയായ ഗായികയല്ല, മറിച്ച് മലയാളത്തിന്റെ സ്വന്തം ശബ്ദമാണ്. 1957-ൽ ‘മിന്നുന്നതെല്ലാം പൊന്നല്ല’ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ മലയാളത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ച അവർ, ഇവിടുത്തെ ഭാഷയുടെ ശുദ്ധി തെറ്റിക്കാതെ ആലപിക്കുന്നതിൽ കാട്ടിയ ശ്രദ്ധ എടുത്തുപറയേണ്ടതാണ്. എം.എസ്. ബാബുരാജിന്റെ സംഗീതത്തിൽ ജാനകിയമ്മ പാടിയ ഗാനങ്ങൾ ഇന്നും മലയാളിയുടെ ഗൃഹാതുരത്വത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. ‘താമസമെന്തേ വരുവാൻ’, ‘പ്രാണസഖി നിൻ മടിയിൽ’, ‘ഒരു പുഷ്പം മാത്രമെൻ’ തുടങ്ങിയ അനശ്വര ഗാനങ്ങൾ ജാനകിയമ്മയുടെ ഭാവസാന്ദ്രമായ ശബ്ദത്തിലൂടെയാണ് അമരത്വമാർന്നത്. വിരഹവും പ്രണയവും വാത്സല്യവും ഭക്തിയും ഒരേപോലെ ആ ശബ്ദത്തിൽ ഇഴചേർന്നുനിന്നു. കുട്ടികളുടെ ശബ്ദത്തിൽ പാടാനുള്ള അവരുടെ അപാരമായ കഴിവ് ‘കൊഞ്ചും പൈങ്കിളിയേ’ പോലുള്ള ഗാനങ്ങളെ ഇന്നും ഹിറ്റുകളായി നിലനിർത്തുന്നു. ഒരു ഗാനത്തിന്റെ വരികളിലെ അർത്ഥവും ഭാവവും പൂർണ്ണമായി ഉൾക്കൊണ്ട്, സംഗീത സംവിധായകന്റെ വിഭാവനയ്ക്ക് അപ്പുറം വൈകാരികത നൽകാൻ ജാനകിയമ്മയ്ക്ക് കഴിഞ്ഞിരുന്നു.
സംഗീത ലോകത്തെ പരമോന്നത ബഹുമതികൾ പലതവണ ജാനകിയമ്മയെ തേടിയെത്തിയിട്ടുണ്ട്. മികച്ച ഗായികയ്ക്കുള്ള ദേശീയ പുരസ്കാരം നാല് തവണയും, കേരളം, തമിഴ്നാട്, ആന്ധ്രാപ്രദേശ്, ഒഡീഷ എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ പുരസ്കാരങ്ങൾ പതിനേഴ് തവണയും അവർ നേടി. എന്നാൽ പുരസ്കാരങ്ങളേക്കാൾ വലിയ അംഗീകാരമായി അവർ കാണുന്നത് ലക്ഷക്കണക്കിന് ആരാധകരുടെ സ്നേഹത്തെയാണ്. 2013-ൽ കേന്ദ്ര സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിച്ച പത്മഭൂഷൺ പുരസ്കാരം, വൈകി ലഭിച്ച അംഗീകാരമാണെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി സ്നേഹപൂർവ്വം നിരസിച്ച ജാനകിയമ്മയുടെ നിലപാട് വലിയ ചർച്ചയായിരുന്നു. അർഹമായ അംഗീകാരങ്ങൾ കൃത്യസമയത്ത് ലഭിക്കാത്തതിലുള്ള ഒരു കലാകാരിയുടെ പ്രതിഷേധമായിരുന്നു അത്. എങ്കിലും, ഭാരത സർക്കാരിന്റെ പത്മശ്രീ പുരസ്കാരം നേരത്തെ തന്നെ അവരെ തേടിയെത്തിയിരുന്നു. തന്റെ സംഗീത ജീവിതം മനോഹരമായി പൂർത്തിയാക്കി 2016-ൽ മൈസൂരിലെ മാനസ ഗംഗോത്രിയിൽ നടന്ന സംഗീത നിശയോടുകൂടി താൻ ഇനി സ്റ്റേജ് പരിപാടികളിലും സിനിമകളിലും പാടില്ലെന്ന് അവർ പ്രഖ്യാപിച്ചു. ആ തീരുമാനം സംഗീത ലോകത്തെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം വലിയൊരു നഷ്ടമായിരുന്നെങ്കിലും, അവർ പാടിവെച്ച ആയിരക്കണക്കിന് ഗാനങ്ങൾ ഇന്നും നമുക്കിടയിൽ ജീവിക്കുന്നു.
ഇളയരാജയുമായുള്ള ജാനകിയമ്മയുടെ കൂട്ടുക്കെട്ട് ദക്ഷിണേന്ത്യൻ സംഗീത ചരിത്രത്തിലെ സുവർണ്ണകാലഘട്ടമാണ്. പ്രണയഗാനങ്ങളിൽ അവർ കൊണ്ടുവന്ന പുതുമയും വേഗമേറിയ പാട്ടുകളിലെ താളാത്മകതയും ഇന്നും അത്ഭുതമാണ്. യേശുദാസ്, എസ്.പി. ബാലസുബ്രഹ്മണ്യം തുടങ്ങിയ അതുല്യ പ്രതിഭകളോടൊപ്പം ജാനകിയമ്മ പാടിയ യുഗ്മഗാനങ്ങൾ ഓരോന്നും പാഠപുസ്തകങ്ങളാണ്. പാട്ടിലെ ഓരോ വരിയിലും മിഴിവുറ്റ ഭാവങ്ങൾ നിറയ്ക്കുമ്പോഴും സ്വകാര്യ ജീവിതത്തിൽ അങ്ങേയറ്റം വിനയവും ലാളിത്യവും പുലർത്തുന്ന വ്യക്തിത്വമാണ് അവരുടേത്. സംഗീതത്തെ ഒരു തപസ്യയായി കണ്ട ജാനകിയമ്മയ്ക്ക് ഓരോ പാട്ടും ഒരു പ്രാർത്ഥനയായിരുന്നു. തന്റെ ശബ്ദത്തിലൂടെ മലയാളികളുടെ ഹൃദയത്തിൽ കൂടുകൂട്ടിയ ആ വാനമ്പാടിക്ക് ഇന്ന് എൺപത്തിയെട്ട് വയസ്സ് തികയുകയാണ്. വാർദ്ധക്യ സഹജമായ വിശ്രമത്തിനിടയിലും അവരുടെ ശബ്ദം റേഡിയോയിലൂടെയും ഡിജിറ്റൽ മാധ്യമങ്ങളിലൂടെയും ലോകമെമ്പാടുമുള്ള മലയാളികളുടെ സായാഹ്നങ്ങളെ ധന്യമാക്കുന്നു. ഒരൊറ്റ ജന്മം കൊണ്ട് സംഗീതത്തിന്റെ ആകാശത്ത് ഇത്രയേറെ നക്ഷത്രങ്ങളെ വിരിയിച്ച മറ്റൊരു ഗായിക ഉണ്ടാവില്ല. ഈ ജന്മദിനത്തിൽ, പ്രിയപ്പെട്ട ജാനകിയമ്മയ്ക്ക് ആയുരാരോഗ്യ സൗഖ്യങ്ങൾ നേരുന്നതിനൊപ്പം ആ അതുല്യ പ്രതിഭയ്ക്ക് മുന്നിൽ സംഗീത ലോകം ഒന്നടങ്കം ആദരവ് അർപ്പിക്കുന്നു.