ഇന്ത്യൻ സംഗീത ലോകത്തെ മഹാനായ കുലപതി ഇളയരാജായുടെ പൊന്നോമന മകൾ. കൂടുതൽ വിശേഷണങ്ങളൊന്നും ചേർത്തില്ലെങ്കിലും അവളെ ലോകമറിയാൻ ഈ ഒരു വിശേഷണം തന്നെ ധാരാളം. എന്നിട്ടും “ഭവതാരിണി” എന്ന പേരിന് സ്വന്തമായൊരടയാളവും, നേരും ആ പെൺകുട്ടി തുന്നി ചേർത്തു. അച്ഛന്റെ മകളെന്ന പദവിക്കപ്പുറത്തേക്ക് അവളിലെ ഗായികയെ ഭാഷയുടെ അതിർ വരമ്പുകൾക്കപ്പുറത്തേക്കെത്തിക്കാൻ ആ പെൺകുട്ടിക്ക് സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. ‘ഭാരതി’ എന്ന ചിത്രത്തിലെ “മയിൽ പോല പൊണ്ണ് ഒണ്ണ്” എന്ന നിഷ്കളങ്കമായ ഗാനത്തിലൂടെ മികച്ച പിന്നണിഗായികയ്ക്കുള്ള ദേശീയ പുരസ്കാരം നേടിയെടുക്കുമ്പോൾ, അച്ഛന്റെ തണലിൽ മാത്രമല്ല, സ്വന്തം പ്രഗത്ഭ്യത്തിലാണ് താൻ നിലയുറപ്പിച്ചിരിക്കുന്നതെന്ന് ആ ഗായിക തെളിയിച്ചു. ഇന്ന് അവരുടെ ജന്മദിനത്തിൽ, ആ ഗായികയുടെയും സംഗീതസംവിധായികയുടെയും പവിത്രമായ സംഗീതയാത്രയെ നൊമ്പരത്തോടെയും അതോടൊപ്പം വലിയ ആദരവോടെയും നമുക്കോർത്തെടുക്കാം. പ്രിയ ഗായികയ്ക്ക് സെല്ലുലോയ്ഡിന്റെ ഹൃദയം നിറഞ്ഞ ജന്മദിനാശംസകൾ.
വലിയ ആർഭാടങ്ങളോ ബഹളങ്ങളോ ഇല്ലാതെ ശാന്തമായി ഒഴുകിയ ആ സംഗീതജീവിതം അകാലത്തിൽ നമ്മോട് വിടപറഞ്ഞെങ്കിലും, അവർ ബാക്കിവെച്ച ആർദ്രമായ ഗാനങ്ങളിലൂടെ ഭാവതരിണി എന്നും ജീവിക്കും.
സംഗീതമല്ലാതെ മറ്റൊന്നും ശ്വസിക്കാത്ത ഒരു അന്തരീക്ഷത്തിലായിരുന്നു ഭവതാരിണിയുടെ ബാല്യവും കൗമാരവും കടന്നുപോയത്. വീടിന്റെ ഓരോ മുക്കിലും മൂലയിലും മുഴങ്ങിയിരുന്ന സരിഗമകളും, അച്ഛൻ ഇളയരാജായുടെ ഹാർമോണിയത്തിൽ നിന്ന് ഒഴുകിയെത്തിയ പുതിയ ഈണങ്ങളും, സഹോദരന്മാരായ കാർത്തിക് രാജയുടെയും യുവൻ ശങ്കർ രാജയുടെയും സംഗീത പരീക്ഷണങ്ങളും ഭവതാരിണിയുടെ മനസ്സിൽ ചെറുപ്പത്തിലേ ആഴത്തിൽ പതിഞ്ഞിരുന്നു. സംഗീതം അവർക്ക് വെറുമൊരു തൊഴിലോ വിനോദമോ ആയിരുന്നില്ല, മറിച്ച് ജീവവായു തന്നെയായിരുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അനായാസമായ രീതിയിൽ സംഗീതത്തിന്റെ വരികളിലേക്കും ഈണങ്ങളിലേക്കും ലയിച്ചുചേരാൻ ഭവതാരിണിക്ക് സാധിച്ചു. വലിയ ശബ്ദകോലാഹലങ്ങളോ കൃത്രിമത്വങ്ങളോ ഇല്ലാത്ത, തികച്ചും സ്വാഭാവികവും ശാന്തവുമായ ഒരു ശബ്ദസൗന്ദര്യമായിരുന്നു ഭവതാരിണിയുടേത്. കേൾവിക്കാരന് ആശ്വാസവും കുളിർമ്മയും പകരുന്ന ആ ശബ്ദം തമിഴ് ചലച്ചിത്ര സംഗീത ലോകത്ത് വേറിട്ടൊരു തരംഗം തന്നെ സൃഷ്ടിച്ചു.
ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ ചലച്ചിത്ര ലോകത്തേക്ക് കടന്നുവന്ന ഭവതാരിണി, ഗായിക എന്ന നിലയിൽ തുടക്കം മുതലേ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. ‘രാസയ്യ’ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ച ഭവതാരിണിയുടെ ശബ്ദം വളരെ പെട്ടെന്നാണ് സംഗീതപ്രേമികൾ ഏറ്റെടുത്തത്. വലിയ സംഗീത പാരമ്പര്യമുള്ള ഒരു കുടുംബത്തിൽ നിന്നുള്ള ആളായിരുന്നിട്ടും, തികച്ചും എളിമയാർന്നതും വിനയം നിറഞ്ഞതുമായ പെരുമാറ്റം കൊണ്ടും അവർ ഏവരുടെയും പ്രിയങ്കരിയായി മാറി. ഇളയരാജായുടെ സംഗീത സംവിധാനത്തിൽ പാടുമ്പോഴും, മറ്റു പ്രമുഖരുടെ ഗാനങ്ങൾ ആലാപിക്കുമ്പോഴും തന്റെ ശബ്ദത്തിന്റെ പ്രത്യേകത നിലനിർത്താൻ അവർ എപ്പോഴും ശ്രദ്ധിച്ചിരുന്നു. കേൾവിക്കാരുടെ ഹൃദയത്തിലേക്ക് നേരിട്ട് ഇറങ്ങിച്ചെല്ലുന്ന ഒരു അദൃശ്യമായ മാന്ത്രികത അവരുടെ ഓരോ വരികളിലും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഭവതാരിണിയുടെ സംഗീതജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പൊൻതൂവൽ ഭാരതി എന്ന ചിത്രത്തിലെ ‘മയിൽ പോല പൊന്നു ഒന്നു’ എന്ന ഗാനത്തിന് ലഭിച്ച മികച്ച ഗായികയ്ക്കുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡാണ്.
അച്ഛന്റെ തന്നെ മാസ്മരിക സംഗീതത്തിൽ പിറന്ന ആ ഗാനം ഭവതാരിണിയുടെ ആലാപന മികവ് ലോകത്തിന് മുന്നിൽ വിളിച്ചോതി. ഗ്രാമീണതയുടെ പരിശുദ്ധിയും, പ്രണയത്തിന്റെയും നിഷ്കളങ്കതയുടെയും വികാരങ്ങളും സമന്വയിച്ച ആ ഗാനം ഇന്നും തമിഴ് സംഗീത ലോകത്തെ എക്കാലത്തെയും മികച്ച ഗാനങ്ങളിലൊന്നായി നിലകൊള്ളുന്നു. ഉയർന്ന ശ്രുതികളിലേക്ക് കയറിപ്പോകാതെ, ശാന്തമായി, മനസ്സിലേക്ക് ഈണം കോരിയിടുന്ന രീതിയിലുള്ള അവരുടെ ആലാപനം അന്നത്തെ ദേശീയ അവാർഡ് ജൂറിയുടെയും പ്രേക്ഷകരുടെയും മനസ്സിൽ വലിയൊരു ചലനം ഉണ്ടാക്കി. ഈ അംഗീകാരം ഭവതാരിണി എന്ന ഗായികയുടെ കഴിവ് തെളിയിച്ചതിനോടൊപ്പം, സംഗീത ലോകത്ത് സ്വന്തമായൊരു സിംഹാസനം ഉറപ്പിക്കാനും അവരെ സഹായിച്ചു.
