മൂന്ന് പതിറ്റാണ്ടിലേറെയായി മെലഡിയുടെ മാന്ത്രികസ്പർശം സമ്മാനിച്ച് കൊണ്ടിരിക്കുന്ന സംഗീത ഇതിഹാസമാണ് വിദ്യാസാഗർ. ഹൃദയത്തെ തൊടുന്ന ലളിതമായ ഈണങ്ങൾ കൊണ്ട് അദ്ദേഹം തീർത്ത സംഗീത സാമ്രാജ്യം ഇന്നും അജയ്യമായി നിലകൊള്ളുന്നു. മെലഡികളുടെ രാജകുമാരൻ എന്ന വിശേഷണത്തിന് സർവ്വഥാ യോഗ്യനായ കലാകാരൻ ഇന്ന് തന്റെ ജന്മദിനം ആഘോഷിക്കുമ്പോൾ, കഴിഞ്ഞ മൂന്ന് പതിറ്റാണ്ടുകളായി അദ്ദേഹം നമ്മുടെ കാതുകളിലും ഹൃദയങ്ങളിലും നിറച്ചു വെച്ചിരിക്കുന്ന ആ സംഗീത പ്രപഞ്ചത്തെ ഒന്നു സ്മരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. സംഗീത ലോകത്തെ മെലഡിയുടെ മാന്ത്രികന് സെല്ലുലോയ്ഡിന്റെ ഹൃദയം നിരന്ജ ജന്മദിനാശംസകൾ.
ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ വിജയവാഡയിൽ ഒരു സംഗീത കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച വിദ്യാസാഗർ, സംഗീതത്തിന്റെ ബാലപാഠങ്ങൾ അഭ്യസിച്ചത് തന്റെ പിതാവ് യു. രാമചന്ദ്രനിൽ നിന്നായിരുന്നു. അഞ്ചാം വയസ്സു മുതൽ വിദ്യ പകർന്നു തുടങ്ങിയ അദ്ദേഹം പിൽക്കാലത്ത് മാസ്റ്റർ ധനരാജിന്റെ കീഴിൽ ശാസ്ത്രീയമായി സംഗീതം അഭ്യസിച്ചു. ലണ്ടനിലെ ട്രിനിറ്റി കോളേജ് ഓഫ് മ്യൂസിക്കിൽ നിന്നും വെസ്റ്റേൺ ക്ലാസിക്കൽ മ്യൂസിക്കിൽ ഉന്നത പഠനം പൂർത്തിയാക്കിയ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഗീതത്തിൽ കർണ്ണാടക സംഗീതത്തിന്റെയും പാശ്ചാത്യ സംഗീതത്തിന്റെയും മനോഹരമായ ഒരു സമന്വയം നമുക്ക് ദർശിക്കാനാകും. തെന്നിന്ത്യൻ സിനിമയിലെ ഇതിഹാസങ്ങളായ ജി. ദേവരാജൻ സമ്പൂർണ്ണമായി സ്വാധീനിച്ച ശിഷ്യന്മാരിൽ ഒരാളായിരുന്നു അദ്ദേഹം. കൂടാതെ ഇളയരാജയെപ്പോലെയുള്ള മഹാരഥന്മാരുടെ കൂടെ അസിസ്റ്റന്റായി പ്രവർത്തിച്ച പരിചയം അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഗീത ജീവിതത്തിന് കരുത്തുറ്റ അടിത്തറ പാകി.
