മലയാള സിനിമയുടെ ചരിത്രത്തിൽ വേറിട്ടൊരു സ്ഥാനം സ്വന്തമാക്കിയ ഒരാളാണ് നടൻ സത്താർ. നായകനായും വില്ലനായും സ്വഭാവനടനായും തന്റെ ജീവിതകാലയളവിൽ മൂവായിരത്തോളം കഥാപാത്രങ്ങൾ അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. സത്യനും പ്രേം നസീറിനും ശേഷം മലയാളം വാഴ്ത്താൻ പോകുന്ന നായകനെന്ന പരിവേഷത്തോടെ സിനിമയിലേക്ക് കടന്നു വന്ന് പിന്നീട് മലയാളത്തിന്റെ എക്കാലത്തെയും മികച്ച വില്ലനായി പരിണമിക്കപെട്ട നടൻ. നടൻ സുകുമാരന്റെയും, സോമന്റെയും കടന്നു വരവിലൂടെ അദ്ദേഹം രണ്ടാം നിരയിലേക്ക് താഴ്ത്തപ്പെട്ടെങ്കിലും മലയാള സിനിമയുടെ ചരിത്രത്തിൽ മുൻ നിര നായകന്മാരിൽ കാലം ഏറ്റവും ഭംഗിയോടെ അയാളെ അടയാളപ്പെടുത്തി. ഇന്ന് മലയാളത്തിന്റെ അനശ്വര നടന്റെ ഓർമകൾക്ക് ആറു വയസ്സാണ്. ഓർമകളിൽ ഏറ്റവും മനോഹരമായി അയാൾ നില നിൽക്കുമ്പോൾ അദ്ദേഹം അടയാളപ്പെടുത്തിയ കഥാപാത്രങ്ങളെയും ജീവിതത്തെയും തിരിഞ്ഞു നോക്കാതെ പോകുന്നതെങ്ങനെ.
1952 മെയ് 25-ന് എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ആലുവയിലെ കടുങ്ങല്ലൂരിൽ ഖാദർ പിള്ളയുടെയും ഫാത്തിമയുടെയും മകനായാണ് സത്താറിന്റെ ജനനം. പത്ത് മക്കളിൽ ഒമ്പതാമനായിരുന്നു സത്താർ. ആലുവയിലെ വെസ്റ്റ് കടുങ്ങല്ലൂർ ഗവ. സ്കൂളിൽ വിദ്യാഭ്യാസം തുടങ്ങി, പിന്നീട് യൂണിയൻ ക്രിസ്ത്യൻ കോളേജിൽ ചരിത്രത്തിൽ എം.എ. ബിരുദം നേടി. അതേ കോളേജിൽ തന്നെയാണ് പ്രശസ്തനായ നടനായ എൻ. എഫ്. വർഗീസും സഹപാഠിയായിരുന്നത്.
1975-ൽ എം. കൃഷ്ണൻ നായർ സംവിധാനം ചെയ്ത ‘ഭാര്യയെ ആവശ്യമുണ്ട്’ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയായിരുന്നു സഥറിന്റെ തുടക്കം. തുടർന്നുവന്ന 1976-ലെ വിൻസെന്റ് മാസ്റ്റർ സംവിധാനം ചെയ്ത ‘അനാവരണം’ എന്ന ചിത്രത്തിൽ നായകനായി അവസരം ലഭിച്ചു. രണ്ടാമത്തെ സിനിമയിലൂടെയുണ്ടായ നായകപ്രവേശനം മലയാള സിനിമയ്ക്ക് പുതിയ നായകനെ സമ്മാനിക്കുമെന്നു പലരും കരുതിയിരുന്നു. സത്യൻ, പ്രേം നസീർ എന്നിവരെ തുടർന്നുള്ള നായകസ്ഥാനത്തേക്കുള്ള ഒരാളായി അദ്ദേഹത്തെ വിലയിരുത്തിയെങ്കിലും, അതേ കാലഘട്ടത്തിൽ ജയൻ, സുകുമാരൻ, സോമൻ തുടങ്ങിയവർ ശക്തമായ സ്ഥാനത്ത് എത്തിയതോടെ സത്താർ രണ്ടാം നിരയിലേക്കു നീങ്ങേണ്ടി വന്നു.
