മലയാള സിനിമയുടെ സുവർണ്ണ കാലഘട്ടമെന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന എൺപതുകളിലെ വൈവിധ്യമാർന്ന ചലച്ചിത്ര അനുഭവങ്ങളിൽ അതീവ പ്രസക്തമായ ഒരു സ്ഥാനമുള്ള ചിത്രമാണ് 1984-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ‘സന്ധ്യക്കെന്തിനു സിന്ദൂരം’. കൊമേർഷ്യൽ ചേരുവകൾക്കപ്പുറം സൗന്ദര്യശാസ്ത്രത്തിനും സംഗീതത്തിനും സാഹിത്യത്തിനും ഒരേപോലെ പ്രാധാന്യം നൽകിക്കൊണ്ട് മലയാള സിനിമയിൽ വേറിട്ടൊരു വഴി വെട്ടിത്തുറക്കാൻ ഈ ചിത്രത്തിന് കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. മികച്ച സംവിധാനമികവും മലയാളം ചലച്ചിത്ര ചരിത്രത്തിലെ സമാനതകളില്ലാത്ത പങ്കാളിത്തങ്ങളും കൊണ്ട് സമ്പന്നമായ ഈ ചിത്രം വെള്ളിത്തിരയിലെത്തിയിട്ട് നാല് പതിറ്റാണ്ടുകൾ പിന്നിടുമ്പോൾ, മലയാള ചലച്ചിത്ര ചരിത്രത്തിൽ ഇതിന്റെ സ്ഥാനം കൂടുതൽ അടയാളപ്പെടുത്തപ്പെടുകയാണ്.
പ്രശസ്ത സംവിധായകനായ പി.ജി. വിശ്വംഭരൻ സംവിധാനം നിർവഹിച്ച ഈ ചിത്രം നിർമ്മിച്ചത് സോമജ എബ്രഹാം ആണ്. മലയാള സിനിമയിൽ തന്റേതായ കയ്യൊപ്പ് പതിപ്പിച്ച പി.ജി. വിശ്വംഭരൻ ഒരുക്കിയ മികച്ച ചിത്രങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ ഈ സിനിമയ്ക്ക് സവിശേഷമായ ഒരു ഇടമുണ്ട്. പ്രമേയസ്വീകരണത്തിലും ആഖ്യാനശൈലിയിലും പുലർത്തിയ ഗൗരവവും എന്നാൽ ജനപ്രിയ സിനിമയുടെ ചേരുവകൾ ചോർന്നുപോകാതെ സൂക്ഷിച്ചതുമായിരുന്നു ഈ ചിത്രത്തിന്റെ വിജയം. ചിത്രത്തിന്റെ പ്രസക്തിയെയും അതിന്റെ ചരിത്രപരമായ പ്രാധാന്യത്തെയും നിർണ്ണയിക്കുന്നതിൽ ഇതിലെ അണിയറപ്രവർത്തകരുടെയും അഭിനേതാക്കളുടെയും പങ്ക് വലുതാണ്.
ഈ ചിത്രത്തെ ചരിത്രത്തിൽ സവിശേഷമാക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകം ഇതിൽ സംഗീത ഇതിഹാസമായ ഡോ. എം. ബാലമുരളീകൃഷ്ണ അഭിനയിച്ചു എന്നതാണ്. ഇന്ത്യൻ സംഗീത ലോകത്ത്, പ്രത്യേകിച്ച് കർണാടക സംഗീത ശാഖയിൽ അനന്യമായ സംഭാവനകൾ നൽകിയിട്ടുള്ള ഡോ. ബാലമുരളീകൃഷ്ണ വെള്ളിത്തിരയിൽ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട വേഷത്തിൽ എത്തിയ മലയാളത്തിലെ ഒരേയൊരു ചലച്ചിത്രം കൂടിയാണിത്. സംഗീതത്തിന് ഇത്രയധികം പ്രാധാന്യമുള്ള ഒരു സിനിമയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സാന്നിധ്യം ചിത്രത്തിന്റെ ഭാരവും ആഴവും ഒരുപാട് വർദ്ധിപ്പിച്ചു. വെറുമൊരു അതിഥി വേഷത്തിനപ്പുറം കഥയുമായി ഇഴുകിച്ചേർന്നുള്ള അഭിനയമാണ് അദ്ദേഹം കാഴ്ചവെച്ചത്. സംഗീതവും അഭിനയവും അപൂർവ്വമായി മാത്രം ഒത്തുചേരുന്ന ചില നിമിഷങ്ങൾ മലയാളികൾക്ക് സമ്മാനിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഈ കാൽവെപ്പിന് കഴിഞ്ഞു.