പാട്ടുകാരി എന്ന നിലയിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങിനിൽക്കാൻ ഭവതാരിണി ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നില്ല. സംഗീത സംവിധാനം എന്ന കഠിനമായ മേഖലയിലേക്കും അവർ തന്റെ പടയോട്ടം വ്യാപിപ്പിച്ചു. സ്ത്രീകൾ സംഗീത സംവിധാന രംഗത്തേക്ക് കടന്നുവരുന്നത് വളരെ അപൂർവ്വമായിരുന്ന ഒരു കാലഘട്ടത്തിലാണ് ഭവതരിണി ആ വെല്ലുവിളി ഏറ്റെടുത്തത്. നടി രേവതി സംവിധാനം ചെയ്ത ‘മിത്ര് മൈ ഫ്രണ്ട്’ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് ഭവതരിണി സംഗീത സംവിധായികയായി അരങ്ങേറിയത്. ഈ ചിത്രത്തിലെ ഗാനങ്ങൾക്കും പശ്ചാത്തല സംഗീതത്തിനും മികച്ച പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്. ഒരു സ്ത്രീയുടെ മനസ്സിന്റെ വികാരവിചാരങ്ങളും സൗഹൃദത്തിന്റെ ആഴവും തൊട്ടറിയുന്ന തരത്തിലുള്ള ഈണങ്ങളാണ് ഭവതാരിണി ആ ചിത്രത്തിൽ ഒരുക്കിയത്. തുടർന്ന് രേവതിയുടെ തന്നെ ‘ഫിർ മിലേങ്കെ’ എന്ന ബോളിവുഡ് ചിത്രത്തിലും, തമിഴിലെ ചില ചിത്രങ്ങളിലും അവർ സംഗീത സംവിധാനം നിർവ്വഹിച്ചു. ആൺകോയ്മ നിലനിന്നിരുന്ന സംഗീത നിർമ്മാണ മേഖലയിൽ സ്വന്തം കയ്യൊപ്പ് ചാർത്താൻ അവർക്ക് കഴിഞ്ഞു എന്നത് വരുംതലമുറയിലെ നിരവധി പെൺകുട്ടികൾക്ക് വലിയൊരു പ്രചോദനമായി മാറി.
സഹോദരങ്ങളായ കാർത്തിക് രാജയോടും യുവൻ ശങ്കർ രാജയോടുമുള്ള ഭവതാരിണിയുടെ ബന്ധം വളരെ ഊഷ്മളമായിരുന്നു. അവർ തമ്മിലുള്ള സംഗീത സഹകരണം തമിഴ് സിനിമയ്ക്ക് നിരവധി നല്ല ഗാനങ്ങൾ സമ്മാനിച്ചു. യുവൻ ശങ്കർ രാജയുടെ സംഗീത സംവിധാനത്തിൽ ഭവതാരിണി പാടിയ ഗാനങ്ങളെല്ലാം വലിയ ഹിറ്റുകളായി മാറി. ‘ഉനക്കാക എല്ലാം ഉനക്കാക’, ‘ഫ്രണ്ട്സ്’, ‘അനേകൻ’ തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലെ ഗാനങ്ങൾ ഇതിന് ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. അച്ഛന്റെ കാലഘട്ടത്തിലെ സംഗീത സംസ്കാരവും, പുതിയ തലമുറയിലെ യുവൻ ശങ്കർ രാജയുടെ ആധുനിക സംഗീത സംസ്കാരവും ഒരുപോലെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ ഭവതാരിണിക്ക് സാധിച്ചു എന്നത് അവരുടെ വഴക്കമുള്ള കഴിവാനിടയാക്കുന്നു. ഏതൊരു സംഗീത സംവിധായകന്റെ കീഴിലും അവരുടെ കാഴ്ചപ്പാടിനനുസരിച്ച് സ്വന്തം ശബ്ദത്തെ പാകപ്പെടുത്താൻ ഭവതാരിണിക്ക് കഴിഞ്ഞിരുന്നു.
