ഇന്ത്യൻ സംഗീത ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മാധുര്യമേറിയ ശബ്ദം അതൊരു മലയാളിയുടേതാണെന്ന് പറയുമ്പോൾ അഭിമാനം വാനോളമാണ്. സംഗീതത്തിന്റെ വാനമ്പാടി കെ.എസ്.ചിത്ര. ലാളിത്യവും നിഷ്കളങ്കതയും കൊണ്ട് മലയാളികൾ എക്കാലവും നെഞ്ചിലേറ്റുന്ന പ്രിയപെട്ട ഗായിക. തന്റെ 60 കളിലും സംഗീതത്തിന്റെ ഏതൊരു ഭാവവും നിഷ്പ്രയാസം തന്റെ ശബ്ദത്തിലേക്ക് ആവാഹിച്ചെടുക്കുന്ന പാട്ടിന്റെ രാജകുമാരിക്ക് ഹൃദയം നിറഞ്ഞ പിറന്നാൾ ആശംസകൾ.
1963 ജൂലൈ 27-ന് തിരുവനന്തപുരം കരമനയിൽ സംഗീതജ്ഞരുടെ കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച കെ.എസ്. ചിത്ര, മലയാളം പിന്നണിഗാനരംഗം മാത്രമല്ല, ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രസംഗീതത്തിന്റെ തന്നെ അഭിമാനനാമമായി വളർന്നു. സംഗീതജ്ഞനും അദ്ധ്യാപകനുമായ കരമന കൃഷ്ണൻ നായരും ശാന്താകുമാരിയുമാണ് ചിത്രയുടെ മാതാപിതാക്കൾ. കുടുംബത്തിൽ തന്നെ സംഗീതപരമ്പര്യമുള്ളവരാണ്. സഹോദരങ്ങളായ കെ.എസ്. ബീനയും കെ.എസ്. മഹേഷും സംഗീതരംഗത്താണ് പ്രവർത്തിച്ചത്. ചിത്രയുടെ സംഗീതത്തിലേക്കുള്ള അഭിനിവേശം ചിത്രയുടെ അച്ഛനാണ് കണ്ടെത്തിയത്. ആദ്യ ഗുരുവും അച്ഛനായിരുന്നുവെന്ന് ഏറെ വാത്സല്യത്തോടെയും ബഹുമാനത്തോടെയും ആ കലാകാരി എന്നും ഓർക്കാറുണ്ട്. പിന്നീട് ഡോ. കെ. ഓമനക്കുട്ടിയുടെ കീഴിൽ കർണാടക സംഗീതം പരിശീലിച്ചു. കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ നാഷണൽ ടാലന്റ് സെർച്ച് സ്കോളർഷിപ്പ് 1978 മുതൽ 1984 വരെ ലഭിച്ചത് സംഗീതജീവിതത്തിൽ കൂടുതൽ ദിശകൾ തുറന്നു.
ചിത്രയുടെ ചലച്ചിത്രഗാന ജീവിതം ആരംഭിച്ചത് സംഗീതസംവിധായകനും ഓമനക്കുട്ടിയുടെ സഹോദരനുമായ എം.ജി. രാധാകൃഷ്ണനിലൂടെയായിരുന്നു. 1979-ൽ “അട്ടഹാസം” എന്ന ചിത്രത്തിൽ “ചെല്ലം ചെല്ലം” എന്ന ഗാനത്തിലൂടെയാണ് ആദ്യമായ് ചിത്ര മലയാളചലച്ചിത്രഗാനരംഗത്ത് എത്തുന്നത്. എന്നിരുന്നാലും പുറത്തിറങ്ങിയ ആദ്യചിത്രം പത്മരാജൻ സംവിധാനം ചെയ്ത “നവംബറിന്റെ നഷ്ടം” എന്ന ചിത്രമായിരുന്നു. “അരികിലോ അകലെയോ” എന്ന ഈ ഗാനം അരുന്ധതിയുമൊപ്പമായിരുന്നു ആലാപനം. ഈ ആദ്യകാല പ്രകടനങ്ങൾ ചിത്രയുടെ ശബ്ദതാല്പര്യത്തിനും പരിചിതിയുടെയും ഭാവമായി മാറി.
