മലയാള സിനിമയുടെ യാത്രയിൽ എട്ടു പതിറ്റാണ്ടിനിപ്പുറം 100 കോടിയെന്ന സ്വപ്നം സാക്ഷാത്കരിച്ച ചിത്രമായിരുന്നു “പുലിമുരുകൻ”. മോഹൻലാലിനെ നായകനാക്കി വൈശാഖ് സംവിധാനം ചെയ്ത ആക്ഷൻ ത്രില്ലെർ ചിത്രത്തിൽ വനത്തിൽ കടുവകളുമായി ഏറ്റുമുട്ടുന്ന പുലിമുരുകൻ എന്ന കഥാപാത്രമായാണ് മോഹൻലാൽ എത്തിയത്. ചിത്രത്തിലെ ഗാനങ്ങളും, സംഘട്ടന രംഗങ്ങളും ഇന്നും പുതുമ നിറഞ്ഞതാണ്.
മോഹൻലാലിൻറെ കരുത്തും കാടിൻറെ മൗലികതയും ചേർന്നൊരുങ്ങിയ ചിത്രം മലയാളസിനിമയെ ഒരു പുതിയ വ്യവസായവൽക്കരണ ഘട്ടത്തിലേക്കാണ് നയിച്ചത്. ഇന്ന്, ഒൻപത് വർഷങ്ങൾ പിന്നിട്ടപ്പോൾ പോലും, ആ ‘പുലി’യുടെ പാദചിഹ്നങ്ങൾ മലയാള സിനിമയുടെ മണ്ണിൽ ഇപ്പോഴും മങ്ങിയിട്ടില്ല.
പുലിമുരുകൻ വെറും ഒരു ആക്ഷൻ സിനിമയല്ലായിരുന്നു. അതൊരു സാമൂഹികവൃത്താന്തം കൂടിയായിരുന്നു. കാടും മനുഷ്യനും, ജീവനും സ്വാഭിമാനവും തമ്മിലുള്ള അപ്രത്യക്ഷമായ യുദ്ധം. കാടിന്റെ കിരാതസുന്ദര്യം പീറ്റർ ഹെയിന്റെ ആക്ഷൻ കാഴ്ചകളിൽ അത്ഭുതമായി പുനർസൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു. വിപിൻ മോഹൻ പിടിച്ചെടുത്ത പ്രകൃതി ദൃശ്യങ്ങൾ ക്യാമറയിൽ വെറും ദൃശ്യവിസ്മയം മാത്രമല്ല, മലയാളിയുടെ ആത്മാവിനെ ആഴത്തിൽ തൊടുന്ന ചിത്രലാവണ്യമായിരുന്നു. മോഹൻലാലിന് തന്റെ ദീർഘകാല അഭിനയജീവിതത്തിൽ അനവധി ഓർമ്മയിലാഴ്ന്ന കഥാപാത്രങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ഒരു അപ്പനായി, ഒരു സഹോദരനായി, ഒരു വേട്ടക്കാരനായി, ഒരേ സമയം മനുഷ്യനും മൃഗവും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തിയിൽ നിലകൊള്ളുന്ന വ്യക്തിത്വമായി മുരുകൻ ജീവിക്കുന്നു. മുരുകൻ ഒരു സൂപ്പർഹീറോ അല്ല, പക്ഷേ മനുഷ്യന്റെ അതിജീവനത്തിന്റെ പ്രതീകമാണ്. ആ ‘മുരുകൻ ചെടി തള്ളി മുന്നേറുന്ന’ ദൃശ്യത്തിൽ പ്രേക്ഷകൻ കാണുന്നത് ഒരു നടന്റെ മായാജാലമല്ല, മറിച്ച് നില നിൽപ്പിനായി പോരാടുന്ന മനുഷ്യനെന്ന അവസ്ഥയുടെ ശക്തിയാണ്.