മലയാള സിനിമയുടെ എക്കാലത്തെയും പ്രിയപ്പെട്ട സൂപ്പർതാരം മമ്മൂട്ടി, മലയാളിയുടെ അഭിനയ ചക്രവാളത്തിലെ വിസ്മയമായ നെടുമുടി വേണു, പ്രശസ്തയായ നടി സീമ, മലയാളികളുടെ പ്രിയങ്കരനായ വേണു നാഗവള്ളി തുടങ്ങിയ വൻ താരനിരയാണ് ‘സന്ധ്യക്കെന്തിനു സിന്ദൂരം’ എന്ന ചിത്രത്തിൽ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിച്ചത്. എൺപതുകളുടെ മധ്യത്തിൽ മലയാള സിനിമയിൽ സജീവമായി നിറഞ്ഞുനിന്ന പ്രതിഭകളായിരുന്നു ഇവരെല്ലാം. ഓരോ അഭിനേതാവും തങ്ങളുടെ കഥാപാത്രങ്ങളോട് നീതി പുലർത്തുന്ന പ്രകടനമാണ് കാഴ്ചവെച്ചത്. മമ്മൂട്ടിയുടെ മാസ്മരിക സാന്നിധ്യവും നെടുമുടി വേണുവിന്റെ സൂക്ഷ്മാഭിനയവും സീമയുടെ വൈകാരിക രംഗങ്ങളിലെ കയ്യടക്കവും വേണു നാഗവള്ളിയുടെ ആത്മാർത്ഥത തുളുമ്പുന്ന അഭിനയവും ചിത്രത്തെ പ്രേക്ഷകർക്ക് പ്രിയപ്പെട്ടതാക്കി തീർത്തു. കാലം എത്ര കഴിഞ്ഞാലും ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്ന ശക്തമായ കഥാപാത്രങ്ങളെയാണ് ഈ താരങ്ങൾ സമ്മാനിച്ചത്.
ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ആത്മാവ് അതിന്റെ സംഗീതവും വരികളുമാണെന്ന് നിസ്സംശയം പറയാം. മലയാള കവിതയ്ക്കും നാടൻ പാട്ടുകൾക്കും നൽകിയ അതുല്യ സംഭാവനകളിലൂടെ പ്രശസ്തനായ കാവാലം നാരായണപ്പണിക്കരാണ് ഈ ചിത്രത്തിലെ മനോഹരമായ ഗാനങ്ങൾക്ക് വരികൾ രചിച്ചിരിക്കുന്നത്. കാവാലത്തിന്റെ തനതായ കാവ്യശൈലിയും നാടൻ ഈണങ്ങളുടെ തനിമയും ഈ ഗാനങ്ങളിൽ ഉടനീളം കാണാൻ സാധിക്കും. മലയാള ചലച്ചിത്ര സംഗീതശാഖയിൽ എക്കാലത്തെയും മികച്ച ഈണങ്ങൾ നൽകിയിട്ടുള്ള ശ്യാം ആണ് ഈ ചിത്രത്തിന് സംഗീതം പകർന്നിരിക്കുന്നത്. കാവാലത്തിന്റെ സാഹിത്യ സൗന്ദര്യമുള്ള വരികൾക്ക് ശ്യാമിന്റെ സംഗീതം കൂടി ചേർന്നപ്പോൾ പിറന്നത് മലയാള സിനിമയിലെ എക്കാലത്തെയും മികച്ച ഗാനസമുച്ചയമാണ്.