ചിത്രയുടെ സംഗീതജീവിതം കേരളം വിട്ട് ദക്ഷിണേന്ത്യയിലേയ്ക്ക് വിപുലമായത് ഇളയരാജയുടെ സംഗീത സംവിധാനത്തിൽ തമിഴ് ചിത്രമായ “നീ താനേ അന്തക്കുയിൽ” എന്ന ഗാനത്തിലൂടെയായിരുന്നു. ഈ പാടൽ ചിത്രയെ ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ സംഗീതപ്രേമികളുടെ പ്രിയപെട്ട ഗായികയാക്കി മാറ്റി. പിന്നീട് മലയാളം, തമിഴ്, തെലുങ്ക്, കന്നഡ, ഒറിയ, ഹിന്ദി, ബംഗാളി, ആസാമീസ്, തുളു തുടങ്ങിയ ഭാഷകളിലായി ഇരുപത്തയ്യായിരത്തിൽ കൂടുതലായ പാട്ടുകൾ ചലച്ചിത്രങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയും ഏഴായിരത്തിലധികം പാട്ടുകൾ ചലച്ചിത്രത്തിന്നു പുറമെ റെഡിയോയിലും ആൽബങ്ങളിലും അവർ ആലപിച്ചു.
ശബ്ദം കൊണ്ട് ഒരു നാലു തലമുറയെ കീഴടക്കിയ ആ മഹാ പ്രതിഭയ്ക്ക് മികച്ച പിന്നണി ഗായികയ്ക്കുള്ള ദേശീയപുരസ്കാരം ആറ് തവണയാണ് രാഷ്ട്രം നൽകിയിട്ടുള്ളത്. ഇന്ത്യയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ദേശീയ പുരസ്കാരങ്ങൾ നേടിയ വനിതാഗായികയെന്ന ലേബലാണ് ചിത്ര ഇതിലൂടെ സ്വന്തമാക്കിയത്. 1986 – “പാടറിയേൻ പഠിപ്പറിയേൻ” (സിന്ധുഭൈരവി, തമിഴ്) 1987 – “മഞ്ഞൾ പ്രസാദവും നെറ്റിയിൽ” (നഖക്ഷതങ്ങൾ, മലയാളം)
1989 – “ഇന്ദുപുഷ്പം ചൂടിനിൽക്കും രാത്രി” (വൈശാലി, മലയാളം) 1996 – “മാനാ മദുരൈ” (മിൻസാരക്കനവ്, തമിഴ്) 1997 – “പായലെ ചൻമൻ” (വിരാസത്, ഹിന്ദി) 2004 – “ഒവ്വരുപൂക്കളും” (ഓട്ടോഗ്രാഫ്, തമിഴ്) എന്നീ ഗാനങ്ങൾക്കാണ് ചിത്ര ദേശീയ പുരസ്കാരം സ്വന്തമാക്കിയത്.
ഇവയ്ക്ക് പുറമെ കേരളസംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ അവാർഡ് 16 തവണയും ആന്ധ്രാ സർക്കാരിന്റെ അവാർഡ് 11 തവണയും തമിഴ്നാട് സർക്കാർ 4 തവണയും കർണാടക സർക്കാർ 3 തവണയും ഒറീസയുടെയും ബംഗാളിന്റെയും യ സംസ്ഥാന പുരസ്കാരങ്ങളും ചിത്ര നേടിയിട്ടുണ്ട്. 2005-ൽ പത്മശ്രീയും 2021-ൽ പത്മഭൂഷണും നൽകിക്കൊണ്ട് കേന്ദ്രസർക്കാരും സംഗീതരംഗത്തെ ചിത്രയുടെ സംഭാവനകൾക്ക് അംഗീകാരം നൽകി.
ചിത്രയുടെ ശബ്ദം പ്രേക്ഷകർക്ക് രസകരമാക്കിയത് മഹാനായ ഗായകരുമായുള്ള യുഗ്മഗാനങ്ങളിലൂടെയാണ് എന്ന് വേണമെങ്കിൽ പറയാം. എസ്.പി. ബാലസുബ്രഹ്മണ്യവും കെ.ജെ. യേശുദാസുമൊപ്പമുള്ള കൂട്ടായ്മകൾ ഗാനരംഗത്ത് അതുല്യമായ വിജയങ്ങൾക്കാണ് ഇടയാക്കിയത്. ചിത്രയുടെ പതിനായിരങ്ങളായ ഗാനങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും യുഗ്മഗാനങ്ങളാണ്, പ്രത്യേകിച്ച് യേശുദാസിനൊപ്പം. 1980–90 കാലഘട്ടത്തിലെ സിനിമാപ്രേമികളുടെ ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട ഡ്യുവറ്റുകൾ ഈ കോമ്പിനേഷനുകളിലായിരുന്നു. മലയാളം, തമിഴ്, തെലുങ്ക്, കന്നഡ, ഹിന്ദി തുടങ്ങിയ ഭാഷകളിലായി അസംഖ്യമായ ആലാപനങ്ങൾ ഗാനമേഖലയെ സ്വാധീനിച്ചു. ചില സംഗീത സംവിധായകർ ഈ കോംബോയെ ഒഴിവാക്കി ഒരു ചിത്രവും ഒരുക്കിയില്ലെന്നത് ഈ കൂട്ടുകെട്ടിന്റെ മാസ്മരികതെയെയാണ് വെളിപ്പെടുത്തുന്നത്.