1989-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ‘പൂമനം’ എന്ന തമിഴ് ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് വിദ്യാസാഗർ എന്ന സ്വതന്ത്ര സംഗീത സംവിധായകന്റെ ഉദയം. ഇതിലെ ‘എൻ അൻബേ’ എന്ന ഗാനം അക്കാലത്ത് തമിഴ് സിനിമാ ലോകത്ത് വലിയ ചർച്ചയായിരുന്നു. എങ്കിലും ഒരു വലിയ ബ്രേക്ക് അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിക്കുന്നത് 1996-ൽ മലയാളത്തിലേക്കുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ കടന്നുവരവോടെയാണ്. സിബി മലയിൽ സംവിധാനം ചെയ്ത ‘അഴകിയ രാവണൻ’ എന്ന ചിത്രം മലയാള ചലച്ചിത്ര സംഗീതത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ ഒരു പുതിയ അധ്യായം കുറിച്ചു. ‘പ്രണയമണിത്തൂവൽ കൊഴിഞ്ഞുപോയൊരെന്നരികിൽ’, ‘വെണ്ണിലാവേ വെണ്ണിലാവേ’ തുടങ്ങിയ ഗാനങ്ങൾ മലയാളികൾ ഇരുകൈയും നീട്ടി സ്വീകരിച്ചു. ഈ ചിത്രത്തിലൂടെ തന്നെ മികച്ച സംഗീത സംവിധായകനുള്ള തന്റെ ആദ്യത്തെ കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം അദ്ദേഹം സ്വന്തമാക്കി എന്നത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഴിവിന്റെ വലിയൊരു സാക്ഷ്യപത്രമാണ്. 90-കളുടെ അവസാനത്തിലും 2000-ന്റെ തുടക്കത്തിലും മലയാള സിനിമയിലെ ഏറ്റവും ഡിമാൻഡുള്ള സംഗീത സംവിധായകനായി അദ്ദേഹം മാറി. മലയാള സിനിമയുടെ സുവർണ്ണ കാലഘട്ടത്തിൽ ‘സമ്മർ ഇൻ ബേത്ലഹേം’, ‘നിറം’, ‘പ്രണയവർണ്ണങ്ങൾ’, ‘മീശമാധവൻ’ തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലൂടെ മലയാളിക്ക് അദ്ദേഹം സമ്മാനിച്ചത് ഒരിക്കലും മടുക്കാത്ത ഒരുപിടി നല്ല ഗാനങ്ങളാണ്. നാടൻ ഈണങ്ങളെയും ശാസ്ത്രീയ സംഗീതത്തെയും പാശ്ചാത്യ ശൈലിയെയും ഒരേപോലെ കൈപ്പിടിയിലൊതുക്കിയ അദ്ദേഹം, ഗാനങ്ങളേക്കാൾ ഉപരിയായി സിനിമയുടെ ആത്മാവ് തൊട്ടറിയുന്ന പശ്ചാത്തല സംഗീതത്തിലൂടെയും വിസ്മയിപ്പിച്ചു. പ്രത്യേകിച്ചും ‘ദേവദൂതൻ’ എന്ന ചിത്രത്തിലെ സംഗീതം ഇന്നും ഇന്ത്യൻ സിനിമയിലെ തന്നെ മികച്ച പശ്ചാത്തല സംഗീതങ്ങളിലൊന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. മികച്ച സംഗീത സംവിധായകനുള്ള ദേശീയ പുരസ്കാരം (2004 – വിരാടപർവ്വം), മൂന്ന് തവണ കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് (അഴകിയ രാവണൻ, പ്രണയവർണ്ണങ്ങൾ, ദേവദൂതൻ) എന്നിവയുൾപ്പെടെ അനേകം പുരസ്കാരങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ തേടിയെത്തി. തമിഴിലും തെലുങ്കിലും മലയാളത്തിലുമായി നൂറുകണക്കിന് ഹിറ്റുകൾ സമ്മാനിച്ചു.
‘സമ്മർ ഇൻ ബേത്ലഹേം’ എന്ന ചിത്രത്തിലെ പാട്ടുകൾ ഇന്നും ഒരു റെഫറൻസ് ഗ്രന്ഥം പോലെ സംഗീത പ്രേമികൾക്കിടയിലുണ്ട്. , ‘ഒരു രാത്രി കൂടി വിടവാങ്ങവേ’ തുടങ്ങിയ ഗാനങ്ങൾ പ്രണയത്തിന്റെയും വിരഹത്തിന്റെയും ആഴം മലയാളിക്ക് കാണിച്ചുതന്നു. ‘പ്രണയവർണ്ണങ്ങൾ’ എന്ന ചിത്രത്തിലെ പാട്ടുകളിലൂടെ 1998-ൽ വീണ്ടും അദ്ദേഹം സംസ്ഥാന പുരസ്കാരം കരസ്ഥമാക്കി. തുടർന്ന് 2000-ൽ ‘ദേവദൂതൻ’ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ മൂന്നാം തവണയും അദ്ദേഹം മികച്ച സംഗീത സംവിധായകനായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ‘ദേവദൂതൻ’ എന്ന ചിത്രം ഒരുപക്ഷേ സംഗീതത്തിന് ഇത്രയധികം പ്രാധാന്യം നൽകിയ മലയാളത്തിലെ അപൂർവ്വം ചിത്രങ്ങളിൽ ഒന്നായിരിക്കും. അതിലെ പശ്ചാത്തല സംഗീതം ഇന്നും ഇന്ത്യൻ സിനിമയിലെ തന്നെ ഏറ്റവും മികച്ച വർക്കുകളിൽ ഒന്നായി ലോകമെമ്പാടുമുള്ള സിനിമാ പ്രേമികൾ വിലയിരുത്തുന്നു. ഒരു സംഗീതജ്ഞന്റെ ആത്മസംഘർഷങ്ങളെയും പ്രണയത്തെയും ഇത്രത്തോളം തീവ്രമായി ആവിഷ്കരിക്കാൻ വിദ്യാസാഗറിന് മാത്രമേ സാധിക്കൂ എന്ന് ആ ചിത്രം തെളിയിച്ചു.