വ്യസൻ കെ.പി. എഴുതിയ കഥയും, ഉദ്ദയകൃഷ്ണയുടെ തിരക്കഥയും, വൈശാഖ് ഒരുക്കിയ സംവിധാനവും ചേർന്നത് മലയാള സിനിമയുടെ വ്യവസായമാനത്തെ തന്നെ ഉയർത്തിയ ഒരു മൈൽസ്റ്റോണായി ചിത്രം മാറി. റിലീസ് ദിനത്തിൽ തന്നെ തിയേറ്ററുകൾ നിറഞ്ഞൊഴുകി. ജനങ്ങൾ ‘മുരുകൻ’ എന്നു വിളിച്ചപ്പോൾ, അത് വെറും സിനിമാ കഥാപാത്രത്തെയല്ല, ഒരു പ്രതീകത്തെയായിരുന്നു. മലയാള സിനിമയുടെ ബോക്സ് ഓഫീസിൽ പുലിമുരുകൻ കയറിയപ്പോൾ, അതു ദശകങ്ങളായി നിലനിന്ന റെക്കോർഡുകൾ പൊളിച്ചു. കമാലിനി മുഖർജിയായിരുന്നു ചിത്രത്തിലെ നായികാ കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചത്. നടൻ മണികുട്ടന്റേയും, ലാലിന്റെയും മികച്ച പ്രകടനത്തിനും ചിത്രം സാക്ഷ്യം വഹിച്ചു. തെലുങ്ക് സൂപ്പർതാരം ജഗപതി ബാബുവാണ് ചിത്രത്തിൽ വില്ലനായെത്തിയത്.
വൈശാഖിന്റെ സംവിധാനത്തിൽ ആക്ഷൻ സീനുകൾക്കുള്ള കൃത്യത, കാടിന്റെ രസാത്മകത, മനുഷ്യബന്ധങ്ങളുടെ നൃത്തം എല്ലാം അത്രയും സൂക്ഷ്മമായി പിണഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ബിനേഷ് ചന്ദ്രന്റെ പശ്ചാത്തല സംഗീതം, ഗോപിസുന്ദറിന്റെ താളങ്ങൾ “മാനത്തെ മാരി കുറുമ്പേ” തുടങ്ങിയ ഗാനങ്ങൾ എല്ലാം സിനിമയുടെ വികാരപാരിതോഷികം വർധിപ്പിച്ചു. ഇന്ന്, പുലിമുരുകൻ റിലീസ് ആയി പത്ത് വർഷം പിന്നിടുമ്പോൾ, ആ സിനിമയെ നമുക്ക് വെറും ബോക്സ് ഓഫീസ് വിജയമായി മാത്രം കാണാനാവില്ല. അത് മലയാള സിനിമയുടെ ആത്മാഭിമാനത്തിന്റെ പ്രതീകമാണ്.
പുലിമുരുകൻ തിരുത്തിയെഴുതിയ മലയാള സിനിമ
വെറുമൊരു കൊമേഴ്സ്യൽ ആക്ഷൻ ചിത്രത്തിനപ്പുറം മലയാളിയുടെ ഗ്രാമീണതയുടെയും അടിയുറച്ച അതിജീവനത്തിന്റെയും പ്രകൃതിയോടുള്ള നിരന്തരമായ പൊരുതലിന്റെയും നേർക്കാഴ്ചയായിരുന്നു പുലിമുരുകൻ. കാടും മനുഷ്യനും തമ്മിലുള്ള പൊരുതലിന്റെയും അതിജീവനത്തിന്റെയും കഥ പറഞ്ഞ ഈ സിനിമ വെറുമൊരു വിനോദോപാധി മാത്രമല്ല, മറിച്ച് മലയാളി സിനിമയുടെ വ്യവസായവൽക്കരണത്തിൽ ഇതുവരെ കാണാത്ത പുതിയൊരു അധ്യായം കുറിച്ച ഒരു സാമൂഹികവൃത്താന്തം കൂടിയായിരുന്നു. കാടിന്റെ വന്യസൗന്ദര്യവും അങ്ങേയറ്റം ഭീതിജനകമായ നിമിഷങ്ങളും ഒരുപോലെ ഒപ്പിയെടുത്ത ഈ ചിത്രം റിലീസ് ചെയ്ത ആദ്യ ദിവസം മുതൽ തിയേറ്ററുകളിൽ അഭൂതപൂർവ്വമായ ചരിത്രം സൃഷ്ടിക്കുകയായിരുന്നു. കേരളത്തിലെമ്പാടുമുള്ള സിനിമാശാലകൾ അന്ന് അലയടിക്കുന്ന ജനസമുദ്രമായി മാറുകയും, ടിക്കറ്റിനായി മണിക്കൂറുകളോളം വരിനിൽക്കുന്ന ജനക്കൂട്ടത്തെയും നാം കണ്ടു. പ്രായഭേദമന്യേ ആളുകൾ തിയേറ്ററുകളിലേക്ക് ഒഴുകിയെത്തിയത് ഈ സിനിമ മലയാളികൾക്കിടയിൽ സൃഷ്ടിച്ച സാംസ്കാരിക തരംഗത്തിന്റെ ആഴം എത്രത്തോളമുണ്ടായിരുന്നു എന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നതായിരുന്നു.
