മലയാള സിനിമയുടെ ഹാസ്യ ചരിത്രത്തെ പപ്പുവിന് മുൻപും പപ്പുവിന് ശേഷവും എന്ന് രണ്ടായി തിരിക്കാം. അത്രമേൽ ആഴത്തിലാണ് ആ കോഴിക്കോടൻ പ്രതിഭ നമ്മുടെ സിനിമാ സംസ്കാരത്തിൽ വേരൂന്നിയത്. പത്മദളാക്ഷൻ എന്ന പേരിൽ നിന്നും കുതിരവട്ടം പപ്പു എന്ന സിനിമാ നാമത്തിലേക്കുള്ള മാറ്റം തന്നെ ഒരു ചരിത്രമാണ്. വൈക്കം മുഹമ്മദ് ബഷീറിന്റെ ‘ഭാർഗ്ഗവീനിലയം’ എന്ന ചിത്രത്തിലെ കുതിരവട്ടം പപ്പു എന്ന കഥാപാത്രം അദ്ദേഹത്തിന് നൽകിയ പേര്, പിന്നീട് മലയാളിയുടെ ചിരിയുടെ മേൽവിലാസമായി മാറി. നാടകവേദികളിൽ നിന്ന് ആർജ്ജിച്ചെടുത്ത അഭിനയ പാടവം വെള്ളിത്തിരയിൽ എത്തിയപ്പോൾ അത് ഒരു പുതിയ ഭാവുകത്വത്തിന് തുടക്കമിട്ടു. മലബാറിന്റെ ഗ്രാമീണ വിശുദ്ധിയും കോഴിക്കോടൻ ഭാഷയുടെ തനിമയും ഇത്രമേൽ മനോഹരമായി ആവിഷ്കരിച്ച മറ്റൊരു നടൻ ഉണ്ടോ എന്നത് സംശയമാണ്. അനശ്വര കലാകാരന്റെ ഓർമകൾക്ക് 26 കൊല്ലത്തിന്റെ കനം കൂടുമ്പോൾ പോലും ആ മനുഷ്യനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഭാവനകളും മലയാളികൾ ഏറ്റവും മനോഹരമായി ഓർക്കുന്നുണ്ട്. അനശ്വര കലാകാരന് സെല്ലുലോയ്ഡിന്റെ ഓർമപ്പൂക്കൾ.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഓരോ സിനിമയും ഓരോ പാഠപുസ്തകങ്ങളാണ്. ‘വെള്ളാനകളുടെ നാട്’ എന്ന സിനിമയിലെ റോഡ് റോളർ ഡ്രൈവർ സി.പി. പവിത്രൻ നായരെ മലയാളികൾക്ക് ഒരിക്കലും മറക്കാൻ കഴിയില്ല. “ഇപ്പൊ ശരിയാക്കിത്തരാം”, “താമരശ്ശേരി ചുരം” തുടങ്ങിയ ഡയലോഗുകൾ ഇന്നും മലയാളിയുടെ സംസാരഭാഷയുടെ ഭാഗമാണ്. കേവലം ഹാസ്യം എന്നതിലുപരി ഒരു സാധാരണക്കാരന്റെ നിസ്സഹായാവസ്ഥയെ ഇത്രയും രസകരമായി അവതരിപ്പിക്കാൻ പപ്പുവിന് കഴിഞ്ഞു. ‘മണിച്ചിത്രത്താഴ്’ എന്ന വിശ്വപ്രസിദ്ധ ചിത്രത്തിലെ കാട്ടുപറമ്പൻ എന്ന കഥാപാത്രം, ഭയവും തമാശയും എങ്ങനെ ഒരേ നൂലിൽ കോർക്കാം എന്നതിന് ഉദാഹരണമാണ്. “വെള്ളം… വെള്ളം…” എന്ന് നിലവിളിച്ചോടുന്ന കാട്ടുപറമ്പൻ ഇന്നും മലയാളിയെ പൊട്ടിച്ചിരിപ്പിക്കുന്നു.
ശ്രീനിവാസൻ-സത്യൻ അന്തിക്കാട് സിനിമകളിൽ പപ്പു അവതരിപ്പിച്ച വേഷങ്ങൾ അക്കാലത്തെ രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക ചുറ്റുപാടുകളെ പരിഹസിക്കുന്നവയായിരുന്നു. ‘ടി.പി. ബാലഗോപാലൻ എം.എ’യിലെ ചായക്കടക്കാരൻ, ‘നാടോടിക്കാറ്റി’ലെ അനന്തൻ നമ്പ്യാരുടെ സഹായി എന്നിങ്ങനെ എണ്ണമറ്റ വേഷങ്ങൾ. ‘ചന്ദ്രലേഖ’യിലെ പലിശക്കാരൻ രാമൻ നായരും, ‘മിന്നാര’ത്തിലെ ട്യൂട്ടർ ഗോവിന്ദൻ കുട്ടിയും പപ്പുവിന്റെ അഭിനയ ജീവിതത്തിലെ മാസ്മരിക പ്രകടനങ്ങളായിരുന്നു. “നമസ്കാരം ഗോവിന്ദൻ കുട്ടി… എങ്ങനെയുണ്ട് ഗോവിന്ദൻ കുട്ടി?” എന്ന മോഹൻലാലിന്റെ ചോദ്യത്തിന് പപ്പു നൽകുന്ന നിസ്സഹായമായ ഭാവങ്ങൾ അനശ്വരമാണ്. ‘തന്മാത്ര’യിൽ മോഹൻലാൽ പപ്പുവിന്റെ ശബ്ദം അനുകരിക്കുമ്പോൾ അത് ആ നടനോടുള്ള വലിയൊരു ആദരവായി മാറി.