എന്നിരുന്നാലും സിനിമാതിരശ്ശീലയിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹം മാറിപ്പോയില്ല. വഴിമാറി വില്ലൻ കഥാപാത്രങ്ങളെ സ്വീകരിച്ചപ്പോൾ, സത്താർ ശക്തമായ അഭിനയ ശേഷിയോടെ തിളങ്ങി. എഴുപതുകളുടെ രണ്ടാം പകുതിയിലും എൺപതുകളുടെ തുടക്കത്തിലും പുറത്തിറങ്ങിയ നിരവധി സിനിമകളിൽ വില്ലനായി അദ്ദേഹം സ്വന്തം സ്ഥാനം ഉറപ്പിച്ചു. പ്രത്യേകിച്ച് ജയൻ നായകനായി അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങളിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വേഷങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ ലഭിച്ചു. ‘ശരപഞ്ജരം’ പോലുള്ള ചിത്രങ്ങളിൽ നായകനോട് തുല്യമായ പ്രാധാന്യം നേടിയപ്പോൾ, സത്താർ മലയാള സിനിമയിലെ കരുത്തുറ്റ താരമെന്ന നിലയിൽ മാറി. ഹരിഹരൻ സംവിധാനം ചെയ്ത ‘അടിമക്കച്ചവടം, യാഗാശ്വം, വെള്ളം, ലാവ’ തുടങ്ങി നിരവധി ചിത്രങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിനയശേഷി തെളിയിച്ചു.
സത്താർ വില്ലൻ കഥാപാത്രങ്ങളിൽ ഒതുങ്ങിപ്പോയെങ്കിലും, അതോടൊപ്പം സ്വഭാവ വേഷങ്ങളും ഗൗരവമുള്ള കഥാപാത്രങ്ങളും ഏറ്റെടുത്തു. ‘നീലത്താമര (1979), ഈ നാട് (1982), ബീന (1978)’ പോലുള്ള ചിത്രങ്ങളിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിനയം ശ്രദ്ധേയമായിരുന്നു. ‘അജ്ഞാത തീരങ്ങൾ’ എന്ന ചിത്രത്തിൽ അവതരിപ്പിച്ച ആന്റി-ഹീറോ വേഷം അദ്ദേഹത്തെ വേറിട്ടുനിർത്തി. മോഹൻലാലിനൊപ്പം അഭിനയിച്ച ആദ്യ ചിത്രം ‘തിരനോട്ടം’ പുറത്തിറങ്ങിയിരുന്നില്ലെങ്കിലും, അത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിലെ ഒരു പ്രത്യേക ഓർമ്മയായി തുടരുന്നു.
തമിഴിലും തെലുങ്കിലുമായി അദ്ദേഹം ചില ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചിരുന്നു. ‘മയിൽ, സൗന്ദര്യമേ വരുഗ വരുഗ’ തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലൂടെ അദ്ദേഹം തമിഴ് പ്രേക്ഷകർക്കും പരിചിതനായി. ഏകദേശം മൂന്നൂറോളം ചിത്രങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചു. അഭിനയത്തിനൊപ്പം നിർമ്മാണത്തിലും അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധ തിരിച്ചു. രതീഷിനൊപ്പം ചേർന്ന് ‘കമ്പോളം’ ഉൾപ്പെടെ മൂന്ന് സിനിമകൾ നിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു. ‘ബ്ലാക്ക് മെയിൽ, റിവഞ്ച് എന്നിവയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിർമ്മിതികളിൽ പെടുന്നു.