ചിത്രത്തിലെ ഗാനങ്ങളുടെ പട്ടിക പരിശോധിച്ചാൽ അത് അക്കാലത്തെ പ്രമുഖ ഗായകരുടെ നിരകൊണ്ട് സമ്പന്നമാണെന്ന് കാണാം. എസ്. ജാനകി, കെ.ജെ. യേശുദാസ്, കൃഷ്ണചന്ദ്രൻ, കെ.ജി. മാർക്കോസ് എന്നിവരോടൊപ്പം സാക്ഷാൽ എം. ബാലമുരളീകൃഷ്ണ കൂടി ഗാലറിയിലേക്ക് എത്തുമ്പോൾ ഈ ആൽബത്തിന്റെ മാറ്റ് പതിന്മടങ്ങ് വർദ്ധിക്കുന്നു. “ചന്തമേറിന പൂവിലും”, “മാനസസരോവരം” തുടങ്ങിയ ഗാനങ്ങൾ എസ്. ജാനകിയുടെ മധുരമായ ശബ്ദത്തിൽ പിറന്നപ്പോൾ അവ പ്രേക്ഷകരുടെ മനസ്സ് കീഴടക്കി. ചിത്രത്തിൽ പല ഭാവങ്ങളിൽ ആവർത്തിക്കപ്പെടുന്ന “മനസിൻ ആരോഹണം” എന്ന ഗാനം എസ്. ജാനകി, എം. ബാലമുരളീകൃഷ്ണ, കെ.ജി. മാർക്കോസ് തുടങ്ങിയവർ വെവ്വേറെയും ഒന്നിപ്പിച്ചും ആലപിച്ചിരിക്കുന്നത് ഈ പാട്ടിന്റെ വൈവിധ്യം വിളിച്ചോതുന്നു.
കൂടാതെ “മരുഭൂമി ചോദിച്ചു”, കെ.ജെ. യേശുദാസിനൊപ്പം എസ്. ജാനകി പാടിയ മനോഹരമായ “പൊന്നന്തിയിൽ” എന്നീ ഗാനങ്ങളും സിനിമയുടെ മാറ്റ് കൂട്ടിയവയാണ്. സാക്ഷാൽ എം. ബാലമുരളീകൃഷ്ണ സ്വയം ആലപിച്ച “രാഗവിസ്താരം” എന്ന ഗാനം ഈ ചിത്രത്തിന് മാത്രം അവകാശപ്പെടാൻ കഴിയുന്ന ഒരു സുവർണ്ണ മുദ്രയാണ്. കൃഷ്ണചന്ദ്രനും കെ.ജെ. യേശുദാസും മാറിമാറി പാടിയ “ശിവംകാരി സദാ”, യേശുദാസിന്റെ ശബ്ദത്തിൽ എത്തിയ “വടക്കണ്ണം കാട്ടിൽ” തുടങ്ങിയ ഗാനങ്ങളും ചിത്രത്തെ സംഗീത സാന്ദ്രമാക്കി. ഓരോ ഗാനവും കഥയോടും ചുറ്റുപാടുകളോടും ഇണങ്ങിനിൽക്കുന്നതായിരുന്നു എന്നതാണ് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ മറ്റൊരു വിജയം.
സാഹിത്യത്തിനും സംഗീതത്തിനും അഭിനയത്തിനും ഒരേപോലെ പ്രാധാന്യം നൽകിയ ഈ ചിത്രത്തിന്റെ പാരമ്പര്യം മലയാള ചലച്ചിത്ര ചരിത്രത്തിൽ എന്നും സ്മരിക്കപ്പെടുന്ന ഒന്നാണ്. കൊമേർഷ്യൽ സിനിമകളുടെ ബഹളങ്ങൾക്കിടയിലും കലാമൂല്യം ചോർന്നുപോകാതെ ഒരു സിനിമ എങ്ങനെ നിർമ്മിക്കാം എന്നതിന്റെ ഉത്തമ ഉദാഹരണമാണ് സന്ധ്യക്കെന്തിനു സിന്ദൂരം. കാലം കടന്നുപോകുമ്പോൾ സിനിമയുടെ സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ മാറിയേക്കാം, കഥ പറയുന്ന രീതികൾ മാറിയേക്കാം, എന്നാൽ എൺപതുകളിലെ ആർദ്രതയും സംഗീത സമൃദ്ധിയും തുളുമ്പിനിൽക്കുന്ന ഇത്തരം ചിത്രങ്ങൾ മലയാളിയുടെ സിനിമാ സ്മരണകളിൽ എക്കാലവും മായാതെ നിലനിൽക്കും. സിനിമ പുറത്തിറങ്ങി വർഷങ്ങൾ പിന്നിടുമ്പോഴും, അതിന്റെ ഈണങ്ങളും അഭിനേതാക്കളുടെ പ്രകടനങ്ങളും മലയാളികളുടെ സിനിമാസ്വാദനത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ സുവർണ്ണ ലിപികളാൽ എഴുതപ്പെട്ടതായി തുടരുന്നു.