ഹാസ്യത്തിനപ്പുറം വലിയൊരു സ്വഭാവ നടൻ കൂടി പപ്പുവിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. ഐ.വി. ശശിയുടെ ‘അങ്ങാടി’, ‘അവളുടെ രാവുകൾ’ തുടങ്ങിയ സിനിമകളിലെ ഗൗരവമേറിയ വേഷങ്ങൾ ഇതിന് തെളിവാണ്. ‘ചെമ്പരത്തി’യിലെ വേഷവും ശ്രദ്ധേയമായിരുന്നു. കരിയറിന്റെ അവസാന കാലഘട്ടത്തിൽ പോലും ‘ഏയ് ഓട്ടോ’യിലെ പാണ്ടി ആന്റണി എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം പ്രേക്ഷകരെ വിസ്മയിപ്പിച്ചു. മലയാള സിനിമയിലെ മിക്കവാറും എല്ലാ മുൻനിര സംവിധായകരുടെയും ചിത്രങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം ഭാഗമായി. ഐ.വി. ശശി, സത്യൻ അന്തിക്കാട്, പ്രിയദർശൻ, ഫാസിൽ തുടങ്ങിയവരുടെ സിനിമകളിൽ പപ്പുവിന് കൃത്യമായ ഇടമുണ്ടായിരുന്നു.
ഒന്നര പതിറ്റാണ്ടിലേറെ നീണ്ട അഭിനയ ജീവിതത്തിൽ ആയിരത്തിലധികം ചിത്രങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം വേഷമിട്ടു. ‘ചിത്രം’, ‘കിലുക്കം’, ‘വന്ദനം’, ‘അക്കരെ അക്കരെ അക്കരെ’, ‘കിരീടം’, ‘മുദ്ര’ എന്നിങ്ങനെ മലയാള സിനിമയുടെ സുവർണ്ണ കാലഘട്ടത്തിലെ ഭൂരിഭാഗം ഹിറ്റുകളിലും പപ്പുവിന്റെ സാന്നിധ്യമുണ്ടായിരുന്നു. ഓരോ സിനിമയിലും അദ്ദേഹം വ്യത്യസ്തമായ മാനറിസങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്നു. സംഭാഷണത്തിലെ മോഡുലേഷനുകൾ മാറ്റിയും, കണ്ണ് മിഴിച്ചും, കൈകൾ ചലിപ്പിച്ചുമുള്ള പപ്പുവിന്റെ അഭിനയ രീതി അനുകരിക്കാൻ അസാധ്യമാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കോഴിക്കോടൻ ശൈലിയിലുള്ള “എന്റമ്മോ”, “ഓള് ചത്തു”, “നന്നായിട്ടുണ്ട്” തുടങ്ങിയ പ്രയോഗങ്ങൾ ഇന്നും മലയാളികൾ ആവർത്തിക്കുന്നു.
അദ്ദേഹം വിടവാങ്ങി 26 വർഷങ്ങൾ പിന്നിടുമ്പോഴും മലയാള സിനിമയിൽ ആ ശൂന്യത അതുപോലെ തന്നെ നിലനിൽക്കുന്നു. ഇന്നത്തെ സോഷ്യൽ മീഡിയ കാലത്തും ട്രോളുകളിലൂടെയും വീഡിയോ ക്ലിപ്പുകളിലൂടെയും പപ്പു ജീവിക്കുന്നത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥാപാത്രങ്ങൾ അത്രമേൽ ജീവനുള്ളതുകൊണ്ടാണ്. കോഴിക്കോടൻ നാടകക്കളരിയിൽ നിന്ന് വന്ന് മലയാള സിനിമയുടെ നെറുകയിൽ എത്തിയ ആ വലിയ കലാകാരന് കാലം നൽകുന്ന ഏറ്റവും വലിയ അംഗീകാരവും ഈ ജനപ്രിയത തന്നെയാണ്. വെള്ളിത്തിരയിലെ ആ വലിയ ചിരി മായാതെ എന്നും നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ നിലനിൽക്കും. പപ്പു എന്ന വ്യക്തിയല്ല, മറിച്ച് ഒരു പ്രസ്ഥാനമാണ് നമുക്കിടയിൽ നിന്ന് മറഞ്ഞത്. എങ്കിലും ആ മനോഹരമായ ഓർമ്മകൾ ഓരോ സിനിമയിലൂടെയും നമ്മെ ചിരിപ്പിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കും.