മോഹൻലാൽ എന്ന അതുല്യ നടന്റെ കരിയറിലെ ഏറ്റവും കഠിനമായ ശാരീരികക്ഷമതയും അർപ്പണബോധവും ആവശ്യമുള്ള കഥാപാത്രങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു ടൈറ്റിൽ കഥാപാത്രമായ മുരുകൻ. ദീർഘകാലമായുള്ള അഭിനയജീവിതത്തിൽ അനവധി അനശ്വരവും വികാരഭരിതവുമായ കഥാപാത്രങ്ങളെ മലയാളികൾക്ക് സമ്മാനിച്ച മോഹൻലാൽ, മുരുകനിലൂടെ മലയാള സിനിമയ്ക്ക് അക്കാലത്ത് തികച്ചും പുതുമയുള്ള ഒരു സൂപ്പർഹീറോയെ അല്ല സമ്മാനിച്ചത്, മറിച്ച് നിലനിൽപ്പിനായി പൊരുതുന്ന ഒരു സാധാരണ മനുഷ്യന്റെ അതിജീവനത്തിന്റെ പച്ചയായ പ്രതീകത്തെയാണ്. ഒരു സ്നേഹനിധിയായ അപ്പനായി, ഒരു കുടുംബനാഥനായി, കാട്ടിലെ ക്രൂരതകളോടും വന്യമൃഗങ്ങളോടും ഒറ്റയ്ക്ക് പൊരുതുന്ന ഒരു വേട്ടക്കാരനായി, ഒരേ സമയം മനുഷ്യനും മൃഗവും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തിയിൽ നിലകൊള്ളുന്ന സങ്കീർണ്ണമായ ഒരു വ്യക്തിത്വമായി മുരുകൻ സ്ക്രീനിൽ ജീവിക്കുകയായിരുന്നു. സ്ക്രീനിൽ മുരുകൻ ചെടി തള്ളി മുന്നേറുന്ന ആ നിർണ്ണായക രംഗം കാണുമ്പോൾ പ്രേക്ഷകൻ അനുഭവിക്കുന്നത് വെറുമൊരു സിനിമയുടെ മായാജാലമല്ല, മറിച്ച് പ്രകൃതിയുടെ കാഠിന്യത്തോട് പൊരുതി ജീവിക്കുന്ന ഒരു മനുഷ്യന്റെ ജീവന്റെയും സ്വാഭിമാനത്തിന്റെയും പച്ചയായ തുടിപ്പുകളാണ്.
ചിത്രത്തിന്റെ കഥയും തിരക്കഥയും സംവിധാനവും തമ്മിലുള്ള സമന്വയം മലയാള സിനിമയുടെ സാങ്കേതിക നിലവാരത്തെ അന്താരാഷ്ട്ര നിലവാരത്തിലേക്ക് ഉയർത്തുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചു. വ്യസൻ കെ.പി.യുടെ ശക്തമായ കഥയും ഉദയകൃഷ്ണയുടെ ആവേശകരമായ ജനപ്രിയ തിരക്കഥയും വൈശാഖ് എന്ന സംവിധായകന്റെ അസാധാരണ ദർശനവുമായി ചേർന്നപ്പോൾ അതൊരു വലിയ വിസ്മയമായി മാറി. ആക്ഷൻ രംഗങ്ങളുടെ കൃത്യതയും വേഗതയും ചിത്രത്തെ മറ്റൊരു തലത്തിലേക്ക് ഉയർത്തി. അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ പ്രശസ്തനായ സ്റ്റണ്ട് മാസ്റ്റർ പീറ്റർ ഹെയിൻ ഒരുക്കിയ സംഘട്ടന രംഗങ്ങൾ മലയാള സിനിമ ഇതുവരെ കാണാത്തത്രയും ഗാംഭീര്യമുള്ളതും ഒരേസമയം ജീവൽഭയമുണർത്തുന്നതുമായിരുന്നു. വനത്തിലെ കടുവകളുമായി മോഹൻലാൽ നടത്തുന്ന മല്ലയുദ്ധവും അതീവ സൂക്ഷ്മതയോടെ ചിത്രീകരിച്ച ആക്ഷൻ രംഗങ്ങളും പ്രേക്ഷകരുടെ ശ്വാസം അടക്കിപ്പിടിച്ചിരുത്തിയാണ് തിയേറ്ററുകളിൽ കണ്ടിരുന്നത്.