സംഗീതത്തിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പരീക്ഷണങ്ങൾ വെറും മെലഡികളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങിനിന്നില്ല. ലാൽ ജോസിന്റെ ‘മീശമാധവൻ’ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ നാടൻ പാട്ടുകളെയും മെലഡികളെയും സമന്വയിപ്പിച്ച് അദ്ദേഹം മലയാളികളെ വിസ്മയിപ്പിച്ചു. ‘ചിങ്ങമാസം വന്നുചേർന്നാൽ’, ‘എന്റെ എല്ലാമെല്ലാമല്ലേ’ തുടങ്ങിയ പാട്ടുകൾ ഓരോ ആഘോഷങ്ങളുടെയും ഭാഗമായി മാറി. ‘നിറം’, ‘ദോസ്ത്’, ‘നമ്മൾ’, ‘രസികൻ’ തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലൂടെ യുവത്വത്തിന്റെ ആവേശം അദ്ദേഹം സംഗീതത്തിലാവാഹിച്ചു. മലയാളത്തിന് പുറമെ തമിഴിലും അദ്ദേഹം വലിയ തരംഗങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു. ‘ദിൽ’, ‘ധൂൾ’, ‘ഗിള്ളി’, ‘ചന്ദ്രമുഖി’ തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലെ ഗാനങ്ങൾ തമിഴ്നാട്ടിലെ തെരുവോരങ്ങളിൽ ഇന്നും മുഴങ്ങുന്നു. 2004-ൽ തെലുങ്ക് ചിത്രമായ ‘സ്വരാഭിഷേകം’ എന്ന ചിത്രത്തിലെ സംഗീതത്തിന് മികച്ച സംഗീത സംവിധായകനുള്ള ദേശീയ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചതോടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഖ്യാതി ഇന്ത്യയൊട്ടാകെ വ്യാപിച്ചു.
വിദ്യാസാഗറിന്റെ പാട്ടുകളിൽ എന്നും ഒരു ലാളിത്യമുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ ആ ലാളിത്യത്തിന് പിന്നിൽ കഠിനമായ പ്രയത്നവും കൃത്യതയുമുണ്ട്. താൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഓരോ വാദ്യോപകരണവും എവിടെ നിൽക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് വ്യക്തമായ ധാരണയുണ്ട്. വയലിൻ സെക്ഷനുകൾ അദ്ദേഹം ഉപയോഗിക്കുന്ന രീതി ലോകപ്രശസ്തമാണ്. ഗായകർക്ക് അവരുടെ കരിയറിലെ ഏറ്റവും മികച്ച പാട്ടുകൾ നൽകുന്നതിൽ അദ്ദേഹം എന്നും ശ്രദ്ധാലുവായിരുന്നു. കെ.എസ്. ചിത്ര, ജി. വേണുഗോപാൽ, സുജാത മോഹൻ, പി. ജയചന്ദ്രൻ തുടങ്ങിയവരുടെ ശബ്ദം വിദ്യാസാഗറിന്റെ സംഗീതത്തിൽ അലിഞ്ഞു ചേരുമ്പോൾ ലഭിക്കുന്ന അനുഭൂതി പറഞ്ഞറിയിക്കാനാവില്ല. ഒരു സംഗീത സംവിധായകൻ എന്നതിലുപരി മികച്ചൊരു വ്യക്തിത്വത്തിനുടമ കൂടിയായ വിദ്യാസാഗർ, പുതുതലമുറയിലെ സംഗീതജ്ഞർക്ക് എന്നും ഒരു വഴികാട്ടിയാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഓരോ ഗാനവും കാലത്തെ അതിജീവിക്കുന്നവയാണ്. ഈ ജന്മദിനത്തിൽ, ഇനിയും ആ മാന്ത്രിക വിരലുകളിൽ നിന്ന് മനോഹരമായ ഈണങ്ങൾ ഉതിർന്നുവീഴട്ടെ എന്ന് നമുക്ക് ആശംസിക്കാം. സംഗീതമുള്ളിടത്തോളം കാലം വിദ്യാസാഗർ എന്ന നാമം ഓരോ മലയാളിയുടെയും ഹൃദയത്തിൽ മായാതെ നിൽക്കും.