ലാളിത്യമായിരുന്നു ഭവതാരിണിയുടെ ഏറ്റവും വലിയ കൈമുതൽ. ഇന്ത്യ കണ്ട ഏറ്റവും വലിയ സംഗീത പ്രതിഭയുടെ മകളായിരുന്നിട്ടും, യാതൊരുവിധ അഹങ്കാരമോ ആഡംബരമോ ഇല്ലാതെയാണ് അവർ ജീവിച്ചത്. പൊതുവേദികളിലും അഭിമുഖങ്ങളിലും എപ്പോഴും പുഞ്ചിരിയോടെയും വിനയത്തോടെയും മാത്രം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിരുന്ന ഭവതാരിണി, തന്നിലെ കലാകാരിയെക്കുറിച്ച് എപ്പോഴും എളിയ അഭിപ്രായങ്ങൾ മാത്രമാണ് പങ്കുവെച്ചിരുന്നത്. സംഗീതത്തിൽ പുതിയ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുമ്പോഴും തന്റെ പാരമ്പര്യത്തെയും സംഗീത വിശുദ്ധിയെയും അവർ ചേർത്തുപിടിച്ചു. അച്ഛന്റെ കൂടെ ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നടത്തിയ സംഗീത കച്ചേരികളിലും സ്റ്റേജ് ഷോകളിലും ഭവതാരിണിയുടെ സാന്നിധ്യം ശ്രദ്ധേയമായിരുന്നു. തത്സമയ വേദികളിൽ അവർ പാടുമ്പോൾ സദസ്സിൽ അനുഭവപ്പെട്ടിരുന്ന ശാന്തത അവരുടെ ഗാനാലാപനത്തിന്റെ സ്വീകാര്യതയുടെ തെളിവായിരുന്നു.
വിധിയുടെ ക്രൂരമായ കളിയിൽ, വളരെ ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ രോഗബാധയെ തുടർന്ന് ഭവതാരിണി നമ്മെ വിട്ടുപിരിഞ്ഞു എന്നത് സംഗീത ലോകത്തിനും അവരുടെ കുടുംബത്തിനും നികത്താനാവാത്ത ഒരു വലിയ നഷ്ടമാണ്. അർബുദ രോഗത്തോടുള്ള പോരാട്ടത്തിനൊടുവിൽ 2024 ജനുവരിയിൽ അവർ ഈ ലോകത്തോട് വിടപറയുമ്പോൾ, വറ്റാത്ത സംഗീത സ്രോതസ്സിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗമാണ് ഇല്ലാതെയായത്. ഭവതാരിണിയുടെ വേർപാട് ഇളയരാജാ എന്ന പിതാവിനെയും, യുവൻ, കാർത്തിക് എന്നീ സഹോദരങ്ങളെയും വലിയൊരു ദുഃഖക്കടലിലാഴ്ത്തി. എന്നാൽ, ശരീരത്തിന് മാത്രമേ വിടപറയാൻ സാധിക്കൂ എന്നും, ആത്മാവ് തുടിക്കുന്ന സംഗീതത്തിന് മരണമില്ലെന്നും തെളിയിക്കുന്നതാണ് അവരുടെ ജീവിതം. ഓരോ തവണ നമ്മൾ ‘മയിൽ പോല’ അല്ലെങ്കിൽ ‘ആത്താടി ആത്താടി’ കേൾക്കുമ്പോഴും ഭവതാരിണി നമ്മുടെ മുന്നിൽ പുഞ്ചിരിയോടെ ജീവസ്സുറ്റതായി നിൽക്കുന്നു.
ഭവതാരിണിയുടെ ജന്മദിനം എന്നത് വെറുമൊരു ഓർമ്മദിനമല്ല, മറിച്ച് അവർ മലയാളത്തിലും തമിഴിലും മറ്റ് ഭാഷകളിലും അവശേഷിപ്പിച്ചുപോയ മനോഹരമായ സംഗീതത്തെ ആഘോഷിക്കാനുള്ള അവസരമാണ്. ആ അവിസ്മരണീയമായ ശബ്ദത്തിനും, അവരുടെ സംഗീത ലോകത്തെ സംഭാവനകൾക്കും മുന്നിൽ പ്രണാമം അർപ്പിക്കാനുള്ള സമയമാണിത്. മരണമില്ലാത്ത ഗാനങ്ങളിലൂടെ, ഓരോ സംഗീതസ്നേഹിയുടെയും ഹൃദയമിടിപ്പുകളിലൂടെ ഭവതാരിണി എന്നും ജീവിക്കും. ഈ ജന്മദിനത്തിൽ, ആ ദിവ്യകോകിലത്തിന്റെ അപൂർവ്വമായ ഈണങ്ങൾ വരുംതലമുറകൾക്കും ആശ്വാസവും ശാന്തിയും പകരട്ടെ എന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കാം. ഭവതാരിണി എന്ന പേര് തമിഴ്-ഇന്ത്യൻ സംഗീത ചരിത്രത്തിൽ നിഷ്കളങ്കമായ ആലാപനത്തിന്റെ സൗന്ദര്യമായി എന്നെന്നും ശോഭിച്ചുനിൽക്കും.