നാടകീയമായ അഭിനയവൈഭവം പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നെങ്കിലും, ഒരിക്കലും അംഗീകാരത്തിനോ സ്ഥാനത്തിനോ അദ്ദേഹം പ്രാധാന്യം കൊടുത്തിരുന്നില്ല. സ്വന്തം കഴിവും പരിശ്രമവും മാത്രം ആശ്രയിച്ചാണ് മുന്നോട്ടുപോയത്. 1975-ൽ തുടങ്ങിയ അഭിനയജീവിതം 2003 വരെ ഇടവിടാതെ തുടരുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് ചെറിയൊരു ഇടവേളയ്ക്കുശേഷം, 2012-ൽ നം.66 മദ്രാസ് ബസ് മുഖേന അദ്ദേഹം വീണ്ടും സിനിമാരംഗത്തിറങ്ങി. ആഷിഖ് അബുവിന്റെ ’22 ഫീമെയിൽ കോട്ടയം’ ഉൾപ്പെടെ പുതുതലമുറ സംവിധായകരുടെ ചിത്രങ്ങളിലും അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചു. 2014-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ‘പ്രണയം ബാക്കി വച്ചത്’ ആണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അവസാന ചിത്രം.
വ്യക്തിജീവിതത്തിലും സത്താർ ഏറെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടവനായിരുന്നു. 1979-ൽ മുൻനിര നായികയായിരുന്ന ജയഭാരതിയെ വിവാഹം കഴിച്ചപ്പോൾ, വില്ലൻ കഥാപാത്രങ്ങളിലൂടെ ആളുകൾക്കറിയപ്പെട്ടിരുന്ന സത്താർ ജീവിതത്തിൽ നായികയെ സ്വന്തമാക്കുന്നതായി കാണികൾക്ക് തോന്നി. പിന്നീട് വേർപിരിഞ്ഞെങ്കിലും, അവസാന നാളുകളിൽ ജയഭാരതി അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പമുണ്ടായിരുന്നു. അവരുടെ മകൻ ക്രിഷ് ജെ. സത്താർ പിന്നീട് സിനിമാരംഗത്തും പ്രവേശിച്ചു.
2019 ജൂലൈ 31-ന് കരൾരോഗം ബാധിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് സത്താർ ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. സെപ്റ്റംബർ 17-ന് പുലർച്ചെയാണ് ആലുവയിലെ പാലിയേറ്റീവ് കെയർ ആശുപത്രിയിൽ അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചത്. 67-ആം വയസിലായിരുന്നു അദ്ദേഹം വിടപറഞ്ഞത്.
സത്താർ അംഗീകാരങ്ങളും പദവികളും തേടിയ നടനല്ല. ഒരാളുടെ മുന്നിലും തലകുനിക്കാതെ, സിനിമ മാത്രം ജീവിതമാക്കി അദ്ദേഹം നടന്നു. മലയാള സിനിമയിലെ താരപ്രളയങ്ങൾക്കിടയിലും അദ്ദേഹം സ്വന്തം വഴിയിൽ ഉറച്ചുനിന്നു. തന്റെ കലാപ്രതിഭ, സമർപ്പണം, ധൈര്യം – ഇവയാണ് അദ്ദേഹത്തെ ഇന്നും പ്രേക്ഷകഹൃദയങ്ങളിൽ ജീവനോടെ നിലനിർത്തുന്നത്.ഇന്ന് നോക്കുമ്പോൾ, മലയാള സിനിമയുടെ വില്ലൻ മുഖങ്ങളും സ്വഭാവവേഷങ്ങളും ഓർക്കുമ്പോൾ, സത്താറിന്റെ കരുത്തുറ്റ പ്രകടനങ്ങൾ ഒരിക്കലും മറക്കാനാകില്ല. അദ്ദേഹം പോയിട്ട് വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശരപഞ്ജരത്തിലെ പ്രഭാകരൻ, നീലത്താമരയിലെ അപ്പുക്കുട്ടൻ, ഈ നാട്ടിലെ രാജഗോപാലവർമ്മ പോലുള്ള കഥാപാത്രങ്ങൾ ഇന്നും പ്രേക്ഷകരുടെ മനസ്സിൽ ജീവനോടെ തുടരുന്നു. സത്താർ, തന്റെ സ്വന്തം വഴിയിൽ നടന്ന, മലയാള സിനിമയുടെ ചരിത്രത്തിൽ എന്നും ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്ന ഒരുപ്രതിഭയാണ്. മഹാ നടന് ഓർമ്മപ്പൂക്കൾ