സംഗീതത്തിന്റെ അനന്തസാഗരത്തിൽ മെലഡികളുടെ മുത്തുകൾ വാരി വിതറിയ ആ ചടുലമായ വിരലുകൾക്ക് ഇന്ന് ജന്മദിനം ആഘോഷിക്കുമ്പോൾ, വിദ്യാസാഗർ എന്ന സംഗീത പ്രതിഭയെക്കുറിച്ച് എത്ര എഴുതിയാലും അധികമാകില്ല. ആന്ധ്രാപ്രദേശിന്റെ മണ്ണിൽ ജനിച്ചെങ്കിലും കേരളത്തിന്റെയും തമിഴ്നാടിന്റെയും ഹൃദയമിടിപ്പായി മാറിയ ഈ സംഗീതജ്ഞന്റെ ജീവിതം ഒരു വലിയ കാവ്യം പോലെ മനോഹരമാണ്. സംഗീതം സിരകളിൽ അലിഞ്ഞുചേർന്ന ഒരു കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ചതുകൊണ്ടുതന്നെ താളവും ലയവും അദ്ദേഹത്തിന് ജന്മസിദ്ധമായിരുന്നു. അച്ഛൻ രാമചന്ദ്രനിൽ നിന്ന് ലഭിച്ച പ്രാഥമിക പാഠങ്ങൾ പിൽക്കാലത്ത് ലോകോത്തരമായ ഒരു സംഗീത ശൈലി കെട്ടിപ്പടുക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ സഹായിച്ചു. പാശ്ചാത്യ സംഗീതത്തിലെ അറിവും കർണ്ണാടക സംഗീതത്തിലെ അഗാധമായ പാണ്ഡിത്യവും ഒരുപോലെ ഒത്തുചേർന്ന അപൂർവ്വം സംഗീത സംവിധായകരിൽ ഒരാളാണ് അദ്ദേഹം. എൺപതുകളുടെ അവസാനം തമിഴ് സിനിമയിലൂടെ തുടക്കം കുറിച്ചെങ്കിലും വിദ്യാസാഗർ എന്ന പേര് കേൾക്കുമ്പോൾ ഓരോ മലയാളിയുടെയും ഉള്ളിൽ ആദ്യം ഓടിയെത്തുന്നത് പ്രണയത്തിന്റെയോ വിരഹത്തിന്റെയോ നൊമ്പരമുണർത്തുന്ന ഒരുപിടി സുന്ദരമായ ഈണങ്ങളാണ്.
വിദ്യാസാഗറിന്റെ സംഗീതം എന്നത് വെറും ശബ്ദങ്ങളുടെ സങ്കലനമല്ല, അത് വികാരങ്ങളുടെ ആവിഷ്കാരമാണ്. ഗായകർക്ക് അവരുടെ ശബ്ദത്തിന്റെ പരിമിതികളും സാധ്യതകളും മനസ്സിലാക്കി പാട്ടുകൾ നൽകുന്നതിൽ അദ്ദേഹം അസാമാന്യ പാടവം കാണിച്ചു. കെ.എസ്. ചിത്രയുടെ ശബ്ദത്തിലെ ആർദ്രതയും യേശുദാസിന്റെ ശബ്ദത്തിലെ ഗാംഭീര്യവും സുജാതയുടെ ശബ്ദത്തിലെ മാധുര്യവും അദ്ദേഹം ഏറ്റവും മനോഹരമായി ഉപയോഗിച്ചു. . ലാൽ ജോസുമായി ചേർന്നുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൂട്ടുകെട്ട് മലയാള സിനിമയിലെ ഏറ്റവും വിജയകരമായ ഒന്നായിരുന്നു. ‘ഗ്രാമഫോൺ’, ‘രസികൻ’, ‘ചാന്തുപൊട്ട്’, ‘അറബിക്കഥ’, ‘നീലത്താമര’ തുടങ്ങി നിരവധി സിനിമകളിൽ ഈ കൂട്ടുകെട്ട് വിസ്മയങ്ങൾ തീർത്തു. ഓരോ സിനിമയ്ക്കും അനുയോജ്യമായ രീതിയിൽ മൂഡ് സെറ്റ് ചെയ്യുന്നതിൽ വിദ്യാസാഗർ കാണിക്കുന്ന ശ്രദ്ധ അദ്ദേഹത്തെ മറ്റുള്ളവരിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തനാക്കുന്നു. പാട്ടുകൾ പോലെ തന്നെ പ്രധാനമാണ് സിനിമയിലെ പശ്ചാത്തല സംഗീതമെന്ന് അദ്ദേഹം ഉറച്ചു വിശ്വസിച്ചു. മൗനത്തെ പോലും സംഗീതാത്മകമാക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിയുമായിരുന്നു. തന്റെ നീണ്ട സംഗീത