2019-ൽ യേശുദാസിനെയും എസ്.പി. ബാലസുബ്രഹ്മണ്യനെയും കൂടെ ചേർന്ന് ചിത്ര പങ്കെടുത്ത ഒരു സംഗീതപരിപാടി ഇന്ത്യൻ സംഗീതരംഗത്തിന് അത്യന്തം മഹത്തരമായ സംഭവമായി ഇന്നും വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.
ചിത്രയുടെ ജീവിതത്തിലെ എക്കാലത്തെയും വലിയ ആഘാതം മകൾ നന്ദനയുടെ മരണം തന്നെയായിരിക്കും. 2011 ഏപ്രിൽ 14-ന് ദുബായിൽ നീന്തൽക്കുളത്തിൽ വീണാണ് നന്ദന മരണപ്പെടുന്നത്. വിവാഹത്തിന് ശേഷം പതിനഞ്ച് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം ജനിച്ച കുഞ്ഞായിരുന്നു നന്ദന. ഈ ദുരന്തം ചിത്രയെ മാനസികമായി തളർത്തിയെങ്കിലും സംഗീതം തന്നെ ആ കഠിനസമയം താങ്ങാൻ ചിത്രയെ സഹായിച്ചിട്ടുണ്ട്. പിൽക്കാലത്തിന്നോളം ആ നൊമ്പരം പേറിയാണ് ലക്ഷകണക്കിന് സംഗീത പ്രേമികളെ ചിത്ര സന്തോഷിപ്പിച്ചിട്ടുള്ളത്. അത് കൊണ്ടായിരിക്കാം ഓരോ രാജ്യത്തും ഓരോ ഭാഷയ്ക്കും ചിത്രയ്ക്ക് നൽകുന്ന സ്നേഹത്തിന് ഓരോരോ പേരുകളാണ്. “വാനമ്പാടി”, “ഫീമൈൽ യേശുദാസ്”, “ഗന്ധർവ ഗായിക”, “ചിന്നക്കുയിൽ”, “സംഗീത സരസ്വതി”, “കന്നഡ കോകില”, “ഇന്ത്യയുടെ കൊച്ചു വാനമ്പാടി” എന്നീ പേരുകൾ ചിത്രയുടെ സംഗീതജീവിതത്തിന്റെ തികഞ്ഞ അംഗീകാരങ്ങളാണ്.
ചിത്രയുടെ ശബ്ദം ഏത് കാലഘട്ടത്തിലും മലയാളി മനസ്സിന്റെ താളം ആയിരിക്കും. സംഗീതത്തിൽ കർണാടകശൈലിയുടെയും ഭാവാഭിനയത്തിന്റെയും സമന്വയം ചിത്രയുടെ ആലാപനങ്ങളിൽ ഒരിക്കലും നഷ്ടപ്പെടുന്നില്ല. ടെക്നോളജിയും ട്രെൻഡുകളും മാറുന്ന ഈ കാലഘട്ടത്തിലും ആ പഴയ ഗാനങ്ങൾ ഇന്നും യുവതയുടെ പ്ലേലിസ്റ്റുകളിലും, ഓർമ്മകളിലും അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ ശബ്ദമാകുന്നുണ്ട്. സംഗീതമുള്ള കാലത്തോളം ആ ശബ്ദ സുന്ദരിയും കൂടുതൽ മനോഹരമായി തിളങ്ങി നിൽക്കും.
ചിത്രയുടെ സംഗീതയാത്ര അതീവ ആഴമുള്ളതും വൈവിധ്യപൂർണ്ണവുമായതാണ്. പിന്നണി ഗാനമേഖലയിൽ അവർ വരച്ച വഴികൾ ഇന്നത്തെ യുവഗായികമാർക്ക് പ്രചോദനമാണ്. സംഗീതത്തിലെ ഭാവതാളങ്ങൾക്കപ്പുറം ചിത്രയുടെ ശബ്ദം ഭാവത്തിന്റെ ഭാഷയായി മാറിയിരിക്കുന്നു. എന്നും തികച്ചും തനി ശബ്ദത്തിലൂടെ ഹൃദയത്തിൽ നിന്ന് ഹൃദയത്തിലേയ്ക്ക് സംഗീതം കൈമാറുന്ന ആ വാനമ്പാടിയെ ഒറ്റവാക്കിൽ വിശേഷിപ്പിക്കാനാകില്ല. സംഗീതം ഓർക്കുന്നിടത്ത്, സുന്ദരശബ്ദം അറിയുന്നിടത്ത്, ചിത്രയെ മറക്കാൻ കഴിയില്ല. ഒരിക്കൽ കൂടി ഹൃദയം നിറഞ്ഞ ജന്മദിനാശംസകൾ.