പ്രകൃതിയുടെ പച്ചപ്പും കാടിന്റെ മൗലികതയും ക്യാമറയിൽ പകർന്ന ദൃശ്യവിസ്മയം മലയാളിയുടെ ആത്മാവിനെ ആഴത്തിൽ സ്പർശിക്കുന്ന ഒന്നായിരുന്നു. ക്യാമറയുടെയും ലൈറ്റിംഗിന്റെയും വിഷ്വൽ എഫക്റ്റുകളുടെയും കൃത്യമായ ഉപയോഗം സിനിമയെ ഒരു ദൃശ്യകാവ്യമാക്കി മാറ്റി. ഗോപിസുന്ദറിന്റെ സംഗീതവും പശ്ചാത്തല സംഗീതവും ചിത്രത്തിന്റെ ആവേശത്തെ വാനോളം ഉയർത്തി. “മാനത്തെ മാരി കുറുമ്പേ” പോലുള്ള ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലത്തിൽ മുഴങ്ങിയ ആക്ഷൻ ബിറ്റുകളും തിയേറ്ററുകളിൽ അസാധാരണമായ ആവേശത്തിരമാലകൾ സൃഷ്ടിച്ചു. ശബ്ദവും വെളിച്ചവും താളവും ഒരേ ലയത്തിൽ ഒത്തുവന്നപ്പോൾ അത് തിയേറ്ററുകളെ തികഞ്ഞ ഉത്സവപ്പറമ്പുകളാക്കി മാറ്റുന്ന കാഴ്ചയാണ് കാണാൻ കഴിഞ്ഞത്.
ചിത്രത്തിലെ കഥാപാത്രങ്ങൾ ഓരോന്നും പ്രേക്ഷകരുടെ മനസ്സിൽ മായാതെ പതിഞ്ഞു. തെലുങ്ക് സൂപ്പർതാരം ജഗപതി ബാബു വില്ലൻ വേഷത്തിൽ എത്തിയപ്പോൾ ചിത്രത്തിന് മറ്റൊരു ഗൗരവവും കരുത്തും ലഭിച്ചു. കമാലിനി മുഖർജി അവതരിപ്പിച്ച നായികാ കഥാപാത്രവും, നടൻ ലാൽ, മണികുട്ടൻ തുടങ്ങിയവരുടെ മികച്ച പ്രകടനങ്ങളും സിനിമയുടെ വൈകാരിക അടിത്തറയെ കൂടുതൽ ശക്തമാക്കി. കുടുംബ പ്രേക്ഷകരും യുവാക്കളും കുട്ടികളും ഒരുപോലെ ഏറ്റെടുത്ത ഈ ചിത്രം മലയാള സിനിമാ ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി നൂറുകോടി കളക്ഷൻ നേടി വലിയൊരു ചരിത്രം കുറിച്ചു. ദശകങ്ങളായി നിലനിന്നിരുന്ന ബോക്സ് ഓഫീസ് റെക്കോർഡുകളെല്ലാം തച്ചുടച്ചുകൊണ്ട് പുലിമുരുകൻ മലയാള സിനിമയുടെ വാണിജ്യ സാധ്യതകളുടെ പുതിയ വാതിലുകൾ ലോകത്തിന് മുന്നിൽ തുറന്നിട്ടു.
ഇന്ന്, പുലിമുരുകൻ റിലീസ് ചെയ്തിട്ട് പത്ത് വർഷങ്ങൾ തികയുമ്പോൾ, ഈ സിനിമയെ വെറുമൊരു ബോക്സ് ഓഫീസ് വിജയമായി മാത്രം വിലയിരുത്താൻ കഴിയില്ല. അതൊരു വലിയ സാംസ്കാരിക മുന്നേറ്റമായിരുന്നു. മലയാള സിനിമയ്ക്ക് ലോക സിനിമയുടെ മുന്നിൽ തലയുയർത്തി നിൽക്കാനുള്ള ആത്മാഭിമാനത്തിന്റെ പ്രതീകമായിരുന്നു. വർഷങ്ങൾ എത്ര കഴിഞ്ഞാലും, ടെലിവിഷൻ സ്ക്രീനിൽ വീണ്ടും അതേ ദൃശ്യങ്ങൾ തെളിയുമ്പോൾ കുടുംബങ്ങൾ കണ്ണുചിമ്മാതെ അത് കാണാറുണ്ട്. പുലിമുരുകൻ മലയാള സിനിമയുടെ ശബ്ദമാണെങ്കിൽ, മുരുകൻ മലയാളിയുടെ പോരാട്ടത്തിന്റെയും അതിജീവനത്തിന്റെയും മായാത്ത മുദ്രയാണ്. കാടിന്റെ മധ്യത്തിൽ നിന്ന് ഉയരുന്ന ആ അലർച്ച ഇന്നും മലയാള സിനിമാ ലോകത്തിന്റെ കാതുകളിൽ മുഴങ്ങിക്കൊണ്ടേയിരിക്കുന്നു.