ജീവിതത്തിനിടയിൽ നിരവധി പ്രതിസന്ധികൾ നേരിട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും സംഗീതത്തോടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രതിബദ്ധത ഒരിക്കലും കുറഞ്ഞില്ല. ഇന്നും തന്റെ സംഗീതത്തിലൂടെ പുതിയ തലമുറയെ വിസ്മയിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഈ മെലഡി കിംഗിന്റെ ഓരോ ഈണവും വരുംതലമുറകൾക്കും ആവേശമായിരിക്കും. ഓരോ വരികളിലും സംഗീതത്തിന്റെ ആത്മാവ് തൊട്ടറിയുന്ന വിദ്യാസാഗർ എന്ന വിസ്മയം ഇനിയും ഒരുപാട് വസന്തങ്ങൾ നമുക്ക് സമ്മാനിക്കട്ടെ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഈ ജന്മദിനം സംഗീതപ്രേമികൾക്ക് ഒരു വലിയ ആഘോഷമാണ്, കാരണം അദ്ദേഹം നമുക്ക് നൽകിയത് വെറും പാട്ടുകളല്ല, മറിച്ച് നമ്മുടെ ജീവിതത്തിലെ ഓരോ നിമിഷങ്ങളെയും ഓർമ്മകളാക്കി മാറ്റാനുള്ള മന്ത്രങ്ങളാണ്.
വിദ്യാസാഗറിന്റെ ഡിസ്കോഗ്രഫി പരിശോധിച്ചാൽ വൈവിധ്യങ്ങളുടെ ഒരു കലവറ തന്നെ കാണാം. ‘സി.ഐ.ഡി മൂസ’യിലെ കോമഡി ട്രാക്കുകൾ മുതൽ ‘ദൈവനാമത്തിൽ’ എന്ന സിനിമയിലെ ഗൗരവമേറിയ ഗാനങ്ങൾ വരെ അദ്ദേഹം കൈകാര്യം ചെയ്തു. മെലഡികളുടെ തമ്പുരാൻ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുമ്പോഴും ഫാസ്റ്റ് നമ്പറുകളിൽ അദ്ദേഹം കാണിക്കുന്ന ഊർജ്ജം അത്ഭുതകരമാണ്. ‘തമ്പി’ എന്ന തമിഴ് സിനിമയിലെ ഗാനങ്ങളോ ‘റൺ’ എന്ന സിനിമയിലെ പാട്ടുകളോ കേട്ടാൽ ആ താളബോധം നമുക്ക് മനസ്സിലാകും. സംഗീത സംവിധാനത്തിന് പുറമെ ഒരു മനുഷ്യസ്നേഹി എന്ന നിലയിലും അദ്ദേഹം ഏവർക്കും പ്രിയങ്കരനാണ്. ലളിതമായ ജീവിതശൈലിയും പുതിയ ഗായകർക്ക് നൽകുന്ന പ്രോത്സാഹനവും അദ്ദേഹത്തെ വലിയൊരു വ്യക്തിത്വത്തിന് ഉടമയാക്കുന്നു. ഇന്നത്തെ ഡിജിറ്റൽ യുഗത്തിലും ലൈവ് ഇൻസ്ട്രുമെന്റ്സിനോട് അദ്ദേഹം പുലർത്തുന്ന താല്പര്യം സംഗീതത്തോടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദരവാണ് കാണിക്കുന്നത്. ഓരോ വർഷവും കടന്നുപോകുമ്പോഴും വിദ്യാസാഗർ ഈണമിട്ട പഴയ ഗാനങ്ങൾ പോലും യൂട്യൂബിലും മറ്റ് പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളിലും ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾ തിരയുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അത് ആ സംഗീതത്തിന്റെ കാലാതീതമായ ഗുണമേന്മ കൊണ്ടാണ്. ഈ ജന്മദിനത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന് എല്ലാവിധ ആയുരാരോഗ്യ സൗഖ്യങ്ങളും നേരുന്നതിനൊപ്പം ഇനിയും മനോഹരമായ മെലഡികൾക്കായി നമുക്ക് കാത്തിരിക്കാം.